قامدانباعان قاپى قالادى

سولتۇستىكقازاقستاندىق ديقاندار بيىل 4 ميلليون 340 مىڭ گەكتار القاپ­قا ءداندى داقىلدار سەبۋدى مەجەلەپ وتىر. جىل وتكەن سايىن استىق ءوندىرىسىن ارتاراپتاندىرۋعا باسا نازار اۋدارىلىپ, مايلى داقىلدار كولەمى ارتىپ كەلەدى. مىنە, كوكتەمنىڭ ەكىنشى ايى دا باستالىپ, جەر-انانى بۋساندىرعان كۇننىڭ نۇرلى ساۋلەسى قاربالاسقا تولى دالا جۇمىستارىنىڭ جاقىنداپ قالعانىن سەزدىرەدى. ايماق باسشىسى سامات ەسكەندىروۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن اكىمدىكتىڭ كەڭەيتىلگەن ماجىلىسىندە جاۋاپتى ناۋقانعا ازىرلىك بارىسى قارالدى. وندا وبلىستىق اۋىل شا­رۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ باس­شى­سى سەرىكباي تۇرالينوۆ ەگىس ال­قا­بىنىڭ قۇرىلىمى مەن تۇقىم ءتۇر­لەرىنە قاراي بەرىلەتىن مەملە­كەتتىك دە­مەۋقارجى جايلى جان-جاق­تى ايتىپ بەردى. 1,5 ميلليون گەكتارداي القاپقا قار توقتاتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ, ىلعال قورىن جيناقتاۋدىڭ وزىق تەح­نولوگياسى قولدانىلعان. شارۋا­شىلىقتار 520 مىڭ توننا تۇقىممەن قامتاماسىز ەتىلىپ, سەبۋ ونگىشتىگى 1,2 سۇرىپقا جەتكىزىلگەن. ونىڭ ىشىندە 9,9 مىڭ توننا مايلى داقىلدار تۇقىمى قۇيىپ الىنعان. كوكتەمگى دالا جۇمىستارىنىڭ ساپالى ورىندالۋى ماشينا-تراكتور پاركىنە كوپ بايلانىستى دەسەك, بۇل تۇرعىدا دا اۋقىمدى شارالاردىڭ اتقارىلعانى اڭعارىلادى. بىلتىر 17 ميلليارد تەڭگەگە زاماناۋي تەحنيكا بىرلىكتەرى ساتىپ الىنسا, بيىل دا «قازاگروقارجى» اق-تىڭ ليزينگتىك قول­داۋىنا سۇيەنىپ وتىر. جىل وتكەن سايىن اۋىلشارۋاشىلىق تەحنيكالارىنا سەرۆيستىك قىزمەت كورسەتۋ احۋالى جاقسارىپ كەلەدى. جانار-جا­عارماي ماسەلەسىنىڭ ويداعىداي شەشىلەتىن ءتۇرى بار. قاجەتتى 71 مىڭ توننا ديزەل وتىنىمەن, 11 مىڭ توننا بەنزينمەن, 3,2 مىڭ توننا موتور مايىمەن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا وپەراتورلارمەن الدىن الا كەلىسىم جاسالعان. بيىل ۇكىمەت تاراپىنان ەگىنشىلىك سالاسىن قارجىلاندىرۋ جايىنىڭ الدەقايدا جاقسارعانى بايقالادى. مەم­لەكەتتىك قوردان 10,9 ميلليارد تەڭگەنىڭ ءبولىنۋى وسى سوزىمىزگە ءدا­لەل بولسا كەرەك. بۇل كورسەتكىش وتكەن جىلعا قاراعاندا 4 ميلليارد تەڭگەگە كوپ. جانارمايدىڭ ءار ءليترىن 95 تەڭگەدەن بوساتۋ كوزدەلسە, داقىلدار ءۇشىن اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى بەلگىلەگەن سۋبسيديا مولشەرى ديقان قاۋىمىنىڭ كوڭىلىنەن شىققان سىڭايلى. ماسەلەن, راپستىڭ ءار گەكتارىنا 12 مىڭ تەڭگە بەرىلەتىن بولسا, تامشىلاتىپ سۋارۋ تەحنولوگياسىن قولدانعان جاعدايدا 75 مىڭ تەڭگە دەمەۋقارجىنى يەلەنەدى. جەرگىلىكتى قازىنادان قاراستىرىلعان قارا­جاتتىڭ 432 ميلليونى ەليتالى تۇقىم ساتىپ الۋعا باعىتتالماق. 1 تامىزدان وسى جوبا­نى قارجىلاندىرۋ توقتالاتىنىن ەسكەرسەك, يگىلىكتى شارا ءوز جەمىسىن بەرەرى انىق. ەندى, كەرىسىنشە, ءبىرىنشى رەپرودۋكتسيالىق تۇ­قىمعا عانا دەمەۋقارجى بەرىلەدى. گەربيتسيد باعاسىنىڭ قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن 2,3 ميلليارد تەڭگە جۇمسالادى. مي­نە­رالدى تىڭايتقىشقا قاراستىرىلعان قار­جى مولشەرى دە وسى شامالاس. ولاردى جەت­كىزۋمەن وتىزعا جۋىق فيرما اينالىسادى. «اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسى», «اۋىل شا­رۋا­شىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورى» اكتسيو­نەرلىك قوعامدارىنا اۋىلشارۋاشىلىق تاۋار­لارىن وندىرۋشىلەردەن نەسيە الۋعا 150-دەن استام ءوتىنىش تۇسكەن. بۇگىنگە دەيىن 2,5 ميل­ليارد تەڭگە بەرىلگەن. سامات ساپاربەك ۇلى كوكتەمگى ەگىسكە داي­ىن­دىق نايقالۋدى كۇتپەيتىنىن, ۇيىم­داس­تى­رۋ جۇ­مىستارىن ودان ءارى شيراتۋدى ءتيىستى ورىن­دارعا تاپسىردى. اۋىل شارۋاشىلىعى تەحني­كالارىنىڭ ازىرلىگى 90 پايىزدى قۇرا­عانىنا قاراماستان ماشينا-تراكتور پاركىندە مورال­دىق, ماتەريالدىق جاعىنان توزعان تەحنيكالار ءالى دە كەزدەسەدى. مىسالى, تراك­تورلاردىڭ – 79, كومباينداردىڭ 54 پايى­زى ەسكىرگەن. ار­قا­نى كەڭگە سالعان ءبازبىر جاب­دىق­تاۋشى وپەرا­تورلاردىڭ ءىسى سىن كوتەرمەيدى. سونىڭ سال­دارىنان تايىنشا, ءۋاليحانوۆ اۋداندارىمەن بىردە-ءبىر كەلىسىم جاسالماعان. كەي اگ­روقۇرىلىمداردا ساپالى تۇقىمنىڭ جە­تىس­پەۋشىلىگى ورىن العان. فيتوپاتولوگيالىق تال­داۋ بارىسى كورسەتكەندەي, وسىمدىك اۋرۋلارىن بولدىرماۋ شارالارىن كەشەندى جۇرگىزبەي بولمايدى. ءومىر ەسقالي, «ەگەمەن قازاقستان». سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى.