باعاڭدى باسقالار بەرسىن

جاقىندا رەسەيدىڭ سولتۇستىك استاناسىنداعى ماريا تەاترىنىڭ جاڭا ساحناسىندا «استانا وپەرا» مەملەكەتتىك وپەرا جانە بالەت تەاترىنىڭ «اتتيلا» جانە «بiرجان-سارا» قويىلىمدارى, ال ەسكى ساحناسىندا گالا بالەت وتكەن بولاتىن. نەۆا جاعالاۋىنىڭ اسەرلى بوياۋى ەسكىرمەيتىن ەستەلىككە ءتۇستى. رەسەي باسىلىمدارى بۇل جايىندا جارىسا جاڭالىقتار جاريالاپ, شۋاقتى لەبىزگە تولدى. ەسەپكە جۇگىنسەك, مۇندا 44 ماقالا جانە 18 تەلەديدار سيۋجەتى جارىق كورگەن ەكەن. «ۆەدوموستي», «يتار-تاسس», «سەۆەرنايا زۆەزدا», «چاس پيك», «كۋلتۋرنايا ستوليتسا», «پەتەربۋرگسكي تەاترال», «ليتەراتۋرنايا گازەتا» جانە «وپەرا نيۋس», «مۋزىكالنىي كلوندايك», «مۋزىكالنىي جۋرنال» سياقتى كوپتەگەن ورىستىڭ وزىق باسىلىمدارى قازاق-ورىس مادەني بايلانىستارى جايىندا جالىقپاي جازدى. مىسالى, «اتتيلا» وپەراسى تۋرالى «روسسيسكايا گازەتا»: «پەتەربۋرگتىك ءتىس قاققان كانىگى كورەرمەندى سوليست رەتىندە وزدەرىنىڭ ۆوكالدىق دەڭگەيلەرىن كورسەتە العان ءۇش يتالياندىق (اتتيلا رولىندەگى روبەرتو تاليا­ۆيني, ەتسيونى ويناعان كلاۋديا سگۋرا جانە فورەستونى بەينەلەگەن لۋچانو گانچي) جانە ارالارىنداعى جالعىز قازاق قىزى, ودابەللا پارتياسىن ورىنداعان جۇپار عابدۋللينا عانا ەمەس, سونىمەن قاتار مۇنداعى حور مەن وركەستر دە مويىنداتا الدى. حور داۋىسىنىڭ ناقتىلىعى, ءديناميزمى, اشىق­­تىعى مەن تەڭگەرىمدىلىگى, پار­تيتۋرانىڭ ەرەكشەلىگىن ءدال ەسكەرۋى كىم-كىمدى دە بەيجاي قال­­دىرمايدى. سوليستەردىڭ ءۇنىن تۇنشىقتىرماي, كەرىسىنشە قوسىمشا قولداپ, قۋاتتاندىرا تۇسۋىمەن كوزگە تۇسكەن ور­كەس­­تر جيناقىلىعىمەن, ناقتى­لىعىمەن, سازدىلىعىمەن قاي­ران قالدىردى. الدىمىزدا – بيىكتەردى ماقسات ەتكەن ناعىز پاسسيوناريلەر تۇرعانى ايدان انىق», – دەپ جازدى «رگ» باسىلىمى (09.03.2014). مۋ­زىكا سىنشىسى الەكساندر ماتۋسەۆيچ: «سپەكتاكلدىڭ مۋزىكالىق شەشىمى كورنەكىلىگىمەن اسىپ تۇسپەسە, ەشكىمنەن وسال سوقپاسىن بايقاتتى. استانادا ودابەللا سياقتى انشىلەردىڭ بولۋى, قا­زاقستاندىق جاڭا تەاتردىڭ بولاشاعى جارقىن ەكەندىگىنە سەنىمدىلىكتى نىعايتادى» دەپ ءۇن قوستى «مۋزىكالنايا جيزن» باسىلىمىندا (№3, 21.04.2014). ىشىنە 2 مىڭنان استام ادامدى ەمىن-ەركىن سىيعىزاتىن ماريا تەاترىنىڭ كورەرمەن زالى بالەتقۇمار قاۋىمعا لىق تولدى. بالەت سىنشىسى, ونەرتانۋ عىلىمىنىڭ كانديداتى ا.يا.ۆاگانوۆا اتىنداعى ورىس بالەتى اكادەمياسىنىڭ جانە ن.ا.ريمسكي-كورساكوۆ اتىنداعى سانكت-پەتەربۋرگ كونسەرۆاتورياسى حورەوگرافيا كافەدراسىنىڭ دوتسەنتى ولگا روزانوۆا شارا سوڭىندا «مۋزىكالنىي جۋرنال» تىلشىسىنە بەرگەن سۇحباتىندا ءوز پىكىرىن اشىق ءبىلدىردى: «ايگەرىم بەكەتاەۆا قول پلاستيكاسى مەن مۋزىكانى جۇرەكپەن سەزىنە ءبىلۋدىڭ عاجاپ ۇلگىسىن پاش ەتتى... ال حوردىڭ قاتىسۋىمەن ورىندالعان «قىپشاق ءبيى» – كەرەمەت, ەشبىر كوشىرمەسىز, ەرەكشە كورىنىس. بىرنەشە جۇپتىڭ ورىنداۋىنداعى «دون كيحوتتان» پا-دە-دە جاقسى ويلاستىرىلعان, ولار تەحنيكاسىمەن دە, وزىندىك مانەرىمەن دە ەرەكشەلەنىپ تۇردى. «گوپاك» ترۋپپانىڭ وتە دارىندى, كەرەمەت سوليستەرمەن جانە كوردەبالەتپەن جاساقتالعانىن كورسەتتى». «سانكت-پەتەربۋرگسكيە ۆەدوموستي» ءۇش قويىلىم جايلى اۋقىمدى ماقالا جاريالادى. «بiرجان-سارا» جايىندا باسىلىم «دەكوراتسياسىن ۆياچەسلاۆ وكۋنەۆ ازىرلەگەن مۇقان تولەباەۆتىڭ «ءبىرجان-سارا» ۇلتتىق وپەراسى جوعارى قويىلىمدىق ستيل ءۇشىن وتە جوعارى دەڭگەيدەگى تارتۋ بولىپ سانالادى. ونىڭ تۇساۋكەسەرى 1946 جىلى 7 قاراشادا اباي اتىنداعى وپەرا جانە بالەت تەاترىندا ءساتتى وتكەن ەدى, سودان بەرى ءۇش رەت رەداكتسيالاندى. وپەرانىڭ اسەرلى سيۋجەتى حالىق اقىندارىنىڭ ايتىسىنان باستالىپ, ماحاببات جىرىنا ۇلاسادى. الايدا سول عالامات عاشىقتىق قوعامنىڭ جاداعاي جات سىنىنا ۇشىراپ, قارا نيەتتى جانبوتانىڭ تويىنا, ءبىرجان قارسىلىعىنا قاراماستان ەسسىز عاشىق ال­تىنايدىڭ قىزعانىشتان كەك الۋىنا اكەپ سوعادى. سوڭىندا قازا تاپقان ءبىرجان (احمەت اعادي) تىرىلەدى دە سارامەن (نۇرجامال ۇسەنباەۆا) قايتا قاۋىشادى. جالپىحالىقتىق ماحابباتتىڭ ماڭگىلىك بەلگىسى رەتىندە اق كيىممەن العا وزادى. رەجيسسەر يۋري الەكساندروۆ سوڭعى ءتۇيىندى تراگەديادان ال­شاقتاتىپ, وتە جاعىمدى رۋح­تا اياقتاۋدى ءجون سانادى. ءبىرجاننىڭ اناسىن عاجاپ وي­ناعان ەرەكشە كونترالتو يەسى دينا حامزينانىڭ جوقتاۋى شىنايى سەزىممەن ورىندالىپ, ءون بويىڭدى ەزىپ اكەتەدى» دەپ ايرىقشا اتاپ ءوتتى («سپب ۆەدوموستي», № 052 24.03.2014). اقپارات اگەنتتىكتەرى «استانا وپەرانىڭ» گاسترولدىك ساپارىن قورىتىندىلاي كەلە جوعارى باعالادى. قوس تەاتردىڭ باسشىلارى اراسىنداعى مادەني الماسۋدى ودان ءارى دامىتۋ جونىندەگى ەكى جاقتى كەلىسىم جايىندا ەرەكشە جازىپ جاتتى. بۇل تۋرالى ماريا تەاترى مەن «استانا وپەرا» تەاترىنىڭ ىنتىماقتاستىق ءجو­نىندەگى مەموراندۋمىندا كور­سەتىلگەن ەدى. قۇجاتتى ۇجىم باسشىلارى ۆالەري گەرگيەۆ پەن تولەگەن مۇحامەدجانوۆ قول قويۋمەن بەكىتتى. مۇندا تەاتر ۇجىمدارىمەن جانە جەكە انشىلەرمەن ءوزارا تاجىريبە الماسۋ شاراسىنىڭ جۇزەگە اساتىنى بولەك تارماقپەن جازىلعان. ءىس جۇزىندە بۇل ءۇردىس الدەقاشان باس­تالىپ تا كەتتى دەسە بولعانداي. وسىلايشا «بiرجان-سارا» ۇلتتىق وپەراسىنداعى ءبىرجان مەن سارا پارتياسىن ماريا تەاترىنىڭ ءسوليسى, رەسەيدىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتىسى احمەت اعادي مەن قازاقستاننىڭ جانە تاتارستاننىڭ حالىق ءارتىسى نۇرجامال ۇسەنباەۆا تاماشا جەتىستىكپەن ورىندادى. ال «اتتيلا» سپەكتاكلىنە ورىس مۋزىكاسىنىڭ مايتالمانى ۆالەري گەرگيەۆ ديريجەرلىك ەتتى. جاس «استانا وپەرا» تەاترىنىڭ وپەرالىق جانە بالەتتىك ترۋپپاسى ۆ.گەرگيەۆ شاقىرتۋىمەن رەسەي جەرىندە العاش رەت ونەر كورسەتىپ, جەر­گىلىكتى كورەرمەننەن لايىقتى باعاسىن الدى. تاعى ءبىر جا­ڭالىق, ۆالەري گەرگيەۆ باسشىلىق ەتەتىن ماريا تەاترى بيىل قازاندا استاناعا گاسترولدىك ساپارمەن بارىپ, ريحارد ۆاگنەردىڭ اتاقتى تەترالوگياسى - «نيبەلۋنگ ساقيناسى» وپەراسىن قويۋ تۋرالى كەلىسىمگە قول جەتكىزدى», – دەپ حابارلادى يتار-تاسس. جەتىقارا قوڭىر. استانا.