ماسەلەنىڭ ءبارى مىنادا. ەۋروپالىق وداق اۋاعا تارالاتىن پارنيكتى گازداردىڭ كولەمىن ازايتۋ ماقساتىندا 2035 جىلعا دەيىن ەلەكتر كولىكتەرگە تولىقتاي اۋىسۋعا كەلىسكەن-ءدى. وسىنداي قادامدار ارقىلى قارت قۇرلىق 2050 جىلى اۋاعا مۇلدەم زياندى گاز شىعارماۋدى كوزدەپ وتىر. بىراق بۇل جوسپار كولىك شىعارۋ ونەركاسىبىنە يەك ارتقان مەملەكەتتەرگە وڭايعا سوقپاۋى مۇمكىن. اسىرەسە ەۋروپانىڭ ورتالىعىنداعى ەلدەر قيىندىققا تاپ بولماق.
جۇمىس كۇشى ارزان, ينفراقۇرىلىمى بار چەحيا, سلوۆاكيا سەكىلدى مەملەكەتتەرگە ءىرى كولىك وندىرۋشىلەر ميللياردتاپ قارجى قۇيىپ كەلدى. بىرنەشە زاۋىت اشىپ تاستادى. مىسالى, چەحيادا اۆتوونەركاسىپ ىشكى جالپى ءونىم كولەمىنىڭ 10 پايىزىن قۇرايدى. شامامەن جارتى ميلليونداي ادامدى جۇمىسپەن قامتىپ وتىر. سلوۆاكيادا بۇل كورسەتكىش 14 پايىزعا جەتكەن.
سلوۆاكيادا حالىق اراسىندا «فولكسۆاگەن» تۇشكىرسە, بۇكىل ەل تۇماۋراتىپ قالادى» دەيتىنى دە سوندىقتان. «جاسىل كەلىسىمگە» چەحيا ءاردايىم قارسىلىق ءبىلدىرىپ كەلەدى. اتالعان ەلدىڭ پرەمەر-ءمينيسترى كەلىسىمدى «تونگەن قاۋىپ» دەپ باعالادى.
ەلەكتر كولىكتەردى قۇراستىرۋعا كەتەتىن جابدىقتار قاراپايىم كولىككە قاراعاندا الدەقايدا از. ونىڭ ۇستىنە كوپ ادامنىڭ ەڭبەگىن قاجەت ەتپەيدى. سوندىقتان زاۋىتتاردان مۇنداي كولىكتەر كوبىرەك شىققان سايىن جۇمىسسىز قالعانداردىڭ دا سانى ارتادى.
چەحيا بيلىگى جارتى ملن ادامنىڭ تاعدىرى قىل ۇستىندە تۇرعانىنا قاراماستان, ەلەكتر كولىگىنە وتىرۋعا اسىعاتىن ەمەس. ونىڭ ورنىنا بريۋسسەلدىڭ كەز كەلگەن ۇسىنىسىنا قارسى شىعۋعا بەيىل. ماسەلەن, بىلتىر جەلتوقساندا پرەمەر-مينيستر پەتر فيالا ءۇش كۇن بويى «جاسىل كەلىسىمگە» قارسىلىق ءبىلدىرىپ تۇرىپ الدى.
چەحيانىڭ ونەركاسىپ جانە ساۋدا مينيسترلىگىنىڭ وكىلى ەلەكتروموبيلدەر پارنيكتى گاز شىعارىلىمىن ازايتۋدىڭ جالعىز جولى ەمەس ەكەنىن العا تارتادى. ونىڭ ورنىنا بالاما وتىندى پايدالانۋدى ءجون سانايدى. ايتسە دە, ۇكىمەت ءوندىرىس يەلەرىنە زياندى گاز شىعارمايتىن كولىكتەر شىعارۋعا كومەك قولىن سوزاتىنىن ۋادە ەتتى.
شارتاراپتىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندە ەلەكتر كولىكتەردىڭ تانىمالدىلىعى دا, ءوندىرىس كولەمى دە ارتىپ كەلەدى. گەرمانيانىڭ, وڭتۇستىك كورەيانىڭ جانە جاپونيانىڭ نەگىزگى كولىك وندىرۋشىلەرى قاي ەلدەردەگى زاۋىتتارىن ەلەكتروموبيل قۇراستىرۋعا قولدانۋعا لايىق ەكەنىن زەرتتەۋگە كىرىستى.
ەندەشە, ورتالىق ەۋروپا ەلدەرى ءۇشىن ەرتەرەك قامدانباسا ۋاقىت كەش بولۋى مۇمكىن. قازىردىڭ وزىندە يسپانيا سەكىلدى مەملەكەتتەر قارت قۇرلىقتىڭ حابىنا اينالۋعا بارىن سالماق. پيرەنەي تۇبەگى وسى ماقساتتا ەلەكتروموبيل سالاسىنا 14 ملرد دوللار ينۆەستيتسيا قۇيدى. مۇنداي قادام تيىمدىلىگىن كورسەتتى. ەلدە بىرنەشە ەلەكترمەن جۇرەتىن جانە گيبريدتى كولىكتەر شىعارىلا باستادى. بۇل سالاعا قىزىعۋشىلىق ءبىلدىرىپ وتىرعان ينۆەستورلار دا كوپ.
ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا, چەحيا, سلوۆاكيا, ماجارستان مەن پولشا ەرتەرەك ىسكە كوشپەسە, 2035 جىلى قيىن جاعدايعا تاپ كەلۋى ابدەن ىقتيمال. ءىرى كولىك وندىرۋشىلەر قاجەت ەمەس دەپ تاپقان زاۋىتتارىن جاپقاندا اتالعان ەلدەردە جۇمىسسىزدار سانى كۇرت كوبەيەدى.
ايتسە دە, ورتالىق ەۋروپا ەلدەرىن قۇتقارا الاتىن جوبا بار. ونداعى زاۋىتتاردى ەلەكتر كولىكتەرىنە قاجەت جابدىقتار شىعارۋعا قايتا وڭدەۋ كەرەك. ماسەلەن, تاياۋدا «فولكسۆاگەن» كومپانياسى چەحيادا قۇنى 4,4 ملرد دوللار بولاتىن الىپ زاۋىت اشۋدى كوزدەپ وتىر. وندا ەلەكتروموبيلگە قاجەت باتەرەيالار شىعارىلماق. جوسپار بويىنشا 40 مىڭ ادام جۇمىسپەن قامتىلۋى ءتيىس.
«فولكسۆاگەننىڭ» چەحتەردىڭ ەلىنە قىزىعۋىندا ۇلكەن ءمان بار. گەرمانيا مەن چەحيا شەكاراسى ماڭىندا جاتقان كەندى تاۋىنىڭ قويناۋىندا ليتي قورى بار. بۇل – ەلەكتر كولىكتەرگە قاجەت باتەرەيا جاساۋعا تاپتىرماس شيكىزات.
ازىرگە زاۋىت قۇرىلىسى ناقتى قاشان باستالىپ, قاشان اياقتالاتىنى بەلگىسىز. الايدا ساراپشىلار جوسپار بويىنشا مۇنداي ءوندىرىس وشاقتارى 3-6 جىل كولەمىندە سالىناتىنىن ايتىپ وتىر.
