قازاقستان • 25 مامىر، 2022

ەل سەنىمىن ارقالاعان

27 رەت كورسەتىلدى

اسقارالى ءومىر اسۋىندا ءتۇرلى ادامدارمەن جۇزدەسىپ، سولاردىڭ بىرىمەن قىزمەتتەس، ەندى بىرىمەن جاي عانا تانىس، دامدەس بولاسىز. ولاردىڭ كەيبىرى ەسىڭىزدە، كەيبىرەۋىن، ءتىپتى ۇمىتىپ كەتەسىز. ال سولاردىڭ اراسىندا ەسىمى ەسىڭىزگە تۇسكەن سايىن جۇرەگىڭىزدى جىلىتىپ، وعان قۇرمەتپەن قاراپ، جادىڭىزدا ساقتاپ جۇرەتىن ازاماتتار بولادى. ازاماتتىعى مەن ادامي قاسيەتىن ءوزىم ۇلگى تۇتاتىن، سونداي تۇلعانىڭ ءبىرى، مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى، ەكونوميست-عالىم ءبورىباي بيقوجا ۇلى جەكسەمبين.

1999 جىلى ارداقتى ازامات تۋعان جەرى جامبىلعا – وبلىس اكىمىنىڭ اۋىلشارۋاشىلىق سالاسى بويىنشا ورىنباسارى بولىپ كەلدى. مەن وندا جۋالى اۋدانى استىق قابىلداۋ كاسىپورنىنىڭ ديرەكتورىمىن. شىلدە ايى، جيىن-تەرىم مەزگىلى. دالا توسىندە ەگىن جيناۋ ناۋقانى قازانداي قايناپ جاتتى. وسى كەزدە استىق قابىلداۋ كاسىپورىندارى مەن مەملەكەتتىك تاپسىرىس ەسەپ-­قو­رىنا، استىق وتكىزگەن شارۋ­شى­لىقتار اراسىنداعى ەسەپ-قي­ساپتا تۇسىنبەستىك ورىن العان. جالپى، مۇنداي جاعداي اراگىدىك بولىپ تۇرادى. وسىعان بايلانىستى جاڭادان تاعايىندالعان وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى وڭىردەگى استىق قابىلداۋ كاسىپورىندارىنىڭ باسشىلارىمەن جيىن وتكىزدى. ونداعى باستى ماسەلە – اتالعان تۇسىنبەستىكتىڭ نەدەن تۋعانىن تالقىلاپ، سو­نىڭ شەشىلۋى ءسوز بولدى. الدى­مەن ءبورىباي بيقوجا ۇلى كاسىپ­ورىن باسشىلارىمەن تانىسىپ، جىلى اڭگىمەلەستى. ەگىن ناۋقانىنىڭ بارىسىنا توقتالىپ، ونى دەر كەزىندە جيناپ الۋدى مىندەتتەدى. ءار باسشىنىڭ اتالعان پروبلەماعا قاتىستى جەكە پىكىرىن سۇرادى. كەزەك ماعان كەلگەندە: «ابدالى، سەن استىعى مول تورعاي وبلىسىندا قىزمەت ىستەپسىڭ، سوندىقتان بۇل جايدى جاقسى بىلەسىڭ دەپ ويلايمىن، نە سەبەپتى استىق وتكىزەتىن شارۋاشىلىقتار شاعىمداندى؟» دەپ سۇرادى. مەن جۋالى اۋدا­نىنا 1989 جىلى كەلدىم. وعان دەيىن جوعارى وقۋ ورنىن بىتىر­گەننەن كەيىن جولدامامەن بۇ­رىنعى تورعاي وبلىسىنىڭ اس­تىق­تى اۋداندارىندا ەڭبەك ەتىپ، ۇلكەن ەلەۆاتوردىڭ ديرەك­تورلىك قىزمەتىن اتقارعان ەدىم. ءبورىباي بيقوجا ۇلى سو­نى مەڭزەپ ايتىپ وتىرسا كەرەك. ء«ار اۋدانعا بەكىتىلگەن قۇ­­زىر­لى ورگانداردىڭ ارناۋلى استىق ينسپەكتورلارىنىڭ قۇزى­رەتتەرى كۇشەيتىلىپ، ولار بىزگە تورەشى بولۋى كەرەك» دەپ ويىم­دى جەتكىزدىم. ول كىسى ءۇنسىز عانا جىميدى دا: «استىق جيناۋ كەزىندە وسىنداي پروبلەما كەزدەسەدى، بىراق ونى ۋشىقتىرماي ۋاقىتىندا شەشكەن دۇرىس» دەپ جيىندى ءوزى قورىتىندىلادى. مەن سول ساتتە ب.بيقوجا ۇلىنىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىن­دا تاجىريبەسى مول، استىق ءوندىرىسىنىڭ تۇيتكىلدى ماسەلەلەرىن جەتە مەڭ­گەرگەن مامان جانە وسى سا­لا­نى بۇگە-شۇگەسىنە دەيىن بىلە­تىن باسشىلىق قىزمەتتە بولعان­دىعىن اڭعاردىم.

2004 جىل مامىر ايىندا جامبىل وبلىسىنىڭ اكىمى سەرىك ۇمبەتوۆ اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى بولىپ اۋىستى دا، ونىڭ ورنىنا ءبورىباي جەكسەمبين تاعايىندالدى. مەن سول كەزدە بايزاق اۋدانىنىڭ اكىمى ەدىم، وسى قىزمەتتى بەس جىلعا جۋىق اتقاردىم. سوسىن ب.جەكسەمبين بۇيرىعىمەن تۇرار رىسقۇلوۆ اۋدانىنا اكىم بولىپ اۋىستىم. وسى قىزمەتتە جۇرگەندە ونى بارىنشا جاقىن تانىدىم. ءوڭىر باسشىسى رەتىندە اۋدان-اۋىلداردى ارالاپ، جۇرتشىلىقپەن ءجيى كەزدەستى. كەز كەلگەن ماسەلەنى ۇزاتپاي، سول جەردە شەشۋگە تىرىستى. ەلدىڭ جاعدايىنا الاڭداپ جۇرەدى. جامبىل وبلىسىن ول كىسى التى جىلعا جۋىق باسقاردى. وسى جىلدار ىشىندە ءوڭىردىڭ ەكو­نوميكالىق-الەۋمەتتىك جاع­­دايى ايتارلىقتاي دامىدى. اۋىلشارۋاشىلىق سالاسى دا جاڭاشا قارقىن الدى. ول كىسى وبلىس ەكونوميكاسىن ۇلكەن ىج­داعاتتىلىقپەن زەرتتەپ-زەردەلەپ وتىراتىن. سوندىقتان دا وبلىستىڭ دامۋ كورسەتكىشتەرى تسيفرلارىن جاتقا ايتاتىن. ءبىز وبلىس اكىمىنىڭ قابىلداۋىنا كىرۋگە مۇقيات دايىندالامىز. ايماق باسشىسىنىڭ الدىندا ۇياتقا قالماۋ ءۇشىن اۋداننىڭ ەكونوميكالىق كورسەتكىشتەرىن رەسپۋبليكا كورسەتكىشتەرىمەن سارالاپ، اناليز جاساپ، ناقتى ىسكە اسقان جۇمىستى كورسەتەمىز. وسىنىڭ ءبارىن مەن سول كىسىدەن ۇيرەندىم. تاجىريبە الدىم. وتە ءبىلىمدى، بىلىكتى، ينتەللەكتىسى جو­عارى ازامات. ەشقاشان داۋىس كوتە­رىپ سويلەمەيدى. ايتاتىن جەر­دە كەسىپ سويلەيدى. ءبورىباي اعا­مەن قىزمەت ىستەگەن جىلدارىمدى تاعدىرىمنىڭ ءبىر سىيى رەتىندە كورەمىن. شىن مانىندە، ول كىسىمەن بىرگە جۇمىس ىستەۋ قىزىق، ادامدى ىنتالاندىرىپ، تالپىندىرىپ وتىرادى.

* * *

جالپى ءبورىباي بيقوجا ۇلى جەكسەمبين جامبىل وبلىسى شۋ اۋدانىندا تۋعانىمەن، جالىندى جاستىق شاعى ارقا جەرىندە – جەزقازعان وبلىسىندا ءوتتى. الماتى زووتەحنيكالىق-مالدارىگەرلىك ينستيتۋتىن بىتىر­گەسىن جولدامامەن سول كەزدەگى جەزقازعان وبلىسى اعادىر اۋدا­نى «قارابۇلاق» سوۆحوزىنىڭ باس زووتەحنيگى بولىپ، العاشقى ەڭبەك جولىن باستادى. وسى شارۋاشىلىقتا بەس جىل جۇمىس ىستەپ، ءوز ماماندىعىنىڭ قىر-سىرىن مەڭگەردى. تاجىريبە جينادى. ەل ادامدارىمەن تابىسىپ، ولارمەن جاقىن تۋىستاي ارالاس­تى. ودان سوڭ جەزقازعان وبلىسى پريوزەرسك اۋداندىق اۋىل شارۋشىلىعى باسقارماسىنىڭ باس زووتەحنيگىنە كوتەرىلىپ، سودان كەيىن سول كەزدەگى كوكپ XXII پارتسەز اتىنداعى سوۆ­حوز­دىڭ ديرەكتورى بولدى. بۇل جەردە دە تالاپتى جاس باسشى ءوز ىسكەرلىگىن كورسەتىپ، شا­رۋا­شىلىقتى العا سۇيرەدى. سوۆحوز­دىڭ ەكونوميكالىق كورسەتكىشى ارتىپ، اۋدانداعى الدىڭعى شارۋاشىلىقتاردىڭ بىرىنە اينالدى. بىلىكتى جاس ديرەكتوردىڭ قارىم-قابىلەتىن بايقاعان وبلىس باسشىلىعى ونى حالىق دەپۋتاتتارىنىڭ پريوزەرنىي اۋداندىق كەڭەسىنىڭ اتقارۋ كوميتەتى توراعاسىنىڭ ءبىرىن­شى ورىنباسارىلىعىنا تاعايىن­دادى. وسىلاي اعامىزدىڭ قىز­مە­تى ساتىلاپ وسە باستادى. ال­دىمەن جەزقازعان وبلى­سى پريوزەرنىي اۋداندىق اگرو­ونەر­كاسىپتىك بىرلەستىگى كەڭەسىنىڭ توراعاسى، ودان سوڭ وبلىستىق اگروونەركاسىپتىك وداعىنىڭ توراعالىعىنا سايلاندى. ەلىمىز ەگەمەندىك العان جىلدارى جەز­قاز­عان وبلىستىق اكىمشىلىگى باس­شىسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسا­رى – اۋىل شارۋاشىلىعى جانە نان رەسۋرستارى وبلىستىق دەپار­تامەنتىنىڭ باسشىسى قىزمەتىن اتقاردى. ال 1995-1996 جىلدارى جەزقازعان وبلىسى اكىمىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى بولدى.

جەزقازعان وبلىسىندا ونىمەن بىرگە قويان-قولتىق قىزمەت ىستەگەن قابدراحمان سادۋاقاسوۆ سول كۇردەلى جىلدارى ءبورىباي اعامىزدىڭ شەشىمتال مىنەزىن تانىتقان ءبىر وقيعانى ايتتى.

«1995 جىلى جەزقازعان وبلىسىندا ەكى ايعا جەتەتىن ۇن قالدى. وبلىس اكىمى قاجىمۇرات ناعمانوۆ ۇكىمەت باسشىسى سەر­گەي تەرەششەنكوعا شىقسا، ول: ء«ار وبلىس كۇندەرىڭدى وزدەرىڭ كورىڭدەر، ءبىز كومەكتەسە المايمىز» دەپ جاۋاپ بەرگەن. سودان وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى ءبورىباي بيقوجا ۇلى قوستاناي جانە بۇرىنعى كوكشەتاۋ وبلىسىنا بارىپ، ەكى ايماقتان 6 مىڭ توننا بيداي الىپ كەلدى. ءبىز وسى بيدايمەن نان ماسەلەسىن شەشتىك. ودان كەيىن ەگىن ەگۋ ناۋقانى جاقىنداپ قالدى. ەگىن ەگەيىن دەسە، شارۋا قوجالىقتارىندا تۇقىم مەن جانار-جاعارماي جوق. سوندىقتان 3 مىڭ بيداي­­دى تۇقىمدىققا ءبولدى. قىزىل­ورداداعى «قۇمكول» مۇناي-گاز كەن ورنى، نەگىزىنەن جەزقازعان وبلىسىنىڭ جەرى، سون­دىقتان ونى پايدالانىپ وتىر­عان ينۆەستورلار جالعا الۋ اقىسى مەن جەر سالىعىن تولەۋ كەرەك. ولار ونى 4-5 جىلدان بەرى تولەمەگەن. وبلىس باسشىسى ينۆەستورلارعا سونى ايتىپ ەدى، ولار سونىڭ اقى­­سىنا جانار-جاعارماي بەردى. ءسوي­­تىپ، 1996-1997 جىلدارى شارۋا قوجالىقتارى ەگىن سالىپ، ءبىر قيىندىقتان شىقتى. وسى شا­رۋا­نىڭ باسى-قاسىندا ءبورى­باي جەكسەمبين ءجۇردى»، دەدى ول.

قابدراحمان اعامىز ب.بيقو­جا ۇلىمەن اتالعان وبلىستا ۇزاق جىل بىرگە قىزمەت ىستەپ، ءومىردىڭ ىستىق-سۋىعىن بىرگە كورگەن. سوندىقتان سىيلاس ارىپتەسىنىڭ ازاماتتىعىن، ادامگەرشىلىگىن، بىربەتكەيلىگىن، ۋادەگە بەرىكتىگىن جوعارى باعالايدى.

* * *

ءبورىباي جەكسەمبين جامبىل وبلىسى اكىمى قىزمەتىنە 2004 جىلى كەلىپ، ونى 2009 جىلعا دەيىن اتقاردى. وسى بەس جىل ىشىندە وڭىردە جاڭاشا جوبالار قولعا الىنىپ، جۇزەگە استى. حالىقتىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىن كوتەرۋگە بارىنشا كۇش جۇمسالدى. الدىمەن كەڭەستىك كەزەڭنەن كۇردەلى جوندەۋ كورمەگەن تاراز، شۋ جانە قاراتاۋ قالالارىنىڭ جىلۋ جۇيەلەرى جاڭعىرتىلدى. تاراز شاھارىنىڭ شاعىن اۋدان­دارىنداعى كوپقاباتتى ۇيلەر جىلۋمەن قامتاماسىز ەتىلدى. سونداي-اق قارجى تاپشى­لىعىنا قاراماستان شۋ، قاراتاۋ، جاڭا­تاس قالالارىنىڭ جىلۋ ورتا­لىقتارىنداعى ەسكى سۋ، بۋ قازان­دىقتارى اۋىستىرىلىپ، كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزىلدى. اۋىز سۋعا اي­­رىقشا كوڭىل ءبولدى. تاراز شاھا­رى تۇرعىندارىن اۋىز سۋمەن تولىق قامتۋ ءۇشىن ماگيسترالدى سۋ جۇيەسىن سالۋ مەن قايتا جاڭعىرتۋ جۇمىستارىن قولعا الدى. سونىمەن قوسا 2003 جىلدان باستاپ، ۇكىمەت تا­را­پىنان دا قارجى ءبولىنىپ، «اۋىل­دىق ايماقتاردى دامىتۋ» مەم­لەكەتتىك باعدارلاماسىمەن «تازا سۋ» باعدارلاماسى اياسىندا اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردى اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ جۇمىسى باستالدى. سول كەزدەگى ءتارتىپ بويىنشا ەگەر وبلىس قانشا ەلدى مەكەنگە سۋمەن قامتاماسىز ەتۋگە جوبالاۋ سمەتالىق قۇجاتتاردى دايىنداپ جانە ونى وبلىستىق بيۋدجەتتەن قارجىلاندىرسا، ۇكى­مەت سونشا جوبانى ىسكە اسى­رۋ­عا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن قار­جى ءبولدى. وسى باعىتتا جام­بىل وبلىسىندا سول كەزدە جىل سايىن 8-10 جوبا ىسكە استى. اۋىل شارۋا­شىلىق سالاسى دا جاڭا ءورىس الدى.

سونداي-اق حالىقتىڭ الەۋ­مەت­تىك جاعدايىن جاقسارتۋ − ەشقا­شان نازاردان تىس قالعان ەمەس. تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق سالاسى جانداندى. وبلىس ورتالىعىنان كوپقاباتتى تۇرعىن ۇيلەر سالىنىپ، اسەم شاعىن اۋداندار بوي كوتەردى. وڭىردەگى بارلىق ەلدى مەكەندەردە فەلدشەرلىك-اكۋشەرلىك پۋنكت اشىلدى. تاراز قالاسى مەن اۋدان ورتالىقتارىندا ەمحانا، اۋرۋحانا جوبالاۋ جانە سالۋ جۇمىستارى باستالىپ، ولار تولىق ىسكە اس­تى. مەكتەپ سالۋ جۇمىستارى وب­لىست­ىق، رەسپۋبليكالىق بيۋد­جەت­تەن قارجىلاندىرىلدى. اسى­رەسە كەيبىر اۋىلدارداعى ەسكى، قۇ­لا­عالى تۇرعان مەكتەپتەردىڭ ور­نى­نا جاڭا ءبىلىم ورداسى بوي كوتەر­دى. ءۇش اۋىسىمدىق مەك­تەپ­تەر­دىڭ دە ماسەلەسى شەشىمىن تاپتى.

2007 جىلى وبلىس ورتالى­عىنان «ھيباتۋللا تارازي» مە­شىتى اشىلدى. قاسيەتتى اللانىڭ ءۇيى شاھاردىڭ قاي تۇسىنان قا­را­ساڭىزدا دا كوزگە الىستان مەن مۇندالاپ تۇرادى. 1500 ادام ناماز وقي الاتىن، بيىك تە، ءزاۋلىم عيمارات. مۇناراسىنىڭ بيىكتىگى 35 مەتر، ال كۇمبەزىنىڭ بيىكتىگى 27،8 مەتر، شەڭبەرى 7،8 مەتر. عيبادات ءۇيىنىڭ ەنى 32،4 مەتر، ۇزىندىعى 40،1 مەتر، قابىر­عاسىنىڭ بيىكتىگى 11 مەتر. عي­باداتحانادا 100 ورىندىق، اۋ­ما­عى 108،6 شارشى مەترلىك ەرلەرگە جانە ايەل، قىزدارعا ارنال­عان ساۋات اشۋ كۋرسىنىڭ بولۋى دا ەسكەرىلگەن. ءدىن ورداسىنا تارازدان شىققان عۇلاما، زامانىندا كايردەگى سۇلتان بەيبارىس مەدرەسەسىندە ۇستازدىق ەتكەن، بىرقاتار اسا باعالى ەڭبەكتەردىڭ اۆتورى ھيباتۋللا تارازي (1271-1330) ەسىمى بەرىلدى.

جول – قاشاندا ەكونوميكا­نىڭ نەگىزگى وزەگى. جامبىل وبلى­سىنداعى اۋدان ارالىق جانە ەلدى مەكەندەرگە باراتىن تاس جولداردى جوندەۋگە تەك وبلىستىق بيۋدجەتتەن قارجى قاراستىرىلعان. سوعان قاراماستان 2010 جىلعا دەيىن ءوڭىردىڭ 90 پايىزعا جۋىق جولى قايتا جوندەلدى.

ءبورىباي بيقوجا ۇلىنىڭ باس­تاماسىمەن 2004-2009 جىلدارى وبلىس، قالا بيۋدجەتىنە سايكەس سول كەزەڭگە ارنالعان دامۋ، وركەن­دەۋ ءىس-شارا جوسپارى جاسالدى. سونىڭ نەگىزىندە تاراز قالاسىندا ءبىرىنشى پرەزيدەنت اتىنداعى ساياباق سالىندى، سونىمەن قوسا، كونە شاھاردىڭ اجا­رىن اشىپ تۇرعان شىمكەنت قالاسىنا شىعا بەرىستەگى شاعىن اۋداندا مەكتەپ، ەمحانا سالىنىپ، ولاردى جىلۋ، سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ 2008-2009 جىلدارى جوبالانىپ، قۇرىلىس جۇمىستارى باستاۋ الدى.

سونىمەن قاتار وبلىس باسشىسى «قازفوسفات» كومپانياسى وتاندىق ينۆەستوردىڭ مەنشىگىنە اۋىسقاننان كەيىن، ونىڭ ديرەكتورى، ەڭبەك ەرى مۇقاش ەسكەندىروۆپەن بىرلەسىپ، ەل يگىلىگىنە ءبىراز جوبالاردى قولعا الدى. 2007 جىلى تۇڭعىش پرەزيدەنتتىڭ قاتىسۋىمەن، ءتيىس­تى سالالىق مينيسترلىكتەردىڭ قاتى­سۋىمەن قازاقستاندا حيميا ونەركاسىبىنىڭ دامىتۋعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق كەڭەس ءوتتى. سول كەڭەستە بىلىكتى باسشى حيميا ونەركاسىبىنىڭ ەلىمىزدەگى قازىرگى جاعدايى، وركەندەۋ جولى، حيميا ونىمدەرىن ەكسپورتتاۋ ماسە­لەرىنە تالداۋ جاسادى. زاۋىتتىڭ تەحنولوگيالىق جابدىق قۇرال­دا­رىن جاڭارتۋ، جاڭعىرتۋ ماسە­لەرىنە ارنايى توقتاپ، زاۋىتتىڭ ءوز ينۆەستيتسياسىمەن كۇكىرت قىش­­قىلىن شىعاراتىن زاۋىت سالۋ ماسەلەسىن كوتەردى. وسى جوبا­نىڭ ءبارى جۇزەگە استى. وبلىس ەكونومي­كاسىن كوتەرۋگە، حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋعا وڭ ىقپالىن تيگىزدى.

قازاقستان-قىتاي ماگيسترالدى گاز قۇبىرىنىڭ تارازدان-الماتىعا دەيىن وتەتىن گاز قۇبى­رىنىڭ تارماعى، العاشقى جوبا بويىنشا تاراز-مەركە-قورداي ارقىلى ىسكە اسپاق بول­دى. وعان ب.جەكسەمبين قارسى­لىق ءبىلدىرىپ، گاز قۇبىرىن تا­راز-لۋگوۆوي-شۋ-وتار ار­قى­­لى الماتىعا جەتكىزۋىن قول­دادى. ونىڭ ويىنشا، كەلەشەك­تە كومپرەسسورلىق قوندىرعى ستان­سالارى سالىنىپ، شۋ، مويىنقۇم اۋدانى ەلدى مەكەن­دەرىن تابيعي گازبەن قامتاماسىز ەتۋ ەدى. ءبورىباي اعامىزدىڭ تالابى ورىندالىپ، قازىر گاز قۇبىرى وسى باعىتپەن جوبالانىپ، سالىنۋدا. ارينە، بۇل ءۇشىن ول كىسىگە ءتيىستى جوعارى ورگان ماماندارىمەن مامىلەگە كەلۋ وڭاي بولعان جوق. ءبىراز وعان كۇش-جىگەرىن جۇمسادى.

ايماققا تارتىلعان ءىرى ينۆەس­تيتسيالىق جوبالاردىڭ ءبىرى رەتىندە مويىنقۇم اۋدانىنداعى مىڭارال ەلدى مەكەنىندە فران­تسيانىڭ ينۆەستيتسيالىق قارجى­سىمەن ءىرى تسەمەنت زاۋىتى سالىندى. 2006 جىلى قازىعى قاعىلعان زاۋىتتىڭ العاشقى ءونىمى 2010 جىلى شىقتى.

ارينە، تىرشىلىك دامۋى شەكسىز. سوندىقتان ەكونوميكانىڭ قاي سالاسى بولماسىن ءوز كەزەڭى مەن ۋاقىتىنا ساي العا جىلجيدى. وعان سول كەزدەگى عىلىمنىڭ دامۋى، تەحنولوگيا، مەملەكەتتىڭ قولداۋى جانە ينۆەستيتسيا دا اسەر ەتەدى. سونىمەن بىرگە ەڭبەك ادامىنىڭ بىلىكتىلىگى، ىسكەرلىگى دە كەرەك. ول وبلىسقا باسشىلىق جاساعان جىلدارى شەشىمىن تاپقان ماسەلەلەر دە، شەشىمىن تاپپاعان دا ماسەلەلەر بولدى. الايدا ب.بيقوجا ۇلى جامبىل وبلىسىن بەس جىلدان اسا جەمىستى باسقاردى دەپ ايتۋعا تولىق نەگىز بار. ونى وبلىس تۇرعىندارى دا جىلىلىقپەن ايتىپ جۇرەدى.

ودان كەيىن قارىمدى قايرات­كەر قازاقستاننىڭ وزبەكستان رەسپۋبليكاسىنداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى قىزمەتىن اتقاردى. مۇندا دا تۋىسقان ەكى ەل اراسىنداعى ەكونوميكالىق-الەۋمەتتىك جانە مادەني-رۋحاني بايلانىستاردى نىعايتۋعا كۇش سالدى. ول قوعامدىق قىزمەتتەن ءالى قول ۇزگەن ەمەس. «اۋىل» پار­تياسىنىڭ حاتشىسى رەتىندە دە ەل دامۋىنا ءوز ۇلەسىن قوسىپ كەلەدى.

* * *

قورىتا ايتقاندا، ءبورىباي اعامىزدىڭ ءجۇرىپ وتكەن جولىن ءبىر ماقالاعا تولىق سيعىزۋ مۇمكىن ەمەس. تانىمال تۇلعانىڭ وتباسى دا تامىرىن تەرەڭگە جى­بەرگەن ماۋەلى بايتەرەك، سول قارا شاڭىراقتىڭ تورىندە ءزاھارا اپاي ەكەۋى نەمەرە-شوبەرەنىڭ قىزىعىنا بولەنىپ وتىرعان ار­داق­تى اتا مەن اجە. «جاقسى تۋ­­­عان جىگىتكە، بۇكىل ەل تالاسار» دەيدى بابالارىمىز. ول تا­راز بەن ارقاعا عانا ەمەس، جال­پاق قازاققا ورتاق ازامات. الا­قانداي اۋىلدان قانات قاققان قايراتكەردىڭ ونەگەلى ءومىر جولى كەيىنگى جاس­تارعا ۇلگى. «ەجەلدەن ەر تىلەگى – ەل تىلەگى. ادال ۇل ەر بوپ تۋسا – ەل تىرەگى»، دەگەن داڭىقتى تۇل­عا باۋىرجان مو­مىش ۇلى اتامىز­دىڭ ءسوزى ەل سەنىمىن ارقالاعان ءبورىباي بيقوجا ۇلى جەكسەمبين سەكىلدى اتپال ازاماتقا ارناپ ايتىلعانداي كورىنەدى.

 

ابدالى نۇراليەۆ،

پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى

سوڭعى جاڭالىقتار

دوللار باعامى ءوستى

قارجى • بۇگىن، 16:12

ۇقساس جاڭالىقتار