جالپى, جازۋشى قاۋىمعا سۋرەتشىلىك تىم الىس ونەر ەمەس. ەكەۋىنە دە كوركەمدىك ورتاق. ءبىرى ورنەكتى سوزبەن, ءبىرى مىڭ بوياۋمەن كوركەمدەيدى. ارينە, ەڭ باستى نەگىز – وي. سۋرەتشىلەر سوزگە ساراڭ بولعانىمەن, جازۋشىلاردا سۋرەتشىلىك كوزقاراس – اسەمدىكتى كورۋ, بايقاۋ عادەتتەرى بار. سوندا بوياۋى جوعى بولماسا, جازۋشى دا سۋرەتشى عوي دەيسىڭ.
اقىن-جازۋشىلاردىڭ سۋرەتشىلىگى جايلى ءسوز قوزعاعاندا, ەڭ الدىمەن, پۋشكين مەن لەرمونتوۆ ەسكە تۇسەدى. قازاق اقىنى «پوەت كراسيۆىي دولجەن بىت, كاك بوگ. كتو ۆيدەل بوگا؟ توت, كتو ۆيدەل پۋشكينا» (ولجاس سۇلەيمەنوۆ) دەپ جىرلاعان پۋشكين قىلقالامىنان جۇزدەگەن پورترەتتەر, پەيزاجدىق ەسكيزدەر, قۇستار مەن جىلقىلاردىڭ سۋرەتتەرى, شىعارمالارىنا ارنالعان يلليۋستراتسيالار تۋدى. كەيدە ول ءبىر كارتينادا ومىردە بار كەيىپكەرلەر مەن قيالدان تۋعان پەرسوناجداردى قوسا بەينەلەگەن. ماسەلەن, ءوزى مەن ەۆگەني ونەگيندى. بۇگىندە بۇل ەڭبەكتەر اقىننىڭ مەموريالدىق مۋزەيلەرىندە ساقتالىپ تۇر.
ال لەرمونتوۆ سۋرەت سالۋعا بالا كەزىنەن قىزىعىپتى. كەيىن كاۆكازعا جەر اۋدارىلعاندا سۋرەتشىلىك تالانتى ءتىپتى ايقىن كورىنە باستايدى. مۇندا لەرمونتوۆ كوبىنەسە اسكەر ومىرىنەن كاريكاتۋرالار سالادى, پورترەتتەر مەن پەيزاجدار جازادى.
كاۆكازعا العاشقى ساپارىنىڭ وزىندە-اق اقىن كورگەن كورىكتى جەرلەرىن قاعازعا ءتۇسىرىپ ۇلگەرگەن. 1837 جىلى زامانداسى س.راەۆسكيگە جازعان حاتىندا وسى ساپاردان پەتەربۋرگكە جاقسى ءبىر توپتاما الا كەلگەنىن جازادى. لەرمونتوۆتى ءتىپتى كاسىبي سۋرەتشىلەر دە كوشىرگەن. ماسەلەن, اقىننىڭ سۋرەتتەرى بويىنشا بىرنەشە اكۆارەلدى سۋرەتشى كنياز گ.گاگارين جاسادى.
بۇگىنگى كۇنگە لەرمونتوۆ كارتينالارىنىڭ از عانا بولىگى جەتتى. 13 مايلى بوياۋ, 44 اكۆارەل مەن 400-گە جۋىق سۋرەت. بۇل ەڭبەكتەر پۋشكين ۇيىندە, مەملەكەتتىك ادەبي مۇراجايدا جانە ماسكەۋ, تارحان, پياتيگورسك قالالارىنداعى لەرمونتوۆ مەموريالدىق مۇراجايلارىندا ساقتالعان.
ال شەۆچەنكونىڭ ومىرىنە سۋرەتشىلىك قابىلەتى كوپ كومەكتەستى. ەڭ الدىمەن, شارۋا وتباسىندا دۇنيەگە كەلگەن ول وسى ونەرىنىڭ ارقاسىندا كرەپوستنويلىقتان قۇتىلدى. كەيىن سۋرەت سالۋدان ساباق تا بەردى. ساياسي قۋعىندا جۇرگەندە شەۆچەنكو گەولوگيالىق ەكسپەديتسيالار قۇرامىندا سۋرەتشى بولدى. ءسويتىپ, ارال مەن كاسپي تەڭىزدەرىن ارالادى. ودان بولەك تاراس گريگورەۆيچ ستانوكتىق كەسكىندەمە, گرافيكا, مونۋمەنتالدى جانە ساندىك كەسكىندەمە, ءمۇسىن سالالارىندا جۇمىس ىستەدى. جازۋشى ءومىرىنىڭ سوڭىنا قاراي گراۆيۋرا اكادەميگى اتاعىن الدى.
پوەزيا مەن سۋرەت. بۇل ماياكوۆسكي باستاعان رەۆوليۋتسيالىق پلاكات ونەرى. بالا كەزىنەن سۋرەتكە يكەمى بولعان اقىننىڭ وتباسىندا ءبارى دەرلىك – اكەسى دە, اناسى دا, اپكەلەرى دە سۋرەت سالعان. ال ستۋدەنتتىك جىلداردا ول تانىمال پلاكاتتار مەن اشىق حاتتاردىڭ سەرياسىن جاساۋعا قاتىسادى. ماياكوۆسكيدىڭ كازيمير مالەۆيچپەن بىرلەسىپ جاساعان جۇمىستارى ەرەكشە تابىسقا جەتتى. وسىدان سوڭ اقىن قوعامدىق-ساياسي ويلارعا قۇرىلعان ساتيرالىق پلاكات جاساۋمەن اينالىستى. وعان قوسا ماياكوۆسكي كوپتەگەن كىتابىن فۋتۋريستىك سۋرەتتەرىمەن ءوزى كوركەمدەگەن.
ال گيۋگو سۋرەتشىلىگىنەن مىڭنان اسا كارتينا قالىپتى. ونىڭ كوبى, نەگىزىنەن ءوز شىعارمالارىنا يلليۋستراتسيالار. گيۋگو تەك بوياۋمەن, قارىنداشپەن عانا ەمەس, قارا كوفەمەن دە سۋرەت سالعان. ءتىپتى كەي شىعارمالارىندا ءوز قانىن قولدانعان دەسەدى. بالكي, اڭىز, بالكي, اقيقات.
انتۋان دە سەنت-ەكزيۋپەريدىڭ جازۋشىلىعىنان باسقا دا كاسىبى بارشىلىق. ول – كاسىبي ۇشقىش, جۋرناليست, ونەرتاپقىش, كارتا سيقىرشىسى ءھام سۋرەتشى. جازۋشىنىڭ الەمگە ايدىك ەرتەگىسى – «كىشكەنتاي حانزادا» دا اۆتوردىڭ ادەمى يلليۋستراتسيالارىمەن تانىمال. ەكزيۋپەري قولجازبانى سىزبالارىمەن بىرگە باسپاعا تاپسىرعاندا, ءماتىن مەن سۋرەتتەردىڭ تۇتاس ءبىر شىعارماداي ەكەنى انىق كورىنگەن.
قازاق قالامگەرلەرى اراسىندا كوركەم سوزىمەن بىرگە سۋرەتتى دە جاقسى سالاتىنداردى بىلەمىز. ماسەلەن, جازۋشى, كومپوزيتور ءىليا جاقانوۆتىڭ سۋرەتشىلىگى امبەگە ايان. قازىرگى تاڭدا دا قىلقالامىن قولىنان تاستاعان جوق دەپ ەستيمىز. بالكي, ادامنىڭ سۋرەتشىلىك دارىنىنا تۋعان جەرىنىڭ تابيعاتى دا اسەر ەتەتىن بولار. «التايدىڭ كەربۇعىسى» اتانعان ورالحان بوكەي دە بوس ۋاقىتىندا سۋرەت سالاتىن دەسەدى. سونداي-اق ورالحان بوكەيدىڭ دوسى, اۋدارماشى اناتولي كيمنىڭ سۋرەتشىلىك ونەرى بار. جەكە البومى دا شىققان. ءدال وسى التايدىڭ باۋىرىندا ومىرگە كەلگەن جازۋشى الىبەك اسقار جازۋشىلىقتان بۇرىن سۋرەتشى بولۋدى ارمانداپتى. كوركەمسۋرەت ۋچيليششەسىن كىتاپ بەزەندىرۋ ماماندىعى بويىنشا سۋرەتشى-گرافيك بولىپ بىتىرگەن ول ءوز كىتاپتارىن ءوزى بەزەندىرەدى.
