قوعام • 09 مامىر, 2022

ۇرپاقتار ساباقتاستىعى

241 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

الماتىلىق پروفەسسور قوزىباي اناربەك اتاسىنىڭ زيراتىنا زيارات ەتۋ ءۇشىن رەسەيدىڭ ورلوۆ وبلىسىنا ارنايى كەلدى. ونىڭ اتاسى ورلوۆششينا ماڭىنداعى ۇرىستارعا قاتىسقان. بۇل تۋرالى «ورلوۆسكايا پراۆدا» گازەتى جازدى.

ۇرپاقتار ساباقتاستىعى

ول اتاسىنىڭ زيراتىن تابۋدى ارمانداعان ەكەن. مىنە, ارمانى دا ورىندالدى. وسىلايشا, پەرزەنتتىك پارىزىن وتەپ, ارقاسىنان اۋىر جۇك ءتۇستى. پروفەسسور ورلوۆ­ششي­نا­عا قىزى لاۋرامەن بىرگە كە­لىپتى. مەيمانداردى ۆوكزالدان بۇكىل­رەسەيلىك «ۆولونتەرى پو­بەدى» قوز­عالىسىنىڭ ورلوۆتاعى بولىم­شەسىنىڭ جەتەكشىسى كيريلل يشكوۆ پەن وبلىستىق اكىمشىلىكتىڭ وكىلى اننا رۋبتسوۆا كۇتىپ الدى.

– سىزدەردى ورلوۆششينا جەرىندە كورگەنىمىزگە قۋانىشتىمىز! – دەدى كيريلل يشكوۆ تازا قازاق تىلىندە. سىزدەردىڭ بۇل ساپارلارىڭىز ءبىز­دىڭ ءوڭىر ءۇشىن ۇلكەن مارتەبە. بابا رۋحىنا تاعزىم ەتۋ ءۇشىن ۇزاق قا­شىقتىقتى ءجۇرىپ ءوتۋدىڭ ءوزى نەگە تۇرادى؟! ءوز كەزەگىندە قوزىباي مەن لاۋرا جىلى قارسى العان كي­ريلل مەن انناعا العىس ايتىپ, قا­زاق­­ستان نىشاندارى بەينەلەنگەن كون­فەت ورامىن سىيعا تارتتى.

الماتى قالاسىندا بۇل اۋلەتتى كوبى جاقسى بىلەدى. قوزىباي اناربەك – پەداگوگيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, اباي اتىنداعى قازاق ۇلت­­تىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پرو­فەسسورى, حالىقارالىق پەدا­گوگيكالىق ءبىلىم بەرۋ عىلىمدارى اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى. ونىڭ زايىبى باقىتگۇل – ەڭبەگى سىڭگەن اكۋشەر-گينەكولوگ. ءۇش قىزى بار. ولار الەمگە ايگىلى جوعارى وقۋ ورىندارىن بىتىرگەن. ۇلكەنى لاۋرا اتاسىنىڭ رۋحىنا تاعزىم ەتكەن سوڭ ماسكەۋگە – ماسكەۋ مەملەكەتتىك پە­داگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنە پە­دا­گوگيكالىق پراكتيكادان وتۋگە اتتانباق.

– اتام نۇراحمەت تولىباەۆ اۋىلدىق كەڭەستىڭ حاتشىسى بولىپ جۇمىس ىستەدى. سوعىس باستالعاندا لاۋازىمىنا بايلانىستى اسكەر قا­تارىنا شاقىرىلعان جوق. الايدا ەلگە قاۋىپ تونگەندە بۇلاي ءجۇرۋ­دى ءجون كورمەي, قاتارلاستارىمەن بىرگە مايدان شەبىنەن تابىلۋدى كوزدەدى. ءسويتىپ, 1942 جىلدىڭ 9 تامىزىندا ەرىكتى تۇردە سوعىسقا ات­تاندى, – دەيدى قوزىباي اناربەك.

نۇراحمەت تولىباەۆ 1943 جىل­دىڭ 5 شىلدەسىندە ورلوۆ وبلىسىن جاۋدان قورعاۋ كەزىندە گلازۋنوۆ اۋدانىنىڭ الەكساندروۆكا دە­رەۆ­­نياسىنا جاقىن ماڭدا قازا تاپتى. ول نەبارى 37 جاستا ەدى. ونى باۋىرلاستار زيراتىنا جەرلەگەن. ونىڭ ەسىمى 1943 جىلدىڭ 5-6 شىلدەسىندەگى ۇرىستاردا قازا تاپقان 81-ءشى اتقىشتار ديۆيزيا­سى جاۋىنگەرلەرىنىڭ قۇرمەتىنە قو­يىلعان مەموريالدىق تاقتاعا ويىپ جازىلعان. باۋىرلاستار زيراتىن­دا ءبىر مىڭنان استام جاۋىنگەر جەرلەنگەن.

قوزىباي اناربەك ءدال وسى جەر­گە كەلۋدى ارمانداپتى. اتاسى دامىل تاپقان باۋىرلاستار زيراتىن كورگەن ول كوزىنە جاس ال­دى. ارۋاقتاردىڭ رۋحىنا دۇعا با­عىش­تاپ, تاعزىم ەتتى. وسىدان ءبىر جىل بۇرىن اكەسىنىڭ قابىرىنەن سالىپ العان توپىراقتى باۋىرلاستار زيراتىنا شاشتى. بىرنەشە مينۋتتىق ۇنسىزدىكتەن كەيىن اتاسى جەرلەنگەن جەردىڭ ءبىر ۋىس توپىراعىن شۇ­بە­رەككە ءتۇيىپ الدى. ونى وزىمەن بىرگە الا كەتپەك.

– بۇل ءاربىر ادامنىڭ قاسيەتتى بورىشى. مەنىڭ جانىم ەندى جاي تاپتى, – دەدى ول.

بۇدان سوڭ گلازۋنوۆ اۋدانى وچكين سەلولىق قونىسىنىڭ باسشى­سى ولگا بوەۆا قوناقتاردى اۋدان­نىڭ وتكەننەن سىر شەرتەتىن تاريحي جانە كورنەكتى ورىندارىمەن تانىس­تىردى.

قوناقتار جىلى قارسى الىپ, قوناقجايلىلىق تانىتقان ور­لوۆ­تىقتارعا العىس ايتۋمەن بولدى. قايتاردا «قازاقستانعا كە­لىڭىزدەر!» دەگەن تىلەكتەرىن دە جەت­كىزدى.

 

ەكاتەرينا ارتيۋحوۆا

سوڭعى جاڭالىقتار