كەزدەسۋ بارىسىندا پرەزيدەنتتىڭ جولداۋىنداعى سايلاۋ پروتسەسىن جاڭعىرتۋ جونىندەگى باستاماسى كەڭىنەن تالقىلاندى. قاتىسۋشىلار ماجوريتارلىق جəنە پروپورتسيونالدى سايلاۋ جۇيەلەرىن ەنگىزۋ, ەلەكتروندى داۋىس بەرۋ, سايلاۋشىلاردىڭ بىرىڭعاي ەلەكتروندى ءتىزىمىن قالىپتاستىرۋ مəسەلەلەرىنە ەرەكشە نازار اۋداردى. بۇدان باسقا, سايلاۋ پروتسەسىنىڭ اشىقتىعى مەن جاريالىلىعىن, ونىڭ ىشىندە اۋماقتىق جəنە ۋچاسكەلىك سايلاۋ كوميسسيالارىنىڭ قىزمەتىن قامتاماسىز ەتۋ, ۇلتتىق بايقاۋشىلاردىڭ مəرتەبەسىن, ولاردىڭ قۇقىقتارى مەن وكىلەتتىكتەرىن ارتتىرۋ, سايلاۋ ۋچاسكەلەرىن بەينەباقىلاۋ كامەرالارىمەن جاراقتاندىرۋ قاجەتتىگى تۋرالى مəسەلەلەر قوزعالدى.
جۇرتشىلىق وبلىستىڭ مۇناي كەن ورىندارىندا ۆاحتالىق əدىسپەن جۇمىس ىستەيتىن سايلاۋشىلارعا داۋىس بەرۋ ءۇشىن وڭتايلى جاعداي جاساۋ, مۇگەدەكتىگى بار سايلاۋشىلاردىڭ قاجەتتىلىكتەرىن ەسكەرە وتىرىپ, سايلاۋ ۋچاسكەلەرىنىڭ ينفراقۇرىلىمىن جەتىلدىرۋ, ولاردىڭ فيزيكالىق قولجەتىمدىلىگىن جəنە ءتيىستى جاراقتاندىرۋدى قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى ۇسىنىستاردى العا تارتتى. سونداي-اق كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلار جاستاردىڭ قۇقىقتىق ساۋاتتىلىعى مەن سايلاۋ مəدەنيەتىن ارتتىرۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى. وسك توراعاسى بۇل مəسەلەگە قولداۋ بىلدىرە وتىرىپ: «وڭىرلەردە ءوتىپ وتىرعان كەزدەسۋلەردە مەن جاستاردىڭ سايلاۋ پروتسەسىنە دەگەن قىزىعۋشىلىعىن بايقاپ كەلەمىن. ولار وزدەرىنىڭ كرەاتيۆتى يدەيالارىن العا تارتىپ كەلەدى. ەندىگى ءبىزدىڭ مىندەتىمىز – جاستارعا قولداۋ كورسەتۋ, وقىتۋ جəنە دۇرىس باعىت-باعدار بەرۋ», دەدى.
بۇدان باسقا, جۇرتشىلىق قازاقستان كونستيتۋتسياسىنا جəنە سايلاۋ زاڭناماسىنا ەنگىزىلەتىن بارلىق جاڭا تۇزەتۋلەردى قابىلداۋ الدىندا ولاردى حالىقپەن تالقىلاۋ قاجەت جəنە مۇنداي تالقىلاۋدى جۇرگىزۋ ماڭىزدى دەپ اتادى. سونداي-اق وسى ىسپەتتى تالقىلاۋ جəنە ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى ءبىرىنشى كەزەكتە مەملەكەتتىك تىلدە جۇرگىزىلۋى ءتيىس دەگەن ءوز ويلارىن ءبىلدىردى. كەزدەسۋ قورىتىندىسى بويىنشا قوعام وكىلدەرى وسك باسشىلىعىنا سايلاۋ پروتسەسىنە قاتىسۋشىلارعا ءوز پىكىرلەرىن العا تارتىپ, سايلاۋ پروتسەسىن جەتىلدىرۋ جونىندە بىرقاتار ناقتى ۇسىنىستاردى كوتەرۋگە مۇمكىندىك تۋعىزىپ وتىرعان وسىنداي كەزدەسۋ ءۇشىن ءوز العىستارىن ءبىلدىردى.
وسى كۇنى ش.ەسەنوۆ اتىنداعى كاسپي تەحنولوگيالار جəنە ينجينيرينگ ۋنيۆەرسيتەتىندە وسك توراعاسى جوو جəنە كوللەدج ستۋدەنتتەرىمەن كەزدەستى, وندا ەلەكتوراتتىق پروتسەستىڭ كوپتەگەن وزەكتى مəسەلەلەرى تالقىلاندى. ستۋدەنتتەر داۋىس بەرۋ قۇپياسىن, سايلاۋ پروتسەسىنىڭ اشىقتىعى مەن قوعامدىق مونيتورينگتى قامتاماسىز ەتۋ, سايلاۋ كوميسسيالارى مۇشەلەرىنىڭ قۇقىقتارى مەن وكىلەتتىكتەرى مəسەلەلەرى بويىنشا ءوز قىزىعۋشىلىقتارىن تانىتتى. ولار سايلاۋ كوميسسيالارىنىڭ مۇشەلەرىنە ءوز قىزمەتىن جۇزەگە اسىرۋ كەزىندە ناقتى نە ىستەۋگە جول بەرىلمەيتىنى, سايلاۋعا قاتىسا المايتىن ازاماتتاردىڭ مəسەلەلەرى جونىندە سۇراقتار قويدى.
سونداي - اق بولاشاق سايلاۋ ناۋقاندارىندا بلوكچەين-تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ, ەلەكتروندى داۋىس بەرۋ بويىنشا بەلسەندى پىكىرتالاس ءوتتى. بىرقاتار ستۋدەنتتىڭ پىكىرىنشە, زاماناۋي تەحنولوگيالاردى قولدانۋ بۇكىل ەلەكتورات ءۇشىن داۋىس بەرۋدىڭ قولجەتىمدىلىگىن, ونى قورىتىندىلاۋدىڭ تيىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتەدى, سونىمەن قاتار سايلاۋشىلاردىڭ سايلاۋ ينستيتۋتىنا دەگەن سەنىمىن ارتتىرادى. بۇل رەتتە, كەزدەسۋگە قاتىسقان جەكەلەگەن ادامدار ەلەكتروندى داۋىس بەرۋ ءوز كەزەگىندە ءتيىستى قاۋىپسىزدىك پەن ونىڭ قۇپيالىعىن ساقتاۋ جولىندا قاۋىپ-قاتەرلەرگە əكەپ سوقتىرۋى دا مۇمكىن دەگەن پىكىر ءبىلدىردى. ستۋدەنتتەر پرەزيدەنتتىك سايلاۋ كەزىندە سايلاۋ الدىنداعى پىكىرتالاس وتكىزۋدى ۇسىنا وتىرىپ, پىكىرسايىستارعا كانديداتتاردىڭ سەنىمدى تۇلعالارى ەمەس, كانديداتتاردىڭ وزدەرى مىندەتتى تۇردە قاتىسۋى ءتيىس دەگەن ءوز ويلارىن العا تارتتى.
كەزدەسۋ قورىتىندىسى بويىنشا نۇرلان ءƏبدىروۆ بەلسەندى جəنە تارتىمدى ديالوگ ءۇشىن جاستارعا ءوز ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى.
ماڭعىستاۋ وبلىسىنا دەيىن وسك توراعاسىنىڭ وسى سياقتى كەزدەسۋلەرى قىزىلوردا, اتىراۋ, تۇركىستان, اقتوبە, اقمولا وبلىستارىندا, سونداي-اق نۇر-سۇلتان قالاسىندا ءوتتى. كەلەسى جۇمىس ساپارى جامبىل وبلىسىنا جوسپارلانۋدا.
