ياعني اتقامىنەر جاسقا تولعان (3 جاسقا) ۇل بالاعا شىلدەحانادان كەيىنگى جاسالاتىن ۇلكەن تويلاردىڭ ءبىرى – سۇندەت تويى. حالقىمىز بالانى سۇندەتكە تاق جاسىندا وتىرعىزعان. ءۇش, بەس, جەتى, توعىز جاسىندا, ودان كەش دەگەندە ون ءۇش جاسىندا سۇندەتتەگەن. دەگەنمەن, ون ءۇش جاستان كەشىكتىرمەۋگە تىرىسقان. ويتكەنى بارشامىزعا بەلگىلى, شاريعات بويىنشا ۇل بالا ون ۇشىندە باليعات جاسىنا تولادى. سوندىقتان ون ۇشىندە وتاۋ يەسى دەپ ەرەسەكتەر قاتارىنا قوسقان.
قازاق حالقى سۇندەتكە وتىرعىزىلعان بالانى «مىنە, ەندى ازامات بولدىڭ», دەپ اعايىن-تۋىستى جيناپ ۇلان-اسىر توي جاساعان. بار جاقسىنى بالالارىنىڭ الدىنا قوياتىن حالقىمىز ءسابي دۇنيەگە كەلگەننەن باستاپ ومىرىندە ماڭىزدى دەپ اتاعان كۇندەرىن تويعا اينالدىرعان. مىسالى, قۇرساق توي, شىلدەحانا, بەسىك توي, قىرقىنان شىعارۋ, تۇساۋكەسەر جانە سۇندەت توي (ۇل بالالارعا). اعايىن-تۋىستى جيناپ سۇندەتتەلگەن بالانىڭ قۇرمەتىنە جاسالعان تويدا, اسىرەسە بالانىڭ ناعاشىلارى ۇلكەن ءرول اتقارادى. ويتكەنى قازاقتا بالا ءۇشىن ناعاشى جۇرتىنىڭ ورنى بولەك ەكەنىن جاقسى بىلەمىز. بالانىڭ ناعاشى جۇرتىنان, ياعني جيەننىڭ ناعاشىسىنان الاتىن ۇلەسى بولادى.
يسلام دىنىندە بالانى سۇندەتكە وتىرعىزۋ ۇلكەن مانگە يە, ءارى پايعامبارىمىزدىڭ (س.ا.س.) سۇننەت امالىن جاساۋ بولىپ تابىلادى. ال حالقىمىزدىڭ عاسىرلار بويى ۇستانىپ كەلگەن وسى ءبىر يگى ءداستۇرىن قازىرگى تاڭدا مەديتسينا دا قۋاتتاپ, دەنساۋلىققا پايدالى ەكەنىن دالەلدەيدى. وسى تاقىرىپ بويىنشا اقش-تا جيىرمادان استام عىلىمي ەڭبەك جارىق كورگەنىنىڭ ءوزى كوپ نارسەنى اڭعارتادى.
قورىتا كەلە ايتقاندا, اسىل ءدىنىمىز بەن اتا-بابالارىمىزدىڭ تازالىققا قاتتى ءمان بەرگەنىن, سۇندەتتەۋدىڭ ەر بالانىڭ ومىرىندە ۇلكەن ورىن الاتىنىن جاقسى تۇسىنگەنىن انىق اڭعارۋعا بولادى.
بايمۇقان تەمىربەك ۇلى
قوستاناي
