ۇلتتىق بانك رەسمي حابارلاماسىندا مولشەرلەمەنى كوتەرۋ بەلگىسىزدىكتىڭ كۇشەيۋى مەن نەسيە بەرۋ شارتتارىنىڭ وزگەرۋى جاعدايىندا نەسيەلەندىرۋ ءۇشىن تەجەۋشى فاكتور بولىپ سانالمايتىنى ايتىلعان. «كەلەشەكتە بانك سەكتورى ەكونوميكالىق اگەنتتەردىڭ تۇتىنۋشىدان جيناققا دەيىنگى ءىس-ارەكەتىن قايتا قۇرىلىمداۋ مودەلىنەن قالىپتاسىپ وتىرعان ەكونوميكالىق, سونداي-اق ىقتيمال بىرىگۋلەر مەن جويىلىپ كەتۋ جاعدايلارىنا بايلانىستى وزگەرىستەرگە بەيىمدەلە بەرەدى», دەلىنەدى حابارلامادا.
حالىقارالىق ۆاليۋتا قورىنىڭ بولجامى بويىنشا, 2022 جىلى الەمدىك ينفلياتسيا جوعارى قالپىن ساقتاپ قالادى. «دامىعان ەلدەردە ينفلياتسيا 5,7% (بۇعان دەيىنگى باعا 3,9%) دەڭگەيىندە, دامۋشى ەلدەردە – 8,7% (بۇعان دەيىنگى ءمانى 5,9%) دەڭگەيىندە بولادى. 2023 جىلى الەمدىك ەكونوميكانىڭ باياۋ داميتىنى جانە ەنەرگوتاسىمالداۋشىلارعا تومەن باعا بەلگىلەنەتىنى كۇتىلىپ وتىرعان جاعدايدا دامىعان ەلدەردە ينفلياتسيا 2,5%-عا دەيىن, ال دامۋشى ەلدەردە 6,5%-عا دەيىن باياۋلايدى. بازالىق مولشەرلەمە بويىنشا الداعى شەشىمدەردى قابىلداۋ كەزىندە ستاتيستيكالىق دەرەكتەر مەن «2022 جىلعى مامىر-ماۋسىم» بولجامدى راۋندىنىڭ ناتيجەلەرى نەگىزگى ءرولدى اتقارىپ شىعادى. ينفلياتسيالىق كۇتۋلەردىڭ تراەكتورياسىن, ينفلياتسيانىڭ جاڭارتىلعان بولجامدارىن, جيىنتىق سۇرانىس پەن يمپورتتى, سونداي-اق تۋىنداۋى مۇمكىن قوسىمشا ينفلياتسيالىق كۇيزەلىستەردىڭ قاۋپىن ەسكەرە وتىرىپ, اقشا-كرەديت شارتتارىن ودان ءارى قاتايتۋعا مۇمكىندىك بار», دەلىنەدى مالىمدەمەدە.
ءسويتىپ, ۇلتتىق بانك بازالىق ستاۆكانى تاعى دا كوتەرە ءتۇسۋى مۇمكىن ەكەنىن ايتىپ وتىر. بۇعان دەيىن قارجى ءمينيسترى ەرۇلان جاماۋباەۆ بازالىق ستاۆكانى تومەندەتۋگە شاقىرعان ەدى. «ۇلتتىق بانك ۇكىمەتپەن بىرلەسىپ بازالىق ستاۆكا دەڭگەيىن قايتا قاراۋى كەرەك. بازالىق مولشەرلەمە ەكونوميكا ستاۆكالارىنا, سونىڭ ىشىندە دەپوزيت, نەسيە, باعالى قاعازدار ستاۆكالارىنا دا اسەر ەتەدى. ينفلياتسيانى تەجەۋ ءۇشىن ۇلتتىق بانك بازالىق ستاۆكانى جوعارى دەڭگەيدە ۇستاۋ كەرەك دەيدى. ال ءبىز قايتا قاراستىرۋدى ۇسىنامىز. ويتكەنى قازىر دوللارعا قاتىستى تەڭگە كۋرسى تۇراقتالىپ, بۇرىنعى دەڭگەيىنە قايتىپ ورالدى. قالىپتى پايىزدىق ستاۆكاسىز ءبىز ەكونوميكانى نەسيەلەۋ ءۇشىن قاجەت اقشانى تابا المايمىز», دەگەن ەدى ە.جاماۋباەۆ.
الايدا ۇلتتىق بانك بۇل مالىمدەمەنى ەسكەرگەن جوق. تيىسىنشە, كوپتەگەن قارجى ساراپشىلارى تاراپىنان بۇل شەشىم سىنعا ۇشىرادى.
بازالىق ستاۆكا – ورتالىق بانكتىڭ نەسيە ۇيىمدارىنا كرەديت بەرەر كەزىندەگى مينيمالدى ستاۆكاسى جانە بانك دەپوزيتتەرىن قابىلداۋ بويىنشا ماكسيمالدى ستاۆكا. مولشەرلەمە مەملەكەتتىك قارىز تارتۋ قۇنىنا تىكەلەي اسەرىن تيگىزەدى. 24 اقپاندا بازالىق ستاۆكا 13,5 پايىزعا كۇرت كوتەرىلگەن سوڭ بىزدە مەملەكەتتىك قارىز تارتۋ ستاۆكاسى دا كوتەرىلىپ كەتتى. سول سەبەپتى قارجى مينيسترلىگى ستاۆكانى تومەندەتۋدى سۇراعان ەدى.
«دەمەك نەسيەلەر دە قىمباتتايدى. 10 پايىز مولشەرىندە سىياقى ەسەپتەگەن دەپوزيتتەر ءسال بولسا دا تارتىمدى. ەسەسىنە بىزدە كاپيتال تارتۋ ستاۆكاسى جوعارىلايدى. ءبىز جاي عانا ەلدەگى نەسيە ءيمپۋلسىن جويا وتىرىپ ءوزىمىزدى قارىزعا ايداپ سالدىق. ەلىمىز جوعارى ستاۆكا بويىنشا ونسىز دا كوشباسشى ەلدەردىڭ ءبىرى», دەپ جازادى FINANCEkaz تەلەگرام كانالى.
دەسە دە ۇلتتىق بانك بازالىق مولشەرلەمەنى كوتەرۋ ارقىلى ينفلياتسيانىڭ جولىن كەسەمىز دەپ جوسپارلايدى. قارجىگەرلەر قاۋىمداستىعىنىڭ تالداۋشىسى زارينا سكريپچەنكو دا وسى ويدا. ونىڭ ايتۋىنشا, باعا ءوسىپ, ينفلياتسيا ىرىق بەرمەي تۇرعان كەزدە ستاۆكانى تومەندەتۋ جاعىمسىز جاعدايلارعا اكەپ سوقتىرۋى ىقتيمال.
«بانك نەسيەسى تۇرعىسىنان ايتساق, زايمدار بويىنشا نارىقتىق ستاۆكا ءبىراز سالادا قولجەتىمدى بولىپ قالا بەرەدى. مىسالى, ازىق-ت ۇلىك جانە سۋسىن وندىرەتىن كومپانيالار ءۇشىن ستاۆكا 13,1 پايىزدى قۇرادى, ال قارىز بەرۋ 9 پايىزعا كوبەيدى. سونىمەن قاتار نەعۇرلىم قۋاتتى ينۆەستيتسيالىق جوبالار, سونىڭ ىشىندە وڭدەۋشى ونەركاسىپ پەن اۋىل شارۋاشىلىعى ءۇشىن پايىزدىق ستاۆكانى مەملەكەتتىك سۋبسيديالاۋ جۇرەدى. ەگەر بازالىق ستاۆكا ينفلياتسيانى جاپپايتىن بولسا, وندا اقشانى تەڭگەمەن ساقتاۋدىڭ ءمانى جوعالادى. ناتيجەسىندە, نە ينفلياتسيانى ودان ءارى كۇشەيتەتىن تۇتىنۋشىلىق سۇرانىس وسەدى, نە ەكونوميكادا دوللارلانۋ قارقىندى ءجۇرىپ, ۇلتتىق ۆاليۋتاعا قىسىم جاسالادى», دەدى ساراپشى.
ەكونوميست ۆلاديسلاۆ تۋركين بازالىق مولشەرلەمە تۇتىنۋشىلىق نەسيەلەۋگە اسەر ەتپەيتىنىن جەتكىزدى. «تۇتىنۋشىلىق نەسيەلەۋ, بۇل – ماسسا وسىمىنە اسەر ەتپەيتىن يمپورت. بىراق تەڭگەلىك ماسسا وسىمىنە كورپوراتيۆتىك نەسيەلەۋ اسەر ەتەدى. ىشكى ەكونوميكانىڭ دامۋى جانە قايتا قۇرىلۋى ءدال وسى كورپوراتيۆتىك نەسيەلەۋگە تاۋەلدى. تاعى دا سۋبسيديالاۋ كۇتەمىز. كورشىلەرىمىز دە قاراپ وتىرعان جوق, ەكونوميكاسىن قايتا قۇرىلىمداپ, بىزگە قاراي ەكسپورتتى وسىرۋگە تىرىسىپ جاتىر», دەيدى ول.
تەلەگرامداعى Risk Takers كانالىنىڭ ساراپشىلارى ۇلتتىق بانك بيىل ينفلياتسيا ءوسىمى بويىنشا بولجامدى جاريالاماعانىن, بۇل اقشا-نەسيە رەتتەۋشىسىنىڭ كوممۋنيكاتسياسىنداعى ۇلكەن ولقىلىق بولعانىن جەتكىزدى.
«الايدا وڭ قادامداردى دا اتاپ وتەمىز. ۇلتتىق بانك ءوز مالىمدەمەسىندە الداعى جىلداعى ينفلياتسيانى ساندىق باعالاۋ 11,4% قۇراعانىن كورسەتتى. ءبىز رەسپوندەنتتەردىڭ كۇتۋلەرىمەن كەلىسەمىز. ويتكەنى وسى جىلدىڭ ءبىرىنشى توقسانىنىڭ جوعارى بازالىق اسەرى كەلەسى جىلدىڭ باسىندا باعانىڭ وسۋىنە توسقاۋىل بولادى. بۇل 2022 جىلدىڭ سوڭىندا اتالعان كورسەتكىش كۇتىلگەننەن جوعارى بولۋى مۇمكىن دەگەندى بىلدىرەدى. ءبىز بۇعان دەيىن 2022 جىلعى ينفلياتسيا ءوسىمى 14 پايىزدان جوعارى بولادى دەپ بولجاعان ەدىك جانە سول بولجام وزگەرىسسىز قالادى. سونداي-اق اقشا-نەسيە فاكتورى ىشكى سۇرانىستى وسىرەدى دەگەنمەن كەلىسپەيمىز, كەرىسىنشە مونەتارلىق فاكتورلار ءوسىمدى ىنتالاندىرماي جاتىر. ۇلتتىق بانك بيىل ستاۆكانى اگرەسسيۆتى تۇردە كوتەرۋگە ءماجبۇر دەپ جازعانبىز جانە جاريالانعان 14 پايىز دەڭگەيى ءالى دە جەتكىلىكسىز», دەيدى ولار.
بازالىق ستاۆكا بويىنشا ەندىگى شەشىم 2022 جىلى 6 ماۋسىمدا جاريا ەتىلەدى.
