ۇرىلاردىڭ قىلمىسى دالەلدەنىپ, سوت ۇكىمىمەن تورتەۋى – 5 جىل 6 اي, بىرەۋى 5 جىل مەرزىمگە باس بوستاندىعىنان ايىرىلدى. جالپى, وبلىس پوليتسەيلەرىمەن سوڭعى ءۇش ايدا سەگىز قىلمىستىق توپ ۇستالعان. ونىڭ ىشىندە 17 ادام قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلىپ, مال ۇرلىعىنىڭ 19 جايتىنا قاتىستىلىعى انىقتالدى. ءۇش ايدىڭ قورىتىندىسىنا سايكەس اۋدان, اۋىل, ەلدى مەكەندەردەن ۇرلانعان 302 مالدىڭ 139-ى زاڭدى يەلەرىنە قايتارىلدى. ونىڭ 68-ءى قورا-جايلاردان, 42-ءسى جايىلىمداردان ۇرلانعاندىعى انىقتالعان. وبلىس پوليتسەيلەرى مال ۇرلىعىنا توسقاۋىل قويۋ امالدارىن قاراستىرىپ, الدىن الۋ جۇمىستارىن كۇشەيتۋدە. بۇل ورايدا تۇركىستان وبلىسى پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى, پوليتسيا گەنەرال-مايورى مۇرات قابدەنوۆ ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ «م ۇلىكتى قورعاۋ جونىندەگى 2021-2023 جىلدارعا ارنالعان باعدارلاماسى» اياسىندا ساراپتامالار مەن تالداۋلار جۇرگىزىلىپ, ناقتى مىندەتتەر بەلگىلەنگەنىن ايتادى. «مال ۇرلىعى, اسىرەسە اۋىلدىق جەرلەردە كوپ بولاتىنى بەلگىلى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ باستاماسىمەن قىلمىستىق كودەكسكە «مال ۇرلىعى» تۋرالى جەكە باپ ەنگىزىلگەن بولاتىن. سوعان سايكەس وزگەنىڭ كۇنكورىسىنە اينالعان ءتورت ت ۇلىك مالىن ۇرلاپ, وڭاي ولجاعا دانىككەن بارىمتاشىلارعا جازا كۇشەيتىلدى. قازىرگى تاڭدا وبلىستا مال ۇرلىعى قىلمىستارىن اشكەرەلەۋگە كريمينالدى پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى, ال بۇل قىلمىس ءتۇرىن بولدىرماۋعا ۋچاسكەلىك پوليتسيا ينسپەكتورلارى بار كۇشتەرىن سالۋدا», دەيدى پوليتسيا گەنەرال-مايورى.
جايىلىمدا, جول جيەگىندە باقتاشىسىز جۇرگەن مالدار ءجيى ۇرلانادى. بۇل تۇرعىدان مالدارىن قاراۋسىز جىبەرگەن ازاماتتارعا دا اكىمشىلىك شارا قاراستىرىلعان. جىل باسىنان بەرى وبلىستىڭ ەلدى مەكەندەرىندە اۋىل شارۋاشىلىعى جانۋارلارىن اسىراۋ قاعيدالارىن بۇزىپ, جايىلىمداردا مالدارىن قاراۋسىز قالدىرعان 1 743 تۇلعا اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكستىڭ 408-بابىمەن اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلعان. «مۇنداي قۇقىق بۇزۋشىلىقتى بولدىرماس ءۇشىن ۋچاسكەلىك پوليتسيا ينسپەكتورلارى تۇرعىندارعا تۇسىندىرمە جۇمىستارىن جۇرگىزىپ, جوعارىدا اتالعان باعدارلاماعا سايكەس مۇددەلى ورگاندارمەن بىرلەسىپ مال يەسى, جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان جانە باقتاشى اراسىندا بۇگىنگى تاڭعا دەيىن ءۇش جاقتى 3 425 كەلىسىم جاسالدى», دەيدى پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى.
مال ۇرلىعىنىڭ الدىن الۋدىڭ تاعى ءبىر جولى – ۇرلانعان مالداردى كولىك قۇرالدارىمەن تاسىمالداۋ ىقتيمالدىلىعى جوعارى جانە مال بازارلارعا باراتىن تاس جولداردى باقىلاپ, قاداعالاۋ. وسى ورايدا پاترۋلدىك پوليتسەيلەر ۆەتەريناريا قىزمەتىمەن بىرگە جۇمىس اتقارادى. سوڭعى 3 اي كولەمىندە وڭىردە جۇرگىزىلگەن پروفيلاكتيكالىق ءىس-شارالار كەزىندە 1 756 كولىك توقتاتىلىپ, 4 060 مال باسى تەكسەرىلگەن. ناتيجەسىندە, قۇجاتسىز مال تاسىمالداعان 336 تۇلعاعا قاتىستى ءىس-قۇجاتتار جيناقتالىپ, اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكستىڭ 406-بابىنا سايكەس اكىمشىلىك شارا كورۋ ءۇشىن ۆەتەريناريا بولىمىنە جولدانىپتى. سونىمەن قاتار بۇگىنگى تاڭدا دەپارتامەنت باسشىسى مۇرات قابدەنوۆتىڭ نۇسقاۋىمەن مال ۇرلىعى قىلمىستارىن بولدىرماۋ ماقساتىندا «تۇنگى توپ» قۇرىلىپ, جۇمىس ىستەۋدە. تاجىريبەلى ءتارتىپ ساقشىلارىنان قۇرىلعان توپ وبلىس كولەمىندە مال ۇرلىعىنا توسقاۋىل قويۋمەن اينالىسادى.
قىلمىستىڭ الدىن الۋ ءىس-شارالارىنىڭ ناتيجەسىندە وبلىس اۋماعىندا جىل باسىنان بەرگى كورسەتكىشتەر بويىنشا بىلتىرعا قاراعاندا مال ۇرلىعى قىلمىسىنىڭ تىركەلىمى 33,7 پايىزعا, ياعني 92-دەن 61-گە تومەندەگەن. ال مال ۇرلىعىنىڭ اشىلىمى ونىڭ ىشىندە اۋىر ساناتتاعى مال ۇرلىعى 60,4-تەن 73,7-گە, ورتا ساناتتاعى مال ۇرلىعىنىڭ اشىلىمى 34,8-دەن 46,2-گە جوعارىلاعان. سونداي-اق ناۋرىزدا وڭىردە «مال ۇرىسى» جەدەل-پروفيلاكتيكالىق ءىس-شاراسى وتكىزىلگەن بولاتىن. اتالعان ءىس-شارا كەزىندە تۇركىستاندىق پوليتسەيلەرمەن 18 دەرەك جوعالعان مالدار تابىلىپ, يەلەرىنە قايتارىلدى. ءتورت قىلمىستىق توپ قۇرىقتالىپ, مال ۇرلىعىنىڭ 9 جايتى اشىلعان. «مال باققانعا بىتەدى دەگەندەي, ءتورت ت ۇلىكتىڭ قادىر-قاسيەتىن بىلەتىندەرگە ونىڭ ماشاقاتى جاقسى ءمالىم. بىرەۋدىڭ كۇنكورىس قىلىپ وتىرعان ادال ەڭبەكپەن تاپقان مالىنا زاڭسىز قول سالىپ, دايىن اسقا تىك قاسىق بولعان ۇرىلار دا بارشىلىق. «ساقتىقتا قورلىق جوق» دەمەكشى, مال ۇرلىعىن بولدىرماۋ ءۇشىن, جايىلىمعا قاراۋسىز جىبەرمەگەن اسا ماڭىزدى. سونداي-اق ءاربىر مال باسىنىڭ سىرعالاپ-تاڭبالانعانى ءجون, ويتكەنى بۇل مال ۇرلىعى ورىن العان جاعدايدا, قىلمىستىڭ اشىلۋىنا, ۇرلانعان مالدىڭ زاڭدى يەسىنە قايتارىلۋىنا كوپ سەپتىگىن تيگىزەدى. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆ بۇل قىلمىس ءتۇرىن جويۋعا اسا ءمان بەرگەندىكتەن مال ۇرلىعىمەن اينالىسقاندارعا اۋىر جازا قولدانىلادى. بۇدان بولەك ەندىگى جەردە مال ۇرلاعاندار مەن مالىنان ايىرىلعاندار بۇرىنعىشا ءوزارا ىمىراعا كەلە المايدى. وعان قاتاڭ تىيىم سالىنعان. كىم بولسا دا زاڭ الدىندا جاۋاپ بەرەدى», دەيدى پوليتسيا گەنەرال-مايورى م. قابدەنوۆ.
ايتا كەتەلىك, مال ۇرلىعى قىلمىسىن اشۋ مەن الدىن الۋ, ەسكەرتۋ مەن اۋىل شارۋاشىلىعى مالدارىن بىردەيلەندىرۋ ماقساتىندا جۋىردا ماقتاارال اۋدانىنىڭ پوليتسەيلەرى كەڭەيتىلگەن كەڭەس ۇيىمداستىردى. جالپى, وبلىس پوليتسەيلەرى مال ۇرلىعىنىڭ كوبەيۋىنە سەبەپ – تۇرعىنداردىڭ سالعىرتتىعى مەن قاراۋسىز قالدىرۋى ەكەندىگىن دە ايتۋدا.
