«ىزگىلىك پەن ىزەتتىڭ بايلاۋىندا,
ماما قازدار سامعايتىن قويناۋىندا.
دوستىق اتتى قازىنا ارالى بار
سوناۋ ماقسات تاۋىنىڭ جايلاۋىندا»
كوكەيدەن ءسوز سۋىرۋ – كەۋدەدەن جان سۋىرۋمەن پارا-پار بىلگەنگە. جان-جۇرەگىنىڭ ەڭ اياۋلى, اسىل سەزىمدەرىن وزەگىنەن ج ۇلىپ بەرگەن اقىن وزگەنىڭ جۇرەگىنە جىلۋ سىيلاپ, تۇيسىگىن وياتىپ قانا قويا ما؟ جان بىتىرەدى. اقىلىنا, ويىنا, سەزىمى مەن ارىنا. سەزىمگە قانات ءبىتىرىپ, سوزگە جان ءبىتىرۋدىڭ ءوزى وقىرماننىڭ راۋحاني الەمىن بايىتۋ دەگەن ءسوز. دەمەك اۆتور وزىنە تۇقىمدىققا عانا الىپ قالىپ, جارتى جانىن ج ۇلىپ بەرگەن شىعارماعا. ەڭ اياۋلى, نازىك جاراتىلىسقا سانالعانىمەن ءتاڭىرىنىڭ قالاۋىمەن دۇنيەگە كەلىپ, ءوسىپ-جەتىلگەن جان مەن رۋحتان كۇشتى ءارى دامىتۋشى قۇبىلىس جوق دەر ەدىك. شىن اقىن جازعان سايىن, ىشىندەگىسىن سارقىپ بەرگەن سايىن تۇلەيتىنى سوندىعىنان ەمەس پە؟ ءوز ىشىنەن تۇلەپ, جاڭعىرىپ وتىرۋعا بەيىم ء«تاڭىرىنىڭ بەرگەن ونەرى» (اباي).
ماحامبەتتەي جىگەرلەندىرىپ جىرلايتىن مۇحتار شاحانوۆ شىعارمالارىن ءبىر قىدىرىپ شىققاندا وسىنداي ويعا قالاسىز. ءبىز «تاناكوز» بەن «عاشىقتىق عالاماتىن» وقىپ وستىك دەسەك, ازدىق ەتەر ەدى. كەمشىن سوعار ەدىك. ءبىز وسى ەكى شىعارمامەن ءومىر سۇردىك. مەكتەپ وقۋشىسى كەزىمىزدە-اق جاستاپ وقىدىق. بۇلاقتاي ءمولدىر سەزىمدەردى بىلعاپ الماۋدى, دوستىقتا ار-وجداندى بيىك ۇستاۋعا تالپىندىق. اسقاق سەزىم قاناتىندا ارمان-قيالعا ىلەستىك. ىزگىلىك پەن ىزەتتىڭ ءبارى شىن اقىن جازعان شىعارمالاردا تۇراتىنىن سەزدىك.
بالا كۇنىمىزدەن قۇلاعىمىزدا قالعان ءاننىڭ ءسوزى ەكەن: «قۋانىش پەن باقىتتى مۇسىندەگەن, كەلبەتىڭنەن سەنىمنىڭ كۇشىن كورەم». تالداپ كەلىپ جىبەرسە بۇل دا تالايعى ءسوز. دۇنيەدە قۋانىش پەن باقىتتىڭ ولشەمى مەن كەسكىنى بار دا شىعار, كىم ءبىلىپتى؟ سەزىنىپ قانا بىلەتىن دەرەكسىز نارسەلەردىڭ قۇنى ولشەۋسىز عوي. اقىندار ءومىر بويى جىرلاپ وتەتىن قۇبىلىستار وسى ەكى جولعا سىيىپ كەتكەنىنە قايران قالدىرماي قويمايدى اۆتور. ادامزات بالاسىن وسى كۇنگە دەيىن ۇستاپ تۇرعان ءۇمىتتىڭ ءجىبى مەن سەنىمنىڭ كۇشى دەسەك, ولار دا وسى ەكى جولدا. باقىت فورمۋلاسىنا پارا-پار ەكى جول. سۇلۋ جار, سۇيگەن جار, اسىل جار, ارينە باقىت فورمۋلاسى.
قايسىسىن بۇرىن جازعانىن بىلمەيمىن, اقىننىڭ تۋرا وسى ەكى جولدى تارقاتىپ, اشىپ بەرگەن «تەرەڭدىك جىرى» دەگەن ولەڭى بار. جوعارىداعى ەكى جولدان بۇرىن جازىلۋى دا مۇمكىن. بىراق ول دا ماڭىزدى ەمەس. ماڭىزدىسى – اقىننىڭ ىڭكار سەزىممەن سۇلۋلىققا باس ءيۋى. شاحانوۆتىڭ باس ءيۋىنىڭ ءار جاعىندا ەرلىك جاتادى نەگىزى. جالپى ادامزات بالاسى سۇلۋلىقتى, اسىلدى مويىندايدى-اۋ. بىراق سوعان تالپىنىپ نەمەسە قاسيەتىنە جەتىپ ءومىر ءسۇرۋ باسقا اڭگىمە دەگەن ويدامىز. ونداي بيىككە شىعاراتىن قاسيەت – ەرلىك, كەسەك مىنەز دەپ بىلەمىز. «قۋانىش پەن باقىتتى مۇسىندەگەن» سەنىمى كۇشتى سۇلۋلىقتى مويىنداۋ ءوز الدىنا, سوعان پارا-پار الاپات سەزىم مەن رۋحتى ارقاۋ قىلىپ, ونىمەن ءومىر سۇرۋگە قۇدىرەتىڭ جەتۋى كەرەك قوي. اۆتوردىڭ ءبىز ايتىپ وتىرعان «تەرەڭدىك جىرى» الگىندەي سەرتتىڭ ەسىگىن ايقارا اشادى. سوعان قاراعاندا, ماحاببات پەن ەرلىك ەگىز سياقتى. ماحابباتتى تانيتىن, تانىتاتىن ەرلىك. ال ماحاببات, سۇلۋلىق بولماسا ەرلىك جاسالمايتىنداي سەزىلە مە, ءبىرتۇرلى. اقىل-ويىڭ جەتە بەرمەيتىن وسىنداي سۇمدىقتاردى تۇيسىندىرەتىن ولەڭ ەمەس پە؟
ء«وزىڭسىز كەلگەن كۇندەردەن,
ءوزىڭسىز تەرگەن گۇلدەردەن,
ءوزىڭسىز كەشكەن ويلاردان,
ءوزىڭسىز وتكەن تويلاردان
جالىعىپ ءبىتتىم, جانىم-اۋ.
مەن دەسە جانىڭ دالاداي,
مەن دەسە كۇلكىڭ ءموپ-ءمولدىر,
لاقىلداپ جانعان وسەك پەن وتقا قاراماي,
سەن ماعان ارناپ اۋەنىن سالدىڭ كوكتەمنىڭ.
وزىمە-ءوزىم ەتە الماي قالسام يەلىك,
كۇشىمدى جيدىم, ارمانىم, ساعان سۇيەنىپ.
سەن مەنىڭ اسقار بەلىم بوپ,
شالقيسىڭ كەيدە شادىمان شالقار
كولىم بوپ.
كوڭىلىندە تەرەڭ كولى بار
جاندار باقىتتى,
كوڭىلىندە تەرەڭ كولى بار جانعا
ءولىم جوق.
تەرەڭىم سەنسىڭ, ەڭسەلىم,
ولەڭىم سەنسىڭ, ەڭسەلىم.
پاراسات كوركىن قانشاما ايەل حالقىنىڭ
مەن ساعان قاراپ ولشەدىم»
دەگەن اقىن اراسىندا سۇيگەن جارىنا شەكتىرگەن ازابى مەن مەحناتىن, ونىڭ سەنىمى مەن شىدامىن ايتادى. سونىڭ بارىنە توزگەن «ايەل حالقىنىڭ پاراسات كوركى» ءبىر سۇيسە قۇلاي سۇيەرىن, قۇلاي سۇيگەندەر اسقاق تۇرارىن ايگىلەي كەلىپ, «سول ءۇشىن تاۋداي مەرەيىم, سول ءۇشىن باقىتتىمىن مەن!», دەپ اياقتايدى.
دۇنيەدەگى باقىتتىڭ فورمۋلاسى سوندا عانا شىعاتىن سياقتى.
