جاقىندا «ورلەۋ باۇو» اق فيليالى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ باسشى جانە عىلىمي-پەداگوگيكالىق قىزمەتكەرلەرىنىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىراتىن رەسپۋبليكالىق ينستيتۋتىندا ەلباسىنىڭ «قازاقستان جولى – 2050: ءبىر ماقسات, ءبىر مۇددە, ءبىر بولاشاق» اتتى بيىلعى جولداۋىنىڭ باسىم باعىتتارىن جۇزەگە اسىرۋ» تاقىرىبىندا دوڭگەلەك ۇستەل بولىپ ءوتتى. وندا ءبىلىم بەرۋدىڭ ساپاسىن جاقسارتۋ ماسەلەسى جان-جاقتى تالقىعا ءتۇستى.
ەلىمىزدىڭ تىرەگى – ءبىلىمدى جاستار ەكەندىگىن ۇستازدار قاۋىمى جاقسى تۇيسىنگەن. ال سول ەل بولاشاعى سانالاتىن جاستارىمىزدىڭ بويىنا ءبىلىمدى قالايشا ءسىڭىرۋ كەرەك؟ مىنە, ءبىزدى ويلاندىراتىن دا وسى ماسەلە. ونىڭ شەشىمىن ىزدەگەن كەزدە ەرىكسىز پرەزيدەنتىمىزدىڭ باستاماسىمەن اشىلعان نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرى ەسكە ورالادى. دوڭگەلەك ۇستەل بارىسىندا ەلىمىزدىڭ جالپى ءبىلىم بەرەتىن وقۋ ورىندارىن نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرىندەگى وقىتۋ دەڭگەيىنە جەتكىزۋ ماسەلەسىنىڭ قوزعالۋى دا سوندىقتان. وسى ماقساتتا ازىرلەنىپ جاتقان زاماناۋي باعدارلامالار مەن وقىتۋ ادىستەمەلەرى جان-جاقتى تالقىلانىپ, اتالعان ماسەلەلەردى ءجۇزەگە اسىرۋدىڭ بىردەن ءبىر تەتىگى – پەداگوگتاردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋدا جاتقاندىعى ەرەكشە اتالدى.
ەلىمىزدىڭ «ءبىلىم تۋرالى» زاڭىنىڭ 51-بابى 2-تارماقشاسىندا پەداگوگ قىزمەتكەردىڭ عىلىمي-زەرتتەۋ, تاجىريبەلىك-ەكسپەريمەنتتىك جۇمىسپەن اينالىسۋعا, پەداگوگتىق پراكتيكاعا جاڭا ادىستەمەلەر مەن تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋگە قۇقىعى بارلىعى اتاپ كورسەتىلگەن. بۇل قازىرگى جاعدايدا پەداگوگتاردىڭ بارىنشا باسەكەگە قابىلەتتى بولۋىنا قاجەتتى نەگىز قالاپ وتىر. ايتسە دە, اتالعان ماسەلەلەردى جەتىلدىرۋ ءۇشىن بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ جۇيەسىنىڭ قىزمەتى وسى باعىتقا باعىشتالۋى ءتيىس. وسى مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن پەداگوگتاردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ جۇيەسىنىڭ مازمۇنىن جەتىلدىرۋ قاجەت ەتىلەدى. ونداعى باعىتتاردىڭ ءبىرى – قاشىقتىقتان وقىتۋدى ەنگىزۋ. قاشىقتىقتان وقىتۋ ارقىلى كەز كەلگەن پەداگوگ وزىنە قاجەتتى يننوۆاتسيالىق ءادىس-تاسىلدەردى مەڭگەرۋگە, ونى تاجىريبەسىنە ەنگىزۋگە جانە ءبىلىم ساپاسىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك الادى. جاھاندانۋ زامانىندا اقپاراتتىق قوعام مەن ءبىلىم بەرۋدى اقپاراتتاندىرۋ جانە ەلەكتروندىق وقىتۋ (e-learning) جۇيەسىن ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنا ەنگىزۋ جاعدايىندا پەداگوگتاردىڭ قاشىقتىقتان بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ ەڭ وزەكتى ماسەلەلەردىڭ بىرىنە اينالىپ وتىر. مۇنداي وزەكتى ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن رەسپۋبليكالىق ينستيتۋتتىڭ «مەنەدجمەنت جانە اقپاراتتىق تەحنولوگيالار» كافەدراسى يۋنەسكو حالىقارالىق ۇيىمىمەن بىرلەسە وتىرىپ, پەداگوگتاردىڭ اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق قۇزىرلىلىعىن قالىپتاستىرۋ بويىنشا مودۋلدىك وقۋ باعدارلامالارىن جاسادى جانە ونى MOODLE ورتاسىندا ۇيىمداستىرۋدى ۇسىندى.
سونىمەن بىرگە ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى جاريالاعان ىرگەلى عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارى بويىنشا گرانتتى ۇتىپ الۋ نەگىزىندە پەداگوگتاردىڭ قاشىقتىقتان بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋدىڭ نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق بازاسى جاسالىپ, رەسپۋبليكاداعى شاعىن جيناقتى مەكتەپتەردىڭ پەداگوگتارى ءۇشىن سىناقتان وتكىزىلۋدە. ارينە, بۇل رەتتە ەلىمىز پەداگوگتارىنىڭ بۇگىنگى اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق يكەمى قاي دەڭگەيدە دەگەن ساۋال تۋىندايدى. ولاي بولسا پەداگوگتاردىڭ جاس ەرەكشەلىگىنە سايكەس كەلەسى فاكتورلاردى اتاپ كەتكىم كەلەدى. ءجۇرگىزىلگەن ساۋالداما 50 جاستان اسقان پەداگوگتاردىڭ كومپيۋتەرگە بەيىندىگى تومەندىگىن, ال 30-45 جاستاعىلار اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق ورتاعا تەز ءسىڭىسىپ كەتكەندىگىن كورسەتىپ وتىر. وسى فاكتورلار نەگىزىندە رەسپۋبليكالىق ينستيتۋت ەۋروپالىق ستاندارتقا ءسايكەس پەداگوگتاردىڭ اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق قۇزىرلىلىعىن قالىپتاستىرۋ بويىنشا كوپۆەكتورلىق مودۋلدىك باعدارلاما جاسادى. باعدارلامانىڭ نەگىزگى ەرەكشەلىگى سول, مۇندا پەداگوگتاردىڭ جاسىنا سايكەس اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق قۇزىرلىلىقتى قالىپتاستىرۋدى كوزدەيدى.
جالپى, پەداگوگتاردىڭ ءىت-سالاسىن جان-جاقتى مەڭگەرۋى ءۇشىن كەز كەلگەن پەداگوگ كەڭ جولاقتى ينتەرنەت جەلىسىنە قوسىلعان نوۋتبۋكپەن قامتاماسىز ەتىلۋى قاجەت. سوندا عانا ول ىزدەنە باستايدى. ولاردىڭ كاسىبي دەڭگەيىنە قويىلاتىن تالاپتاردىڭ ءبىرى رەتىندە اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق جانە تەحنولوگيالىق قۇزىرلىلىعىن قالىپتاستىرۋ نورماتيۆتەرىن قاراستىرۋ كوزدەلگەن. اتالعان ۇردىستەر تاجىريبەگە ەنگىزىلگەن جاعدايدا پەداگوگتىڭ اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق قۇزىرلىلىعىن قالىپتاستىرۋعا تولىق مۇمكىندىگى بولاتىندىعى دالەلدەنگەن. بۇل فاكتىلەر پەداگوگتاردىڭ ءىت سالاسىن مەڭگەرۋى بويىنشا ءۇزدىكسىز بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋمەن قامتاماسىز ەتىلگەندىگىن كورسەتەدى. الايدا ءىت سالاسىنىڭ ديناميكالىق وزگەرىسىنە سايكەس, رەسپۋبليكاداعى 300 مىڭعا تارتا پەداگوگتىڭ اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق قۇزىرلىلىعىن قالىپتاستىرۋ ءبىر جىلدا جۇزەگە اسىرۋ مۇمكىن ەمەس. بۇل قاجەتتىلىكتى شەشۋ بارىسىندا رەسپۋبليكالىق ينستيتۋت يۋنەسكو, مايكروسوفت جانە ينتەل كومپانيالارىمەن بىرلەسە وتىرىپ, جۇمىس جاساپ كەلەدى. جىل سايىن e-learning جوباسىنا سايكەس 8000 پەداگوگتىڭ اكت بويىنشا قۇزىرلىلىعىن قالىپتاستىرۋمەن اينالىسۋدامىز. وسى جوبانىڭ جۇزەگە اسۋىنا سايكەس وڭتۇستىك كورەيا مەن انگليا ماماندارىمەن تاجىريبە الماسىپ, بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ بويىنشا مەموراندۋمعا قول قويىلدى.
ون-لاين رەجىمىندەگى ينتەراكتيۆتىك ساباقتار وتكىزۋ ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىمەن بىرلەسە جۇرگىزىلۋدە. پەداگوگتار ون-لاين رەجىمىندە ءوز ءتاجىريبەلەرىن ورتاعا سالۋ مەن وسى رەجىمدە ۇلتتىق بىرىڭعاي تەستكە دايىندالۋ ۇردىستەرىن جەتىلدىرىپ كەلەدى. ءسوز ورايى كەلگەندە قوستاناي جانە باتىس قازاقستان وبلىستارىنىڭ پەداگوگتارى بەلسەندىلىك تانىتىپ جاتقانىن باسا اتاپ كەتكەندى ءجون كورىپ وتىرمىن. جوعارىداعى اتالعان ماسەلەلەردى پراكتيكاعا ەنگىزۋ باعىتىندا رەسپۋبليكالىق ينستيتۋتتا شاعىن جيناقتى مەكتەپتەردىڭ پەداگوگتارى ءۇشىن قاشىقتىقتان وقىتۋ كۋرستارىن ۇيىمداستىرۋ جۇمىستارى باستالىپ كەتتى. ءتىپتى بۇل ءۇشىن رەسپۋبليكالىق ينستيتۋتتا ينتەراكتيۆتىك ۆيرتۋالدىق ورتا جاسالدى (www.ripkso.project.kz). وسى ورتادا رەسپۋبليكاداعى شاعىن جيناقتى مەكتەپ ۇستازدارى بۇگىنگى كۇنى قاشىقتىقتان بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ ۇستىندە.
ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنا ەلەكتروندىق وقىتۋ جۇيەسىنىڭ ەنگىزىلۋى مەن ينتەرنەت تەحنولوگيالاردىڭ دامۋىنا بايلانىستى پەداگوگتاردىڭ كوممۋنيكاتسيالىق مادەنيەتى قانداي دەڭگەيدە دەگەن ساۋال تۋىندايدى. ەلەكتروندىق وقىتۋ جۇيەسىنىڭ پلاتفورمالارىمەن جۇمىس جاساۋدا پەداگوگتاردىڭ ءالى دە بولسا جۇمىس جاساۋ دەڭگەيى قالىپتى دەپ ايتۋعا بولادى. ەلەكتروندىق جۋرنال مەن ەلەكتروندىق كۇندەلىكتى تولتىرۋ جانە وقۋشىلاردىڭ ءبىلىمىن ەلەكتروندى تۇردە تەكسەرۋ – بۇگىنگى پەداگوگتىڭ كۇندەلىكتى جۇمىسىنا تولىعىمەن اينالۋى ءتيىس. پەداگوگتاردىڭ كاسىبي قىزمەتىن ەلەكتروندىق فورماتقا اۋىستىرۋ جانە بىرىڭعاي اقپاراتتىق جۇيەنى ەنگىزۋ ماسەلەلەرى دە كوكەيكەستى. پەداگوگتىڭ كوممۋنيكاتسيالىق قۇرالدارمەن جۇمىس جاساۋ ساۋاتتىلىعى دا وزەكتى ماسەلە. سوندىقتان ساۋاتتىلىقتى قالىپتاستىرۋدىڭ نەگىزگى تەتىكتەرىنىڭ ءبىرى رەتىندە پەداگوگتاردىڭ تەلەارنالارعا شىعۋى مادەنيەتىن ارتتىرۋ ماسەلەسى تۋىندايدى.
وسى ماسەلەنى شەشۋ بارىسىندا كورەيا رەسپۋبليكاسىنىڭ ءبىلىم سالاسى بويىنشا ۇيرەنگەن تاجىريبەمىزدى ورتاعا سالسام دەپ وتىرمىن. وڭتۇستىك كورەيا ەلىندە 7 تەلەارنا ءبىلىم سالاسى بويىنشا جۇمىس جاسايدى ەكەن. اتاپ ايتار بولساق, وڭتۇستىك كورەيادا ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ اقپاراتتىق كەڭىستىگىن كەڭەيتەتىن وقىتۋ جانە عىلىمي-كوپشىلىك باعدارلامالارى ءىرى Educational Broadcasting System (EBS) تەلەراديوكومپانياسىنىڭ 7 تەلەارناسىنان تاراتىلادى. سونىمەن بىرگە بۇل ەلدە ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ كەلەسى اقپاراتتىق پلاتفورمالارى: EduNet (وقىتۋ مەن وقۋ ءۇشىن), EMIS جانە NEIS (باسقارۋ ءۇشىن), Cyber Home Learning System (CHLS) (ۇيدەن وقىتۋ ءۇشىن) قۇرىلعان. اتالعان پلاتفورمالار e-learning وقىتۋ جۇيەسىن ىسكە اسىرۋعا باعىتتالعان.
كورەيادا بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋدا «تەڭبە-تەڭ» وقۋ ۇستانىمىن كەڭىنەن قولدانادى, ياعني بىلىكتىلىگىن ارتتىرعان ءاربىر ۇستاز ءوز مەكتەبى مەن وزگە مەكتەپتەگى ارىپتەستەرىنە جاڭا تاجىريبەسىن ۇيرەتەدى, كاسىبي ماسەلەلەرىن شەشۋ ءۇشىن كورەيادا پەداگوگتاردىڭ جەلىلىك قاۋىمداستىعىنىڭ قورلارى بەلسەندى پايدالانىلادى, ال بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋدا كرەديتتىك جۇيە قولدانىلادى, ياعني ءاربىر مۇعالىم جىل سايىن 8 كرەديتتى (120 ساعاتتىق) جيناۋ قاجەت. پەداگوگتاردىڭ اكت-دايىندىعىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ارنايى كونتەنت جاساقتالعان.
ەلباسىنىڭ جولداۋىندا كورسەتىلگەن 7 ستراتەگيالىق قادامنىڭ ءبىرى رەتىندە الدىڭعى جانە ءباسەكەگە قابىلەتتى ۇلتتىق ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن قالىپتاستىرۋ – جوعارىدا ايتىلعان ويلاردىڭ نەگىزگى ءتۇيىنى بولىپ تابىلادى. بالالارىمىزدىڭ بويىندا باسەكەگە قابىلەتتىلىك دارىنىن وياتۋ ءۇشىن الدىمەن پەداگوگتاردىڭ ساناسىن تۇبىرىمەن وزگەرتۋ قاجەت. ۇستازدار قاۋىمى ۇنەمى ىزدەنىس ۇستىندە جۇرسە, ونى كورگەن بالالار دا تارتىلا باستايدى. اتالعان شارانىڭ وتكىزىلۋىنىڭ استارىندا وسىنداي يگىلىكتى ويدىڭ جاتقانى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى.
ساۋلە مۇحامبەتجانوۆا,
پەداگوگيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى.
الماتى.
ەلىمىزدىڭ تىرەگى – ءبىلىمدى جاستار ەكەندىگىن ۇستازدار قاۋىمى جاقسى تۇيسىنگەن. ال سول ەل بولاشاعى سانالاتىن جاستارىمىزدىڭ بويىنا ءبىلىمدى قالايشا ءسىڭىرۋ كەرەك؟ مىنە, ءبىزدى ويلاندىراتىن دا وسى ماسەلە. ونىڭ شەشىمىن ىزدەگەن كەزدە ەرىكسىز پرەزيدەنتىمىزدىڭ باستاماسىمەن اشىلعان نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرى ەسكە ورالادى. دوڭگەلەك ۇستەل بارىسىندا ەلىمىزدىڭ جالپى ءبىلىم بەرەتىن وقۋ ورىندارىن نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرىندەگى وقىتۋ دەڭگەيىنە جەتكىزۋ ماسەلەسىنىڭ قوزعالۋى دا سوندىقتان. وسى ماقساتتا ازىرلەنىپ جاتقان زاماناۋي باعدارلامالار مەن وقىتۋ ادىستەمەلەرى جان-جاقتى تالقىلانىپ, اتالعان ماسەلەلەردى ءجۇزەگە اسىرۋدىڭ بىردەن ءبىر تەتىگى – پەداگوگتاردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋدا جاتقاندىعى ەرەكشە اتالدى.
ەلىمىزدىڭ «ءبىلىم تۋرالى» زاڭىنىڭ 51-بابى 2-تارماقشاسىندا پەداگوگ قىزمەتكەردىڭ عىلىمي-زەرتتەۋ, تاجىريبەلىك-ەكسپەريمەنتتىك جۇمىسپەن اينالىسۋعا, پەداگوگتىق پراكتيكاعا جاڭا ادىستەمەلەر مەن تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋگە قۇقىعى بارلىعى اتاپ كورسەتىلگەن. بۇل قازىرگى جاعدايدا پەداگوگتاردىڭ بارىنشا باسەكەگە قابىلەتتى بولۋىنا قاجەتتى نەگىز قالاپ وتىر. ايتسە دە, اتالعان ماسەلەلەردى جەتىلدىرۋ ءۇشىن بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ جۇيەسىنىڭ قىزمەتى وسى باعىتقا باعىشتالۋى ءتيىس. وسى مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن پەداگوگتاردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ جۇيەسىنىڭ مازمۇنىن جەتىلدىرۋ قاجەت ەتىلەدى. ونداعى باعىتتاردىڭ ءبىرى – قاشىقتىقتان وقىتۋدى ەنگىزۋ. قاشىقتىقتان وقىتۋ ارقىلى كەز كەلگەن پەداگوگ وزىنە قاجەتتى يننوۆاتسيالىق ءادىس-تاسىلدەردى مەڭگەرۋگە, ونى تاجىريبەسىنە ەنگىزۋگە جانە ءبىلىم ساپاسىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك الادى. جاھاندانۋ زامانىندا اقپاراتتىق قوعام مەن ءبىلىم بەرۋدى اقپاراتتاندىرۋ جانە ەلەكتروندىق وقىتۋ (e-learning) جۇيەسىن ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنا ەنگىزۋ جاعدايىندا پەداگوگتاردىڭ قاشىقتىقتان بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ ەڭ وزەكتى ماسەلەلەردىڭ بىرىنە اينالىپ وتىر. مۇنداي وزەكتى ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن رەسپۋبليكالىق ينستيتۋتتىڭ «مەنەدجمەنت جانە اقپاراتتىق تەحنولوگيالار» كافەدراسى يۋنەسكو حالىقارالىق ۇيىمىمەن بىرلەسە وتىرىپ, پەداگوگتاردىڭ اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق قۇزىرلىلىعىن قالىپتاستىرۋ بويىنشا مودۋلدىك وقۋ باعدارلامالارىن جاسادى جانە ونى MOODLE ورتاسىندا ۇيىمداستىرۋدى ۇسىندى.
سونىمەن بىرگە ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى جاريالاعان ىرگەلى عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارى بويىنشا گرانتتى ۇتىپ الۋ نەگىزىندە پەداگوگتاردىڭ قاشىقتىقتان بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋدىڭ نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق بازاسى جاسالىپ, رەسپۋبليكاداعى شاعىن جيناقتى مەكتەپتەردىڭ پەداگوگتارى ءۇشىن سىناقتان وتكىزىلۋدە. ارينە, بۇل رەتتە ەلىمىز پەداگوگتارىنىڭ بۇگىنگى اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق يكەمى قاي دەڭگەيدە دەگەن ساۋال تۋىندايدى. ولاي بولسا پەداگوگتاردىڭ جاس ەرەكشەلىگىنە سايكەس كەلەسى فاكتورلاردى اتاپ كەتكىم كەلەدى. ءجۇرگىزىلگەن ساۋالداما 50 جاستان اسقان پەداگوگتاردىڭ كومپيۋتەرگە بەيىندىگى تومەندىگىن, ال 30-45 جاستاعىلار اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق ورتاعا تەز ءسىڭىسىپ كەتكەندىگىن كورسەتىپ وتىر. وسى فاكتورلار نەگىزىندە رەسپۋبليكالىق ينستيتۋت ەۋروپالىق ستاندارتقا ءسايكەس پەداگوگتاردىڭ اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق قۇزىرلىلىعىن قالىپتاستىرۋ بويىنشا كوپۆەكتورلىق مودۋلدىك باعدارلاما جاسادى. باعدارلامانىڭ نەگىزگى ەرەكشەلىگى سول, مۇندا پەداگوگتاردىڭ جاسىنا سايكەس اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق قۇزىرلىلىقتى قالىپتاستىرۋدى كوزدەيدى.
جالپى, پەداگوگتاردىڭ ءىت-سالاسىن جان-جاقتى مەڭگەرۋى ءۇشىن كەز كەلگەن پەداگوگ كەڭ جولاقتى ينتەرنەت جەلىسىنە قوسىلعان نوۋتبۋكپەن قامتاماسىز ەتىلۋى قاجەت. سوندا عانا ول ىزدەنە باستايدى. ولاردىڭ كاسىبي دەڭگەيىنە قويىلاتىن تالاپتاردىڭ ءبىرى رەتىندە اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق جانە تەحنولوگيالىق قۇزىرلىلىعىن قالىپتاستىرۋ نورماتيۆتەرىن قاراستىرۋ كوزدەلگەن. اتالعان ۇردىستەر تاجىريبەگە ەنگىزىلگەن جاعدايدا پەداگوگتىڭ اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق قۇزىرلىلىعىن قالىپتاستىرۋعا تولىق مۇمكىندىگى بولاتىندىعى دالەلدەنگەن. بۇل فاكتىلەر پەداگوگتاردىڭ ءىت سالاسىن مەڭگەرۋى بويىنشا ءۇزدىكسىز بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋمەن قامتاماسىز ەتىلگەندىگىن كورسەتەدى. الايدا ءىت سالاسىنىڭ ديناميكالىق وزگەرىسىنە سايكەس, رەسپۋبليكاداعى 300 مىڭعا تارتا پەداگوگتىڭ اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق قۇزىرلىلىعىن قالىپتاستىرۋ ءبىر جىلدا جۇزەگە اسىرۋ مۇمكىن ەمەس. بۇل قاجەتتىلىكتى شەشۋ بارىسىندا رەسپۋبليكالىق ينستيتۋت يۋنەسكو, مايكروسوفت جانە ينتەل كومپانيالارىمەن بىرلەسە وتىرىپ, جۇمىس جاساپ كەلەدى. جىل سايىن e-learning جوباسىنا سايكەس 8000 پەداگوگتىڭ اكت بويىنشا قۇزىرلىلىعىن قالىپتاستىرۋمەن اينالىسۋدامىز. وسى جوبانىڭ جۇزەگە اسۋىنا سايكەس وڭتۇستىك كورەيا مەن انگليا ماماندارىمەن تاجىريبە الماسىپ, بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ بويىنشا مەموراندۋمعا قول قويىلدى.
ون-لاين رەجىمىندەگى ينتەراكتيۆتىك ساباقتار وتكىزۋ ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىمەن بىرلەسە جۇرگىزىلۋدە. پەداگوگتار ون-لاين رەجىمىندە ءوز ءتاجىريبەلەرىن ورتاعا سالۋ مەن وسى رەجىمدە ۇلتتىق بىرىڭعاي تەستكە دايىندالۋ ۇردىستەرىن جەتىلدىرىپ كەلەدى. ءسوز ورايى كەلگەندە قوستاناي جانە باتىس قازاقستان وبلىستارىنىڭ پەداگوگتارى بەلسەندىلىك تانىتىپ جاتقانىن باسا اتاپ كەتكەندى ءجون كورىپ وتىرمىن. جوعارىداعى اتالعان ماسەلەلەردى پراكتيكاعا ەنگىزۋ باعىتىندا رەسپۋبليكالىق ينستيتۋتتا شاعىن جيناقتى مەكتەپتەردىڭ پەداگوگتارى ءۇشىن قاشىقتىقتان وقىتۋ كۋرستارىن ۇيىمداستىرۋ جۇمىستارى باستالىپ كەتتى. ءتىپتى بۇل ءۇشىن رەسپۋبليكالىق ينستيتۋتتا ينتەراكتيۆتىك ۆيرتۋالدىق ورتا جاسالدى (www.ripkso.project.kz). وسى ورتادا رەسپۋبليكاداعى شاعىن جيناقتى مەكتەپ ۇستازدارى بۇگىنگى كۇنى قاشىقتىقتان بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ ۇستىندە.
ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنا ەلەكتروندىق وقىتۋ جۇيەسىنىڭ ەنگىزىلۋى مەن ينتەرنەت تەحنولوگيالاردىڭ دامۋىنا بايلانىستى پەداگوگتاردىڭ كوممۋنيكاتسيالىق مادەنيەتى قانداي دەڭگەيدە دەگەن ساۋال تۋىندايدى. ەلەكتروندىق وقىتۋ جۇيەسىنىڭ پلاتفورمالارىمەن جۇمىس جاساۋدا پەداگوگتاردىڭ ءالى دە بولسا جۇمىس جاساۋ دەڭگەيى قالىپتى دەپ ايتۋعا بولادى. ەلەكتروندىق جۋرنال مەن ەلەكتروندىق كۇندەلىكتى تولتىرۋ جانە وقۋشىلاردىڭ ءبىلىمىن ەلەكتروندى تۇردە تەكسەرۋ – بۇگىنگى پەداگوگتىڭ كۇندەلىكتى جۇمىسىنا تولىعىمەن اينالۋى ءتيىس. پەداگوگتاردىڭ كاسىبي قىزمەتىن ەلەكتروندىق فورماتقا اۋىستىرۋ جانە بىرىڭعاي اقپاراتتىق جۇيەنى ەنگىزۋ ماسەلەلەرى دە كوكەيكەستى. پەداگوگتىڭ كوممۋنيكاتسيالىق قۇرالدارمەن جۇمىس جاساۋ ساۋاتتىلىعى دا وزەكتى ماسەلە. سوندىقتان ساۋاتتىلىقتى قالىپتاستىرۋدىڭ نەگىزگى تەتىكتەرىنىڭ ءبىرى رەتىندە پەداگوگتاردىڭ تەلەارنالارعا شىعۋى مادەنيەتىن ارتتىرۋ ماسەلەسى تۋىندايدى.
وسى ماسەلەنى شەشۋ بارىسىندا كورەيا رەسپۋبليكاسىنىڭ ءبىلىم سالاسى بويىنشا ۇيرەنگەن تاجىريبەمىزدى ورتاعا سالسام دەپ وتىرمىن. وڭتۇستىك كورەيا ەلىندە 7 تەلەارنا ءبىلىم سالاسى بويىنشا جۇمىس جاسايدى ەكەن. اتاپ ايتار بولساق, وڭتۇستىك كورەيادا ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ اقپاراتتىق كەڭىستىگىن كەڭەيتەتىن وقىتۋ جانە عىلىمي-كوپشىلىك باعدارلامالارى ءىرى Educational Broadcasting System (EBS) تەلەراديوكومپانياسىنىڭ 7 تەلەارناسىنان تاراتىلادى. سونىمەن بىرگە بۇل ەلدە ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ كەلەسى اقپاراتتىق پلاتفورمالارى: EduNet (وقىتۋ مەن وقۋ ءۇشىن), EMIS جانە NEIS (باسقارۋ ءۇشىن), Cyber Home Learning System (CHLS) (ۇيدەن وقىتۋ ءۇشىن) قۇرىلعان. اتالعان پلاتفورمالار e-learning وقىتۋ جۇيەسىن ىسكە اسىرۋعا باعىتتالعان.
كورەيادا بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋدا «تەڭبە-تەڭ» وقۋ ۇستانىمىن كەڭىنەن قولدانادى, ياعني بىلىكتىلىگىن ارتتىرعان ءاربىر ۇستاز ءوز مەكتەبى مەن وزگە مەكتەپتەگى ارىپتەستەرىنە جاڭا تاجىريبەسىن ۇيرەتەدى, كاسىبي ماسەلەلەرىن شەشۋ ءۇشىن كورەيادا پەداگوگتاردىڭ جەلىلىك قاۋىمداستىعىنىڭ قورلارى بەلسەندى پايدالانىلادى, ال بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋدا كرەديتتىك جۇيە قولدانىلادى, ياعني ءاربىر مۇعالىم جىل سايىن 8 كرەديتتى (120 ساعاتتىق) جيناۋ قاجەت. پەداگوگتاردىڭ اكت-دايىندىعىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ارنايى كونتەنت جاساقتالعان.
ەلباسىنىڭ جولداۋىندا كورسەتىلگەن 7 ستراتەگيالىق قادامنىڭ ءبىرى رەتىندە الدىڭعى جانە ءباسەكەگە قابىلەتتى ۇلتتىق ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن قالىپتاستىرۋ – جوعارىدا ايتىلعان ويلاردىڭ نەگىزگى ءتۇيىنى بولىپ تابىلادى. بالالارىمىزدىڭ بويىندا باسەكەگە قابىلەتتىلىك دارىنىن وياتۋ ءۇشىن الدىمەن پەداگوگتاردىڭ ساناسىن تۇبىرىمەن وزگەرتۋ قاجەت. ۇستازدار قاۋىمى ۇنەمى ىزدەنىس ۇستىندە جۇرسە, ونى كورگەن بالالار دا تارتىلا باستايدى. اتالعان شارانىڭ وتكىزىلۋىنىڭ استارىندا وسىنداي يگىلىكتى ويدىڭ جاتقانى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى.
ساۋلە مۇحامبەتجانوۆا,
پەداگوگيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى.
الماتى.
