قوعام • 30 ماۋسىم، 2022

مەكتەپ اسحاناسىندا – مەيرامحانا باعاسى...

1716 رەت كورسەتىلدى

ەلىمىزدىڭ جاڭا تاريحىندا ەندى بۇ­رىن­عى قازاقستان، ءھام ءبىرىنشى رەسپۋبليكا بو­لىپ جازىلاتىن كەزەڭدە كەزدەيسوق ادامدار دا «ەبىن تاۋىپ» مينيستر بولىپ تاعايىندالىپ، ءبىلىم سالاسىنىڭ دا، عىلىم سالاسىنىڭ دا بەرەكەسىن قا­شىر­عاندىقتان، قوعام قايراتكەرلەرى، پار­لامەنت دەپۋتاتتارى، زيالى قاۋىم وكىل­دەرى كەيىنگى كەزدە ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىن ەكىگە ءبولۋ قاجەت دەگەن پىكىر ءبىلدىرىپ ءجۇردى.

شىنتۋايتىندا، «جاڭا اتاۋلى – جاقسى ۇمىتىلعان ەسكى نارسە» دەپ فرانتسۋز زاڭگەر-جازۋشىسى جاك پەشە ايتقانداي، تاريحقا اينالعان كەڭەس زامانىندا قازاقستاندا جوعارى جانە ورتا ارناۋلى ءبىلىم مينيسترلىگى مەن وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى بولعان. مۇنداي ۆەدومستۆولار كەيبىر كورشىلەس مەملەكەتتەردە سول قالپىندا ساقتالىپ وتىر، ال وزبەكستان ولارعا قوسا مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم مينيسترلىگىن دە قۇرىپتى.

ءادىلىن ايتساق، ەلىمىزدىڭ ءبىلىم سالاسىندا سوڭعى جىلدارى ءۇمىت كۇتتىرەرلىكتەي ساپا­لىق وزگەرىستەر بايقالىپ، مۇعالىم مارتەبەسى بيىكتەي ءتۇستى. الايدا عىلىم سالاسىندا ىلگە­رىلەۋ شامالى سياقتى. ءتىپتى بىلتىر عى­لىمي جوبالارعا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن بولىنگەن 4،4 ميلليارد تەڭگە يگەرىلمەي قالعان. مۇنىڭ ءوزى عالىمدار تاراپىنان ءجيى ايتىلىپ جۇرگەن «ەلىمىزدە عىلىمدى دامىتۋعا قارجى از بولىنەدى» دەگەن سىني پىكىر­دىڭ بىرجاقتىلىعىن اڭعارتادى.

ەلىمىزدىڭ عىلىم جانە ءبىلىم سالاسىندا قالىپتاسقان وسىنداي ويلانارلىق جاع­دايلار مەن ويسىراعان ولقىلىقتار جانە قوعامدا ايتىلىپ جۇرگەن ورىندى ۇسىنىستار ەسكەرىلگەندىكتەن بولار، مەملەكەت باسشى­سىنىڭ بيىلعى 11 ماۋسىمداعى جارلىعى­مەن بۇرىنعى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى ەكى­گە ءبولىنىپ، عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مي­نيسترلىگى مەن وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى قۇ­رىلدى.

بۇل رەتتە عىلىم مەن جوعارى ءبىلىمنىڭ باستارى بىرىكتىرىلگەنى، ال ورتا ارناۋلى ءبىلىم سالاسى وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگىنە بەرىلگەنى قيسىندى ەكەنى داۋسىز. سونىمەن قاتار ءتىل سايا­ساتى كوميتەتىنىڭ عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگىنىڭ قۇرامىنا قوسىلعانى كوپشى­لىك ءۇشىن توسىن شەشىم بولدى. سەبەبى ء«تىل ساياساتى كوميتەتىن وڭىر­لەردە قۇرىلىمدىق بولىمشەسى جوق عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگىنە بەرگەننەن گورى ونى وڭىرلەردە وزىنە باعىنىشتى دەپارتامەنتتەرى بار جانە اكىمدىكتەردىڭ ءبىلىم باسقارمالارىنا ءسوزى ءوتىپ، ىقپالى جۇرەتىن وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى­نىڭ قۇرا­مىندا قالدىرعان ءجون ەمەس پە ەدى؟ ويتكەنى مەملەكەتتىك ءتىلدى بالاباقشادان باس­تاپ مەڭگەرۋدى جولعا قويۋ كەرەك قوي..» دەگەن كۇ­ماندى پىكىر تۋىنداپ تۇر. ارينە، وعان ء«تىل ساياساتىمەن عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگى اينالىسقانى ءجون. ويتكەنى احمەت بايتۇرسىن ۇلى اتىنداعى ءتىل ءبىلىمى ينستيتۋتى وسى مينيسترلىككە قارايدى. ءتىل ماسەلەلەرىمەن وسى ينستيتۋت شۇعىلدا­نىپ، عىلىمي نەگىزدەلگەن جاڭا ادىستەمەلەردى جاساۋعا ءتيىستى. ولاردى عىلىم جانە جوعا­رى ءبىلىم مينيسترلىگى ءتىل ساياساتى جونىندەگى ۋاكىلەتتى ورگان رەتىندە بارلىق ۆەدومستۆوعا، سونىڭ ىشىندە وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگىنە دە مىندەتتى تۇردە باسشىلىققا الۋ ءۇشىن ۇسىنا الادى»، دەگەن ءۋاج دە ايتىلىپ جاتىر.

قالاي بولعاندا دا، عىلىم مەن ءبىلىم سالا­لارىندا سونى سەرپىلىس تۋعىزاتىن ما­ڭىزدى قادام جاسالعانى انىق. سونىڭ ناتي­جەسىندە وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى ءبىلىم بەرۋ ۇيىم­دارىنداعى وزەكتى ماسەلەلەرگە باسا كوڭىل ءبو­لىپ، ولاردى شەشۋمەن تاباندىراق اينالى­سا باستاعان ءتارىزدى. ماسەلەن، بۇقارالىق اقپا­رات قۇرالدارىنىڭ حابارلاۋىنشا، تاياۋ­دا اتال­عان مينيسترلىك اپپاراتىنىڭ وتىرىسىندا وقۋ­شىلاردى ىستىق تاماقپەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى قارالىپتى. وندا وقۋ-اعارتۋ ءمي­نيسترى اسحات ايماعامبەتوۆ مەكتەپتەر­دىڭ اسحانالارىنداعى اسپانعا شارىقتاعان باعاعا ايرىقشا نازار اۋدارىپ: «ەلوردا مەك­تەپتەرىنىڭ وزىندە باعانىڭ ءوسۋى بار. 0،5 ليتر سۋدىڭ باعاسى 350 تەڭگە دەگەن – ماسقارا! باس­قا وبلىستار دا مەكتەپ اسحانالارىنداعى با­عا­نى قاراڭىزدار. جاڭا وقۋ جىلىنا دەيىن بۇل ­پروبلەما شەشىلۋى كەرەك»، دەگەن ەكەن.

ارينە، مەكتەپ اسحاناسىنداعى مەيرامحانا باعاسىن جاڭا ءبىلىپ، كوكتەن تۇسكەندەي بولىپ قايران قالعان مينيسترگە ول تۋرالى ءوز قاراماعىنداعى ءبىلىم سالاسىنا جاۋاپتى باسشى قىزمەتكەرلەردىڭ نەگە بايانداماي كەلگەنى – تۇسىنىكسىز جايت. ەندى وسى ءبىلىم سالاسىن – اسىرەسە مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ ىسىندە بىلىق-شىلىقتىڭ ءيىسى مۇڭكىپ تۇرعان «اۆگيدىڭ ات قوراسىن» عىلىم مەن جوعارى ءبىلىمنىڭ ءبىر نارعا جۇك بولاتىن مىڭ سان شارۋاسىنان قولى بوساعان ۆەدومستۆو باسشىسىنىڭ ءوزى تازا­لاۋىنا تۋرا كەلەرى انىق.

سوڭعى جاڭالىقتار

تاۋلى قاراباقتاعى قاقتىعىس

الەم • 07 تامىز، 2022

اۋەزوۆ جانە تۇركى الەمى

رۋحانيات • 07 تامىز، 2022

اسكەردەگى الىمجەتتىك

قوعام • 07 تامىز، 2022

يدەولوگيا

رۋحانيات • 07 تامىز، 2022

مەيىرىم مەن قاتىگەزدىك

رۋحانيات • 07 تامىز، 2022

ەسكى مەن جاڭا اراسى

رۋحانيات • 07 تامىز، 2022

بي پاديشاسى

رۋحانيات • 07 تامىز، 2022

ساپا قايتسە جاقسارادى؟

قازاقستان • 07 تامىز، 2022

قايىرىمدىلىقتىڭ ۇلگىسى

قازاقستان • 07 تامىز، 2022

ساق ءداۋىرىنىڭ تاسى

تانىم • 07 تامىز، 2022

ۇقساس جاڭالىقتار