ايماقتار • 06 مامىر, 2022

تاۋەلسىز ەل اسكەرىنىڭ تاريحى

601 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

قۇرىلعان كۇنىنەن باستاپ ەل تاۋەلسىزدىگى مەن قاۋىپسىزدىگى كۇزەتىندە كۇردەلى بەلەستەردى ابىرويمەن ارقالاپ كەلە جاتقان قارۋلى كۇشتەردىڭ 30 جىلدىق مەرەكەسىن الماتىداعى پرەزيدەنت ءارحيۆى دە اتاپ ءوتتى. ارحيۆ باسشىلىعى اتاۋلى كۇن اياسىندا «تاۋەلسىز ەل اسكەرى: مىندەت. ابىروي. ەرلىك» اتتى دوڭگەلەك ۇستەل ۇيىمداستىرىپ, ءىس-شارا قاتىسۋشىلارىنا تاقىرىپقا ساي تاريحي-قۇجاتتىق كورمەنى تانىستىردى.

تاۋەلسىز ەل اسكەرىنىڭ تاريحى

1992 جىلعى 7 مامىرداعى پرەزي­دەنت­تىڭ №745 جارلى­عى­نا سايكەس قا­زاق­ستان رەسپۋب­لي­­كاسىنىڭ قارۋلى كۇشتەرى قۇ­رىل­عان بولاتىن. وسى 30 جىل بەدەرىندە ءوز وتانىنىڭ شىنايى پاتريوتتارى مەن اسكەري ماماندار دايارلاۋدىڭ ۇلتتىق جۇيەسى قا­­لىپ­تا­سىپ, قازاقستاننىڭ قا­­­رۋ­­لى كۇش­تە­رى­نىڭ تاريحىندا ەسى­مى التىن ارىپ­پەن جا­زى­لا­تىن ناعىز كاسىبيلەردىڭ ۇلكەن شو­عىرىنىڭ ءوسىپ شىققانىن اتاپ وتكەن پرەزيدەنت ءارحيۆىنىڭ دي­رەكتورى ءاليا مۇستافينا وتان قورعاۋشىلاردى ايتۋلى مەرەكەسىمەن قۇتتىقتادى. ءاليا قۇسايىن­قىزى اتاۋلى كۇندى مەرەكەلەۋ اياسىنداعى ءىس-شارالار وتكەن اپتادا نۇر-سۇلتان قالا­سىن­داعى باسقوسۋدان باستاۋ الىپ, الماتى قالاسىنداعى پرە­زي­­دەنت ارحيۆىندە جالعاسىن تا­­ۋىپ وتىرعانىن جانە ايرىقشا ماڭىز بەرەتىن سەبەپكە يە ەكەنىن ايتتى.

پرەزيدەنت ءارحيۆى مەن قك اسكەري-تاريحي مۋزەيى بىرلەسىپ دايىنداپ جارىق­قا شىعارعان «قازاقستان رەسپۋب­لي­كاسىنىڭ قارۋلى كۇشتەرى. 1991-2001: قۇ­جات­تار مەن ماتەريالدار جي­ناعى» كى­تا­بىنىڭ تۇساۋكەسەرى – مەرەكەگە لا­يىقتى تارتۋ.

قازاقستان ارمياسىنىڭ تاريحىن باياندايتىن قۇجاتتىق جي­ناقتىڭ جارىققا شىعۋىنا قولداۋ كورسەتكەنى ءۇشىن ارحيۆ ديرەكتورى قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ باسشىلىعىنا العىسىن ءبىلدىردى. ارحيۆ ديرەكتورىنىڭ مالىمدەمەسى بويىنشا جاڭا باسىلىپ شىققان جيناقتا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ, قازاقستان رەسپۋب­لي­كاسى ۇكىمەتىنىڭ, قازاق­ستان رەسپۋبليكاسى قورعانىس مي­نيستر­لىگىنىڭ نورماتيۆتىك-قۇ­قىق­تىق اكتىلەرى, قارۋلى كۇش­تەر­دىڭ جوعارى كوماندالىق قۇرامىنىڭ رەسمي حات الماسۋ­لارىنىڭ تۇپ­نۇس­قالارى ۇسى­نىل­عان ارحيۆتىك قۇجاتتاردىڭ 120 دەرەگى العاش رەت جارىق كورىپ, قارۋلى كۇش­تەر­دىڭ قۇرىلۋى مەن قالىپتاسۋى جانە رەفورمالانۋى قالاي جۇرگىزىلگەنىن كور­سە­تەتىن قۇندى ماعلۇماتتار كورەر­مەن­گە جول تارتتى.

مەملەكەت باسشىسى ق.توقاەۆ­­­تىڭ «جاڭا قازاقستان: جا­­ڭا­رۋ مەن جاڭعىرۋ جولى» جول­داۋىن­دا بەلگىلەنگەن باسىم با­عىت­­تار قاتارىندا «ەل ىشىندە بو­لىپ جاتقان ىرگەلى قوعامدىق وزگەرىستەر مەن شيەلەنىسە تۇسكەن گەوساياسي تارتىس كەزىندە ايرىقشا ماڭىزى بار ءومىردىڭ بارلىق سالاسىندا جۇيەلى وزگەرتۋلەر جاسالادى» دەپ ارنايى توقتالۋىنىڭ ءبىر سەبەبى, قارۋلى كۇشتەردى جاڭعىرتۋعا دا قاتىسى بار ەدى. بۇگىنگى تاڭ­دا قازاقستاننىڭ قا­رۋلى كۇش­تەرى 1992 جىلدان باستاپ جاۋىن­گەرلىك رۋح پەن ءداستۇردىڭ تاريحي ساباقتاستىعىن ساقتاپ ءارى 30 جىلدا تولىق قالىپتاسىپ, سەرپىندى دامىپ, ءوز الەۋەتىن ارتتىرىپ كەلەدى.

وسى تۇرعىدا كەڭىرەك توقتالعان اسكەري-تاريحي مۋزەيدىڭ باسشىسى, كىتاپ اۆ­تور­لارىنىڭ جە­تەك­شىسى, پولكوۆنيك نۇرتازا اسيلوۆ بۇرىن جاريالانباعان قۇندى قۇجاتتار جارىق كورگەن جەمىستى جوبا – جيناق كىتاپتىڭ ماڭىزدىلىعى مەن ەرەكشەلىگى تۋرالى بايانداپ بەردى. كىتاپتىڭ بولاشاق وفيتسەرلەردى دايارلاۋ جولىنداعى بارلىق اسكەري قۇرىلىمدار مەن جوعارعى اسكەري وقۋ ورىندارىنا قولجەتىمدى بولاتىنىنا ۋادە بەرىپ, كىتاپتىڭ قاناتقاقتى نۇس­قا­سىن قاتىسۋشى وفيتسەرلەر قۇرا­مى­نا تابىستادى. مەملەكەتىمىزدىڭ اسكەري تاريحىن بولاشاق بۋىنعا تانىستىرۋ ماقساتىندا ۇيىمداستىرىلىپ جاتقان بۇل جوبا الداعى ۋاقىتتا دا جالعاسىن تاۋىپ, قازاقستان قارۋلى كۇشتەرىنىڭ قۋاتى مەن كەلبەتىن جىل ارالىقتارىنا ءبولىپ شىعارۋ جوسپارلانىپ وتىرعانىن جەتكىزدى.

مەرەيتويعا وراي وتكەن ما­ڭىز­دى باسقوسۋدىڭ قۇرمەتتى قوناعى – اعا وفيتسەر, ايگىلى ي.پانفيلوۆتىڭ نەمە­رەسى الۋا بايقاداموۆا كۋر­سانتتارعا: «سىز­­­دەر, بولا­شاق وفيتسەرلەر, مىندەت, ابى­­روي, ەرلىك دەگەن ۇعىمداردىڭ ءمانىن سا­نا­مەن ەكشەپ, جادىلارىڭدا توقىپ, تاريحتان تاعى­لىمدى تاربيە الۋعا تيىس­سىڭدەر» دەپ, جاستاردى وتانعا ادال بولۋعا شاقىردى.

ءىس-شاراعا قارۋلى كۇشتەردىڭ اردا­گەرلەرى, قارۋلى كۇشتەردىڭ اسكەري-تا­ريحي مۋزەيىنىڭ وكىل­دەرى, راديو­ەلەك­­ترونيكا جانە بايلانىس اسكەري-ين­جەنەرلىك ينستيتۋتى مەن قۇرلىق اس­كەر­لەرى اسكەري ينستيتۋتىنىڭ وقىتۋ­شى­لارى جانە كۋرسانتتارى, ارحيۆ مەكەم­ەلەرىنىڭ باسشىلارى قاتىستى.

 

الماتى

سوڭعى جاڭالىقتار