بۇل اسپاننان تۇسكەن اقشا ەمەس

كاسىپكەرلىكتى قارجىلاندىرۋعا بولىنگەن 1 ترلن. تەڭگەنى ماقساتتى پايدالانۋ ءۇشىن باقىلاۋ قاجەت

پرەزيدەنت ن.ءا.نازارباەۆ ۇستىمىزدەگى جىلعى 27 اقپاندا كاسىپكەرلىكتى قولداۋ بويىنشا كەڭ كولەمدى مالىمدەمە جاساعانى بەلگىلى. مەملەكەت باسشىسى ءما­لىم­دەمەسىندە شوب-تى تەكسەرۋگە موراتوري جاريالاپ, بيزنەس ومبۋدسمەن قىزمەتىن بەكىتۋدى جانە جەكە بيزنەستى قولداۋداعى بىرقاتار وزەكتى شارالارمەن قاتار, كاسىپكەرلىكتى قارجىلاندىرۋعا اسا ءىرى سوما – 1 ترلن. تەڭگە ءبولۋدى جانە جىبەرۋدى تاپسىردى. بۇل – 5 ميللياردتان استام اقش دوللارىنا بارا-بار اقشا. سونىمەن بىرگە, پرەزيدەنت بولىنگەن قار­جىنىڭ ناقتى ءوندىرىس سەكتورىنا جىبەرىلۋىنە باسا نازار اۋداردى. بۇل قادامنىڭ ماڭىزدىلىعىن اي­تىپ جەتكىزۋ مۇمكىن ەمەس, ءويت­كەنى, جالعاسىپ جاتقان الەم­دىك قارجى داعدارىسى جانە سىرت­قى زاەمدارعا قولجەتىمدىلىك قىسقارعان جاعدايدا, ەكونوميكا ءۇشىن قارجىلاندىرۋ ماڭىزدى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى بولىپ وتىر. مەملەكەت باسشىسى تاپسىرما بەرگەن كۇننەن باستاپ ءبىرشاما ۋاقىت ءوتتى. وسى كەزەڭ ىشىندە بيزنەس-قاۋىمداستىق ەكونوميكاعا بارۋى ءتيىس ايتىلعان قارجىنىڭ ءتۇسۋىن, ەرەجەنىڭ جانە ونىڭ تالاپتارىنىڭ قابىلدانۋىن تاعاتسىز كۇتىپ وتىر. كاسىپكەرلەردىڭ ۇلتتىق پالاتا­سى بىرقاتار كەڭەستەر وتكىزدى, وندا وزدەرىنىڭ ۇسىنىستارىن بەردى. اقيقاتىندا, وسى مەرزىم ىشىندە نە بانكتىك نەسيەلەندىرۋ كولەمىندە ءوسۋ, نە ەكونوميكاعا قانداي دا ءبىر باسقا قۇيىلىمدار بولعان جوق. وسىعان بايلانىستى, «اق جول» قدپ دەپۋتاتتىق فراكتسياسى ۇكىمەت باسشىسىنا كەلەسى ماسەلەلەر بويىنشا جۇگىنەدى: 1) مەملەكەت باسشىسىمەن ءبو­لىنگەن 1 ترلن. تەڭگەنى پايدالانۋ بويىنشا تالاپتار قاشان بەكىتىلەدى؟ 2) كورسەتىلگەن قاراجاتتىڭ بارلىعى تەك قانا ءوندىرىس سەكتورىنا جىبەرىلە مە؟ 3) كورسەتىلگەن قاراجاتتىڭ قانداي بولىگى جاڭا جوبالارعا, قانشاسى قولدانىستاعى كاسى­پ­ورىن­­داردى قالپىنا كەلتىرۋگە بولىنەدى؟ 4) بولىنگەن قاراجاتتىڭ قان­داي بولىگى بانكتىك نەسيەلەرگە سۋبسيديالار ارقىلى ەمەس, تىكەلەي كاسىپورىنداردى قولداۋعا جىبەرىلەتىن بولادى؟ 5) ۇكىمەت بولىنگەن قارجىنىڭ كاسىپورىنعا دەيىن ءتۇسۋىن قانداي مەرزىمدە قامتاماسىز ەتەدى؟ 6) بۇل قاراجاتتى ءبولۋ كا­سىپ­ورىنداردىڭ وزدەرىنىڭ ەكونو­ميكالىق تيىمدىلىگىمەن نەگىزدەلە مە؟ 7) وسى بەرىلگەن قاراجاتتى ماق­ساتتى پايدالانۋ ءۇشىن باقىلاۋ قالايشا قامتاماسىز ەتىلەتىن بولادى؟ «اق جول» قدپ ءوزى تاراپىنان وسى شارالاردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن پارلامەنتتىك باقىلاۋ ەنگىزۋ قاجەت دەپ سانايدى جانە وعان قاتىسۋ ءۇشىن ءوزىنىڭ وكىلدەرىن جىبەرۋگە دايىن ەكەنىن بىلدىرەدى. بۇل اقشا اسپاننان تۇسكەن جوق, ول قازاقستاندىقتاردىڭ ماڭداي تەرىمەن جانە ەڭبەگىمەن تابىلعان جانە قازاقستان حالقىنا تيەسىلى ەكەنىن ەستە ساقتاۋ قاجەت. سوندىقتان, بۇل تريلليوندا ءبىر دە ءبىر «تەگىن» تەڭگە جوق, ولاردىڭ ارقايسىسىن بارىنشا جوعارى قايتارىممەن پايدالانۋ قاجەت. ازات پەرۋاشەۆ, ءماجىلىس دەپۋتاتى.