ءبəرىمىز جۇمىلىپ جاڭا قازاقستاندى قۇرۋعا بەت الدىق. ق.توقاەۆ قازاقستان پرەزيدەنتى بولىپ سايلانعاننان باستاپ ءوزىنىڭ باستى ۇستانىمى əدىلەتتىلىك ەكەنىن, ونسىز قوعام ەشقاشان دامىمايتىنىن ايتىپ كەلەدى.
قوعام əدىلەتتىلىك سالتانات قۇرعاندا عانا جاڭارادى, داميدى. سىبايلاس جەمقورلىق, ۇلتتىق بايلىقتىڭ تەڭدەي جəنە ءəدىل بولىنبەۋى, ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىنىڭ قورعالماۋى, زاڭداردىڭ تولىققاندى ورىندالماۋى بيلىك ساياساتىنىڭ ادىلەتتىلىگىنە بايلانىستى. ەل دامۋى قوعامداعى كەلىسىم مەن ىنتىماققا, اۋىزبىرشىلىككە تىكەلەي بايلانىستا بولسا, ول تەك əدىلەتتىلىك بار جەردە عانا بولادى. ويتكەنى ادىلەتتىلىك – تəۋەلسىزدىكتىڭ تەمىرقازىعى. بيىل 5 ماۋسىمدا وتەتىن رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋمنىڭ كۇن تارتىبىنە قويىلعان كونستيتۋتسيالىق رەفورمانىڭ ءتۇيىنى دە تۇپتەپ كەلگەندە ادىلەتتىلىكتىڭ سالتانات قۇرۋىنا باعىتتالعان.
كونستيتۋتسيالىق رەفورما – پرەزيدەنتتىڭ ساياسي رەفورمالار باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن قولعا الىنعان ماڭىزدى ساياسي ءىس-شارا. كونستيتۋتسياداعى وزگەرتۋلەر مەن تولىقتىرۋلار جوباسى قازاقستان حالقىنىڭ كوكەيىندە جۇرگەن سۇراقتارعا جاۋاپ بەرەدى جəنە بۇكىل قوعامنىڭ مۇددەسى ءۇشىن جۇزەگە اسىرىلادى.
وسى كۇنگە دەيىنگى اتا زاڭىمىزعا ەنگىزىلگەن وزگەرىستەر حالىقتىڭ قاتىسۋىنسىز پارلامەنت ارقىلى وتكىزىلىپ كەلدى. حالىقتىڭ پىكىرى ەسكەرىلمەدى. ول وزگەرىستەردىڭ بارلىعى پرەزيدەنت بيلىگىن نىعايتۋعا, كۇشەيتۋگە باعىتتالدى. ال ەندىگى قابىلداناتىن كونستيتۋتسيانىڭ ەرەكشەلىكتەرى سۋپەرپرەزيدەنتىك باسقارۋدان پرەزيدەنتتىك رەسپۋبليكاعا كوشۋگە, پارلامەنت پەن ءماسليحاتتاردىڭ وكىلەتتىكتەرىن كوتەرۋگە, ەل باسقارۋدا حالىقتىڭ قاتىسۋ مۇمكىندىگىن كەڭەيتۋگە, ەلدەگى ساياسي كۇشتەردىڭ بەلسەندىلىگى مەن باسەكەلەستىگىن ارتتىرۋعا, قوعامدا ادىلەتتىلىكتىڭ ورناتىلۋىنا, جاڭا قازاقستان قۇرۋدىڭ قۇقىقتىق نەگىزىن قالاۋعا, ادامدار قۇقىقتارىن قورعاۋدى جەتىلدىرۋگە باعىتتالعان. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, كونستيتۋتسياداعى وزگەرتۋلەردىڭ كوزدەگەنى – مەملەكەتىمىزدى جەتىلدىرۋ, جاڭعىرتۋ جəنە نىعايتۋ. مەملەكەتىمىزدىڭ دامۋىنىڭ جاڭا كەزەڭىندە, جاڭا قازاقستاندى قۇرۋعا باعىتتالعان, ەلىمىز ءۇشىن وسىنداي اسا ماڭىزدى تاريحي شەشىمدەردى پرەزيدەنت بۇكىلحالىقتىق تالقىلاۋعا سالىپ, كوپشىلىكتىڭ شەشىمىنە سۇيەنىپ قابىلداۋدى ۇسىنىپ وتىر. كونستيتۋتسيالىق تۇزەتۋلەر جوباسىنىڭ بۇكىلحالىقتىق جاپپاي داۋىس بەرۋ ارقىلى قابىلدانۋى ءبىزدىڭ دەموكراتيالىق قاعيداتتاردى بەرىك ۇستاناتىنىمىزدى بىلدىرەدى.
الداعى رەفەرەندۋمدى حالقىمىزدىڭ باسىم كوپشىلىگى قولدايدى. الايدا كونستيتۋتسيانىڭ قازىرگى جəنە جاڭا نۇسقالارىنىڭ ايىرماشىلىعىن ءتۇسىنۋ, ۇسىنىلىپ وتىرعان وزگەرتۋلەر مەن تۇزەتۋلەردىڭ بايىبىنا بارۋ كۇندەلىكتى تىنىس-تىرشىلىگىمەن جۇرگەن قاراپايىم جۇرتقا قيىندىق تۋعىزاتىنى راس. سوندىقتان دا رەفەرەندۋم, وندا قويىلعان ماسەلەلەر تۋرالى حالىق اراسىندا ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزىپ, ەلىمىزدىڭ دامۋىنا باعىتتالعان ستراتەگيانىڭ ءمəنىن جەتكىزۋگە بارىنشا كۇش سالۋىمىز كەرەك.
بۇكىلحالىقتىق رەفەرەندۋم وتكىزىلەتىن كۇنگە از ۋاقىت قالدى. سوندىقتان وسى قىسقا مەرزىمدى بارىنشا ءتيىمدى پايدالانعان ءجون. الايدا ەل اراسىنداعى كەزدەسۋلەردە, الەۋمەتتىك جەلىلەردە ايتىلىپ جۇرگەن سوزدەردى, پىكىرلەردى تىڭداساڭ, كوپ ازامات ءالى دە رەفەرەندۋم مەن اتا زاڭىمىزعا ۇسىنىلعان وزگەرىستەردى تولىق تۇسىنە قويماعانىن بايقايمىز. ولار كونستيتۋتسيالىق وزگەرىستەردىڭ مازمۇنىن جەتە تۇسىنە الماۋدا. سوندىقتان باق ارقىلى بەرىلىپ جاتقان رەفەرەندۋم تۋرالى اقپاراتتىق حابارلامالارمەن بىرگە, تىكەلەي ەفيرلەردە, گازەت بەتتەرىندە, الەۋمەتتىك جەلىلەردە «سۇراققا جاۋاپ», «اشىق الاڭ», «پىكىرتالاس» سياقتى ءىس-شارالار كوبىرەك وتكىزىلسە دۇرىس بولار ەدى. كونستيتۋتسياداعى وزگەرىس ەنگىزىلگەن ءار باپتىڭ ەسكى جانە جاڭا رەداكتسياسىنا تالداۋ جاساپ, ۇسىنىلىپ جاتقان باپتاردىڭ ارتىقشىلىقتارى, ول قوعامعا قانداي وزگەرىس اكەلەدى, ەلدى دامىتۋعا, حالىقتىڭ جاعدايىن جاقسارتۋعا قالاي اسەر ەتەتىندىگى تۋرالى كوپشىلىك تۇسىنەتىندەي ماعلۇماتتار بەرىلگەنى ءجون. پارلامەنت پەن ءماسليحات دەپۋتاتتارى, ۇكىمەت پەن جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار, ساياسي پارتيالار مەن قوعامدىق ۇيىمدار رەفەرەندۋم تۋرالى, رەفەرەندۋمعا قويىلعان ماسەلەلەر تۋرالى پرەزيدەنت, پارلامەنت سايلاۋى كەزىندەگىدەي ءار تاڭداۋشىعا جان-جاقتى ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزگەندەرى ءجون. ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىنا ستۋدەنتتەردى دە پايدالانعان دۇرىس. ءاربىر قازاقستاندىق وسىنداي تاريحي سəتتە, شەشۋشى كەزەڭدە ەل بولاشاعىن ايقىنداۋعا تىكەلەي اتسالىسۋى قاجەت. رەفەرەندۋمدا əر ازاماتتىڭ داۋىسى ماڭىزدى. ءبىز رەفەرەندۋمعا قاتىسۋ ارقىلى ەلىمىزدىڭ بىرلىگى مەن ىنتىماعىن نىعايتۋعا, ءوزىمىزدىڭ زاڭمەن قورعالۋىمىزعا, ساپالى ءومىر سۇرۋىمىزگە, جەمقورلىقتىڭ جويىلۋىنا, مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ اشىق, قولجەتىمدى بولۋىنا, ەلىمىزدىڭ جارقىن بولاشاعىنا داۋىس بەرەمىز.
ەلىمىز ءۇشىن ەڭ باستى ماقسات – حالقىمىزدىڭ ءال-اۋقاتىنىڭ ارتۋى. ەكونوميكالىق جەتىستىكتەرىمىزدى ءار قازاقستاندىق سەزىنۋگە ءتيىس. وعان قول جەتكىزۋ ءۇشىن ۇزدىكسىز دامىپ, ۇنەمى ورلەپ, وركەندەۋىمىز كەرەك. قازاقستان – دەموكراتيالىق مەملەكەت. وسىنداي جاۋاپتى كەزەڭدە رەفەرەندۋمعا قاتىسۋ ازاماتتاردىڭ تەك ءوزىن-ءوزى قۇرمەتتەۋى عانا ەمەس, جالپى قازاقستاننىڭ بولاشاعى الدىنداعى, ۇرپاق الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىگىن كورسەتەدى. سوندىقتان رەفەرەندۋمعا بەلسەندى تۇردە قاتىسىپ, ءوز تاڭداۋلارىن جاساۋ – ءار قازاقستاندىقتىڭ ازاماتتىق مىندەتى.
قۋانىش ايتاحانوۆ,
قوعام قايراتكەرى
