ەلەكتروندى قالدىقتار قالاي زالالسىزداندىرىلادى؟

ەلەكتروندى, سونىڭ ىشىندە ۇيالى تەلەفوندار سەكتورىنداعى قالدىقتاردى قاۋىپسىز تۇردە كادەگە جاراتۋعا بايلانىس­تى ماسەلەلەردى شەشۋگە باعىتتالعان ەل ۇكىمەتى, بۇۇدب جانە «سامسۋنگ ەلەكترونيكس» كومپانياسىنىڭ «ەلەكتروندى قالدىقتاردى باسقارۋ» جاڭا بىرلەسكەن جوباسى ءىس جۇزىنە اسىرىلا باستاماق. بۇل جايىندا كەشە پرەزيدەنت جانىنداعى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندەگى ءداستۇرلى بريفينگتە ايتىلدى. باسقوسۋدىڭ بۇل جولعى قوناقتارى قورشاعان ورتا جانە سۋ رەسۋرستارى ءمينيسترى نۇرلان قاپپاروۆ, قازاقستانداعى بۇۇدب-نىڭ تۇراقتى وكىلى ستيۆەن تۋلل مەن «سامسۋنگ ەلەكترونيكس» كومپانياسىنىڭ پرەزيدەنتى سىن سيك چوي بولدى. «جوبانىڭ نەگىزگى ماقساتى ەلەكتروندى قالدىقتاردى باسقارۋ مەحانيزمدەرىن قۇرۋ. اتاپ ايتقاندا, ۇيالى تەلەفونداردى قاۋىپسىز تاسىلدەرمەن كادەگە جاراتۋ ماسەلەلەرىن شەشۋ بولىپ تابىلادى. قالدىقتاردى ەكىنشى اينالىمعا ءتۇسىرۋ مەن كادەگە جاراتۋ بۇكىل الەم ءۇشىن ماڭىزدى ماسەلە. اتالعان جوبا شەڭبەرىندە ەلەكتروندى قالدىقتاردى جيناۋ مەن كادەگە جاراتۋ سىزباسىن جاساپ, ەلەكتروندى تەحنيكالاردى ساتاتىن جەرلەردە ۇيالى تەلەفونداردى جيناۋعا ارنالعان ەكو-قوراپشالاردى ورناتۋ, سونىمەن قاتار ەلەكتروندى قالدىقتاردىڭ زيانى مەن ولاردى كادەگە جاراتۋ جولدارى تۋرالى حالىقتى اقپاراتتاندىرۋ جوسپارلانعان», دەدى قورشاعان ورتا جانە سۋ رەسۋرستارى ءمينيسترى نۇرلان قاپپاروۆ. ستاتيستيكالىق مالىمەتتەرگە سۇيەنسەك, قازاقستانعا 2000-2010 جىلدارى 3 ميلليون كومپيۋتەر اكەلىنسە, ونىڭ جارتىسى ەلەكتروندى قالدىققا اينالعان. ەلدەگى كومپيۋتەرلەردىڭ ءوسۋى 26 پايىزدى قۇراسا, ال ساتىلاتىن ۇيالى تەلەفوندار سانى 120-دان 140 مىڭعا دەيىنگى ارالىقتى قامتيتىن كورىنەدى. سوڭعى جيىرما جىل ىشىندە كومپيۋتەرلەر, ۇيالى تەلەفوندار, باسپا پلاتالارى, مونيتورلار, تەلەديدارلار, پرينتەرلەر مەن الۋان ءتۇرلى وزگە دە ەلەكترونيكانى قوسا العاندا «ەلەكتروندى قوقىستىڭ» كولەمى ونداعان ەسەگە وسكەن. ەلىمىزدە جارامسىز تەحنيكا ەلدى مەكەندەر ماڭىنداعى پوليگوندار مەن قوقىس تاستايتىن جەرلەرگە ورنالاستىرىلادى. بۇل قالدىقتار قۇرامىنداعى اۋىر مەتالدار مەن تۇراقتى ورگانيكالىق لاستاعىشتار قورشاعان ورتا مەن ادام دەنساۋلىعىنا زيانىن تيگىزەدى. ماسەلەن, مامانداردىڭ ايتۋىنشا, اراسىنا قورعاسىن, سىناپ, سۋرما, كادمي, التى ۆالەنتتى حرومنىڭ قوسپاسى سىندى باسقا دا ەلەمەنتتەر ەنەتىن قاۋىپتى زاتتار اعزا ىشىندە جينالىپ قالۋعا قابىلەتتى بولادى. سوندىقتان ولاردىڭ ازداعان مولشەرى دە قاۋىپتى بولىپ سانالادى. سونىمەن بىرگە, جەراستى سۋلارى, توپىراق پەن اتموسفەرانى لاستاي وتىرىپ, ادامدار دەنساۋلىعىنا ايتارلىقتاي زيانىن تيگىزەدى. كۇن وتكەن سايىن كولەمى ارتىپ كەلە جاتقان ەلەكتروندى قالدىقتاردى قاۋىپسىز جولمەن كادەگە جاراتۋ ماسەلەلەرىن شەشۋ ءۇشىن قورشاعان ورتا جانە سۋ رەسۋرستارى مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىنا سۇيەنىپ, بۇۇدب ەلەكتروندى قالدىقتاردى باسقارۋ جونىندەگى جوباعا مۇرىندىق بولىپ وتىر. قازىرگى تاڭدا ەلەكترونيكانى ساتۋ بويىنشا وتاندىق نارىقتىڭ كوشباسشىلارىنىڭ ءبىرى بولىپ سانالاتىن «سامسۋنگ ەلەكترونيكس» جوباعا قارجىلىق قولداۋ كورسەتكەن. جوبانىڭ رەسمي تۇردە ءىس جۇزىنە اسىرىلا باستاۋى بۇۇدب مەن «سامسۋنگ ەلەكترونيكس» اراسىنداعى ءوزارا تۇسىنىستىك جايىنداعى مەموراندۋمعا قول قويۋ ارقىلى بەكىتىلە تۇسپەك. بۇل قۇجات اتالمىش بريفينگتە تاراپتاردىڭ قول قويۋلارىمەن جالعاسىن تاپتى. ءابدىراحمان قىدىربەك, «ەگەمەن قازاقستان».