قالالىق توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتىنىڭ باستىعى, پولكوۆنيك رۋسلان قاسىباەۆ مۇنداي تسيفرلى يننوۆاتسيا ءورتتى ەكى جاعدايدا: ءتۇتىن جانە جوعارى تەمپەراتۋرا ارقىلى بىردەن انىقتايتىنىن ايتادى. دەگەنمەن بۇل – تسيفرلاندىرۋدىڭ الەمدىك تاجىريبەسىنە سۇيەنگەن قاناتقاقتى جوبا.
«تابيعي پارك اۋماعىندا سمارت-كامەرا دەپ اتالاتىن وپتيكالىق سەنسورلىق جانە تەپلوۆيزور قوندىرعىلارىن ەنگىزۋ ماسەلەسىن پىسىقتاپ وتىرمىز. تەمپەراتۋرا كامەرالارى ارقىلى بەينەباقىلاۋ جاياۋ جانە اۋە پاترۋلدەرىنە قاراعاندا ءتيىمدى ءارى ارزان», دەيدى رۋسلان قاسىباەۆ.
ايتا كەتەرلىگى, مۇنداي كامەرالار تۇتانۋ كوزدەرىن اۆتوماتتى تۇردە انىقتاۋعا, ولاردىڭ پايدا بولۋ ورىندارىن انىقتاۋعا, قاجەتتى تەحنيكا مەن كۇشتى جەتكىزۋدە ىڭعايلى مارشرۋتتاردى قۇرۋعا قابىلەتتى. وسىلايشا, الماتى قۇتقارۋشىلارىنا «قازاۆياورمانقورعاۋ» ءورتتى جەدەل ءسوندىرۋ-
گە سەپتەسىپ وتىر. اپتاپ ىستىق كەزدە كۇن سايىن تاۋلى-ورماندى ايماقتىڭ ۇستىنەن ۇشىپ وتىرادى. پاترۋلدەۋ كەزىندە داۋىستى سويلەيتىن قۇرىلعىسى مەن تەپلوۆيزورى بار درون قولدانىلادى.
«درون ءورت شىققان جەرلەردى انىقتاۋعا جانە وعان تجد ءموبيلدى توپتارىن جىبەرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. وسىنداي سىن-قاتەرلەردىڭ ءبارى جوعارى قاۋىپتىلىك دارەجەسىنە يە», دەيدى پولكوۆنيك.
قازىرگى تاڭدا تجد-دا ءورت ءسوندىرۋ مەن اپاتتىق-قۇتقارۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋدە جەدەل ارەكەت ەتەتىن بىرىكتىرىلگەن وترياد قۇرىلعان, قۇتقارۋ قىزمەتىنىڭ اۆيابولىمشەلەرى جاۋىنگەرلىك ازىرلىكتە تۇر. دەگەنمەن قورعاۋعا الىنعان ايماقتاردا ءتارتىپ بۇزۋشىلارعا 306 مىڭ تەڭگەدەن استام ايىپپۇل سالىنۋى ابدەن مۇمكىن.
«ەرەكشە قورعالاتىن تابيعي ايماقتاردىڭ اۋماقتارى مەن بەلگىلەنبەگەن جەردە وت جاققانى ءۇشىن ورمان شارۋاشىلىعى مەكەمەلەرىنىڭ قىزمەتكەرلەرى «اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى» كودەكستىڭ 367-بابى بويىنشا اكىمشىلىك ايىپپۇل سالۋعا حاقىلى. جەكە تۇلعالارعا سالىناتىن ايىپپۇل سوماسى 10-نان 100 ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىشكە دەيىن, ال بۇل – 30 630 تەڭگەدەن باستاپ 306 300 تەڭگەگە دەيىنگى سوما», دەيدى ر.قاسىمباەۆ.
قازىرگى ۋاقىتتا تجد, ءىىب جانە ىلە-الاتاۋ مۇتپ قىزمەتكەرلەرىنەن پاترۋل قىزمەتكەرلەرىمەن 95-تەن استام رەيد جۇرگىزىلىپ, 45 ءورتتىڭ الدىن العان. وسىعان سايكەس ەرەجە بۇزعان 45 ادام جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى. قۇزىرلى مەكەمە ءبىرىنشى كەزەكتە ءورت شىعۋى مۇمكىن قوقىستاردى شىعارۋ قاجەتتىگىن قاپەرگە سالادى. بەلگىلەنگەن جەردەن تىس ورىندا سىرىڭكە, تەمەكى قالدىعىن لاقتىرۋعا, قۇرعاق شوپتەردى جاعۋعا, وت جاعۋعا جانە باربەكيۋ قۇرالدارىن پايدالانۋعا بولمايدى.
سوندىقتان تاۋدا دەمالاتىندارعا ىلە-الاتاۋ ۇلتتىق ساياباعىندا ىستىق تاماق ءپىسىرۋ ءۇشىن ارنايى جابدىقتالعان 14 ورىن (ورىندىق, ۇستەل, وت جاعۋعا ارنالعان بەتوندالعان الاڭ, باربەكيۋ), الما-اراسان شاتقالىنىڭ اۋماعىندا 12 ورىن, ۇلكەن الماتى, كازاچكا وزەندەرى مەن بۋتاكوۆكادا دا ورىندار بولىنگەن.
ءورت قاۋىپسىزدىگىنە قاتىستى تاعى ءبىر توقتالا كەتەتىن جايت, تاۋلى الماتىدا ءورتتىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا قۇرعاق ءشوپ وسكەن 200 گەكتارداي اۋماق جىرتىلدى. بۇل جۇمىسقا اۋدان اكىمدىكتەرى تارتىلىپ, وسىنىڭ ارقاسىندا قۇرعاق ءشوپ 52 پايىزعا ازايعان.
ء«ورت اۋماعى 80 پايىزعا ازايىپ, بيىل 2,8 گەكتاردى قۇراسا, وتكەن جىلى ورتكە ورانعان اعاشتىڭ جالپى كولەمى 13,5 گەكتارعا جەتتى. ءورتتىڭ شىعۋىنا كوپ جاعدايدا وتقا ابايسىز بولۋ مەن شابىلماعان قۇرعاق وسىمدىكتەر سەبەپ بولدى», دەيدى الماتى قالالىق تجد باستىعى.
الماتى قالالىق تجد باستىعى بيىل قۇرعاق ءشوپتىڭ ورتەنۋى سالدارىنان جالىننىڭ تۇرعىن ۇيلەرگە جايىلعانىن دا مىسالعا كەلتىردى.
الماتى
