ينفراقۇرىلىمعا ينۆەستورلار تارتۋ ءۇشىن

قازاقستاندا قا­لا­لىق ينفرا­قۇ­رى­لىمداردى جاڭالاۋ كوپتەن بەرى كۇن ءتار­تىبىنەن تۇسپەي كە­لەدى. اسىرەسە, سوناۋ كەڭەستىك كەزەڭنەن كەلە جاتقان ين­جە­نەرلىك كوممۋنيكاتسيالاردىڭ توزىعى جەتىپ, وسى جەلىلەر ارقىلى تاراتىلاتىن ەلەكتر, جىلۋ, سۋ رەسۋرستارىن ايتارلىقتاي شى­عىنعا ۇشىراتۋدا. ونىڭ سالماعى تۇتىنۋشىلاردىڭ قال­تاسىنا تۇسەدى. مىنە, وسىنداي الەۋمەتتىك پروبلەماعا اينالعان بۇل وزەكتى ماسەلەنى ينۆەستيتسيا تارتۋ ار­قىلى شەشۋگە تۋرا كەلەدى. الاي­دا, وعان كەز كەلگەن مونوپو­ليست كومپانيانىڭ بەرە قويا­تىن قارجىسى جوق. ونىڭ ۇستىنە ولاردىڭ كىرىستەرىنىڭ دەنى جەلى­لەردىڭ قالىپتى جۇمىسىن قام­تاماسىز ەتۋگە باعىتتالادى. سوندىقتان, بۇل سالاعا جەكە ينۆەستورلاردى تارتۋ قاجەت. بىراق, ول ازىرگە ناتيجە بەرگەن جوق. قا­زاق­ستان ورتا دەڭگەيلى تابىسى بار مەملەكەت سانالادى. قازىر قالالىق ينفراقۇرىلىمدارعا قاجەت ينۆەستيتسيا كولەمى ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە 25 ميلليارد دوللاردان استام قارجىعا باعالانىپ وتىر. ونىڭ ۇستىنە قالالىق كوم­مۋ­نالدىق كاسىپورىنداردىڭ ەكولو­گيالىق جانە قارجىلىق تۇراق­تىلىعىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن باسقارۋشىلىق, قۇ­قىقتىق, ينستيتۋتسيونالدىق جوسپارلاردىڭ جوقتىعى جاعدايدى قيىنداتا تۇسۋدە. قالالىق ينفرا­قۇ­رى­­لىمدارعا قاتىستى ينۆەس­تيتسيا­لىق نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق با­زانىڭ ناشارلىعى, كەشەندى سترا­تە­گيانىڭ جوقتىعى ينۆەس­تيتسيالىق تاۋە­كەلدى قيىنداتا تۇسۋدە. ال, جەكە سەكتور تاراپى­نان كاپيتالدى قامتاماسىز ەتەتىن ينۆەستيتسيالىق قۇرالدار قالالىق ينفراقۇرىلىمدار ءۇشىن قولجەتىمدى ەمەس. جاقىندا بۇل ماسەلەنى شە­شۋ­دىڭ ءتيىمدى ءبىر امالى تابىلدى. قازاقستان ۇكىمەتى ازيا دا­مۋ بانكىمەن (ادب) بىرلەسىپ, «قا­لالىق ينفراقۇرىلىمداردى قار­جىلاندىرۋدىڭ بالامالى تەتىك­تەرى» جوباسىن جۇزەگە اسىرا باستادى. جوبانىڭ باستى ماق­ساتى – قازاقستاننىڭ ورتاشا قالالارىندا جەكە سەكتوردىڭ قالالىق ينفراقۇرىلىمداردى دامىتۋ ءۇشىن باسىمدىق جوبالارعا قاتىسۋىنا قولايلى جاعداي جاساۋ. اتالعان جوبا اياسىندا قار­جىلاندىرۋدىڭ بىرقاتار بالامالى تەتىكتەرىن ازىرلەۋ جوس­پارلانىپ وتىر. جاڭا تەتىكتەردى انىق­تاۋدىڭ قاناتقاقتى جوبالارى بىرنەشە كاسىپورىنداردا جۇزە­گە اسىرىلادى. ولاردىڭ قاتا­رىندا: «قاراعاندى سۋ», «قارا­عاندى جىلۋ­ترانزيت», «جەتىسۋ سۋ­قۇبىرى» جانە «تالدىقورعان جىلۋسەرۆيسى» بار. ساراپشىلار توبى ءساۋىر ايىن­دا الدىن الا تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق نەگىزدەمە ازىرلەۋ جۇمىسىنا كىرىستى. بۇل قۇجاتتا ءاربىر تاڭدالعان مەكەمە بويىنشا ەگجەي-تەگجەيلى انىقتالعان ناتيجەلەر كورسەتىلەدى. ياعني, وسى ءتورت كاسىپورىن نەگىزىندە قاجەتتى جاڭالاۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن جەكە ينۆەس­تيتسيالار تارتۋدىڭ تەتىكتەرى دايىندالادى. وسى رەتتە ينۆەستورلارعا تارتىلعان قارجىنىڭ وسىمىنە جانە قايتارىمىنا كەپىلدىك بەرىلەدى. ازيا دامۋ بانكىنىڭ باستى سايا­ساتى كەدەيلىكتى تومەندەتۋگە باعىت­تالعانىن ەسكەرسەك, «كوممۋ­نالدىق ساياساتتىڭ» ماڭىز­دى قۇرامى – تۇپكىلىكتى تۇتىنۋ­شى­عا ارنالعان تاريف كولەمى ساراپ­شى­لاردىڭ ايرىقشا نازارىندا بولماق. جوبا ناتيجەسىندە, قازاقستاندا ينۆەستورلاردى تار­تۋعا جانە قالالىق ينفرا­قۇرى­لىمداردى ءساتتى جاڭالاۋعا جول اشاتىن ۇتىمدى نارىقتىق قۇ­رال­دار ىسكە قوسىلادى دەپ كۇتىلۋدە. «ەگەمەن-اقپارات».