بۇعان دەيىن «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنداعى مەنشىكتى ءتىلشىسى بولىپ كەلگەن ورالحان ءداۋىت باسىلىمنىڭ جامبىل وبلىسىنداعى ءتىلشىسى قىزمەتىنە تاعايىندالدى. تومەندە ءبىز جۇمىسىنا كىرىسكەن ارىپتەسىمىزدىڭ وسى وڭىردەن جازعان العاشقى ماقالاسىن بەرىپ وتىرمىز.
«سەگىز ۇلىم ءبىر توبە, ەر ءتوستىگىم ءبىر توبە» دەمەكشى, جامبىلدىقتار ءۇشىن «قازفوسفات» ءوز الدىنا ءبىر توبە ەكەنى انىق. ايتەۋىر, فوسفورلى جامبىلدىڭ جاعدايىنىڭ جاقسارۋىنا وسى الىپ كاسىپورىن ۇلكەن دەم بەرۋدە. ەندى, مىنە, سوڭعى جىلدارى «قازفوسفات» جشس شەتەلمەن قارىم-قاتىناس جاساۋدى جاقسى يگەرىپ الىپتى. وعان, ارينە, كەدەن وداعىنىڭ تيگىزىپ وتىرعان ىقپالى مول.
قازىر «قازفوسفات» جشس الەمنىڭ 30-عا تارتا ەلىنە ءوز ءونىمىن ساۋدالاپ وتىر. ەلىمىزدەگى حيميا ونەركاسىبىنىڭ الىبى سانالاتىن بۇل كاسىپورىن ءۇش ەل اراسىنداعى ەكونوميكالىق ىقپالداستىقتىڭ ارقاسىندا تاۋار اينالىمىن مەيلىنشە ۇلعايتۋعا قول جەتكىزدى. كەدەندەگى كەدەرگىلەر الىنىپ تاستالعاندىقتان بۇگىندە بۇل ەلدەرمەن الىس-بەرىس ەمىن-ەركىن جۇرۋدە. سونىڭ ارقاسىندا وتكەن جىلى زاۋىت رەسەيگە قۇنى 85 ملن. اقش دوللارىن قۇرايتىن دايىن ءونىم جونەلتكەن. ەسەسىنە كورشىلەرىمىزدەن 50 ملن. دوللاردان استام قارجىعا كوكس, امياك, سودا, قۇرال-جابدىقتار جانە قوسالقى بولشەكتەر ساتىپ الىپتى. بۇگىنگى تاڭدا زاۋىت ءونىمىنىڭ 93 پايىزى شەت مەملەكەتتەرگە ەكسپورتتالادى. ول ونىمدەر نەگىزىنەن تاماق, تسەلليۋلوزا, قۇرىلىس ماتەريالدارى, تۇرمىستىق حيميا ونەركاسىبىندە قولدانىلعاندىقتان وتىمدىلىگى وتە جاقسى, ۇلكەن سۇرانىسقا يە.
– سوڭعى ەكى جىلدا رەسەي مەن بەلارۋسكە قۇنى 143 ملن. دوللاردان استام ءونىم جونەلتتىك. ال بيىلعى ەكى ايدىڭ ىشىندە 7 ملن. دوللاردان استام ءونىم وتكىزدىك – دەيدى بۇل جونىندە زاۋىتتىڭ باس ينجەنەرى ابسامات كەرىمباەۆ.
وزىق تەحنولوگيانىڭ ارقاسىندا زاۋىت ءونىمىنىڭ ساپاسى ەداۋىر جاقسارعان. ەڭ باستىسى, كاسىپورىننىڭ الەمدىك نارىقتاعى باسەكەلەستىك قابىلەتى ارتتى. جاڭا تەحنولوگيا ەندىرىلگەن سارى فوسفوردى تۇپكىلىكتى وڭدەۋ تسەحى ايىنا مىڭ توننادان استام دايىن ءونىم شىعىپ جاتىر. ءبىر ايتا كەتەرلىگى, مۇنداي جاڭاشىلدىقتى زاۋىتتىڭ ينجەنەرلىك توبى وزدەرى ويلاپ تاۋىپتى. وسىدان-اق, كاسىپورىن ماماندارى ۇلكەن ىزدەنىستىڭ ۇستىندە ەكەنىن بايقاۋعا بولادى. ءونىم ساپاسىن ارتتىرۋ باعىتىنداعى ىزدەنىس ءالى دە جالعاسىپ جاتىر.
كاسىپورىن بىلتىر جىلىنا 600 مىڭ تونناعا دەيىن كۇكىرت قىشقىلىن شىعاراتىن تسەحتى دا ىسكە قوستى. مينەرالدى تىڭايتقىشتار قۇرامىنىڭ ۇشتەن ءبىرىن قۇرايتىن بۇل ءونىم بۇعان دەيىن وزگە جاقتان قىمباتقا ساتىپ الىناتىن ەدى. شيكىزات قازىر زاۋىتقا ەكى ەسەدەي ارزانعا ءتۇسىپ وتىر. بۇل دايىن ءونىمنىڭ وزىندىك قۇنىن ايتارلىقتاي ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنى انىق. «قازفوسفات» وسىنداي قارىم-قاتىناستىڭ ارقاسىندا قاناتىن كەڭگە جايۋدا.
ورالحان ءداۋىت,
«ەگەمەن قازاقستان».
جامبىل وبلىسى.
–––––––––––––––
سۋرەتتەردى تۇسىرگەن
اعادىل رىسماحان.
