شىعىس وڭىرىندە «مەيىرىم» قايىرىمدىلىق اكتسياسى جۇزەگە اسىرىلا باستاعانىنا ءتورت جىلعا جۋىق ۋاقىت بولدى. مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس, 2011 جىلى وڭىردەگى جەتىم جانە اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان بالالاردى قولداۋ ماقساتىندا قولعا الىنعان ايتۋلى اكتسيا از جىلدا ايتارلىقتاي ناتيجە بەرە باستادى.
وبلىس ورتالىعىنداعى مەتاللۋرگتەر سارايىندا «مەيىرىم» اكتسياسى اياسىندا وسى ۋاقىتقا دەيىن اتقارىلعان جۇمىستار قورىتىندىلانىپ, ءوڭىر باسشىسى بەردىبەك ساپارباەۆ اكتسياعا بەلسەنە قاتىسقان كاسىپكەرلەر مەن ۇجىمداردىڭ جەتەكشىلەرىن ماراپاتتادى. تاعدىر تالقىسىنا تۇسكەن بالالاردىڭ العىسىن ارقالاعاندار قاتارىندا «قازتسينك», ءۇلبى مەتاللۋرگيا زاۋىتى, وسكەمەن ارماتۋرا زاۋىتى, «سيليكات», «بيپەك اۆتو», «شىعىس برويلەر» كاسىپورىندارى, «اۋليە ىرعىزباي» شارۋا قوجالىعى مەن وبلىستىق سوت, قارجى پوليتسياسى, ستاتيستيكا دەپارتامەنتى, توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتى, باقىلاۋ جانە الەۋمەتتىك قورعاۋ دەپارتامەنتى, قازاقستان حالىق بانكىنىڭ وبلىستىق فيليالى, وسكەمەن سۋ ارناسى, كاتونقاراعاي اۋداندىق ىشكى ىستەر ءبولىمى سىندى مەكەمەلەر بار.
– بالالار – ءبىزدىڭ بولاشاعىمىز. بالالاردىڭ كەلەشەگى ءۇشىن ولارعا كومەك كورسەتۋ – ءار ازاماتتىڭ پارىزى. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ مەملەكەتتىڭ مۇمكىندىگىن بالالاردىڭ يگىلىگىنە پايدالانۋ جونىندە تاپسىرما جۇكتەپ, ولاردىڭ تۇرمىستىق جاعدايى, كوڭىل كۇيى ارقىلى ەلىمىزدىڭ دامۋ دەڭگەيىن بايقاۋعا بولاتىنىن ايتقان ەدى. مەملەكەتىمىزدىڭ بۇگىنگىدەي دامىعان ۋاقىتىندا اتالعان ساناتتاعى بالالار ەش قيىندىق كورمەۋى ءتيىس, – دەدى ءوڭىر باسشىسى.
وبلىستا 2011-2015 جىلدارعا ارنالعان جەتىم جانە اتا-انا قامقورلىعىنسىز قالعان بالالاردى قولداۋ ماقساتىندا كەشەندى جوسپار قابىلدانعان. كەشەندى باعدارلاما اياسىندا ۇيىمداستىرىلعان «مەيىرىم» اكتسياسىنا قاتىسۋشىلار بالالاردىڭ ەسەپشوتىنا بۇگىنگە دەيىن 168 ميلليون تەڭگە قارجى اۋدارعان ەكەن. ياعني, تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكىمەن ارىپتەستىك تۋرالى مەموراندۋمعا سايكەس, بانكتەگى جەتىم جانە اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان بالالاردىڭ ەسەپشوتىنا دەمەۋشىلەر تاراپىنان قارجى اۋدارىلادى. وسى قارجى ارقىلى بىلتىردان باستاپ وڭىردەگى بالالار ءۇيىنىڭ تۇلەكتەرىنە پاتەر بەرىلە باستادى. ءبىر جىلدىڭ ىشىندە اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان بالالارعا 151 پاتەر بەرىلدى. ونىڭ ىشىندە 133 پاتەر مەملەكەتتىك باعدارلامالار بويىنشا بولىنسە, قالعان 16 پاتەردى بالالار وزدەرىنىڭ جيناقتارىنىڭ جانە دەمەۋشىلەردىڭ كومەگىمەن الدى.
اتاپ وتكەن ءلازىم, ايماقتا تۇرعىن ءۇيدى وسكەمەن, ريددەر قالالارى مەن زايسان, ۇلان, شەمونايحا اۋداندارى كوپ ءبولدى. قازاق حالقىندا «بەرسەڭ – بالاعا بەر», «جەتىم كورسەڭ جەبەي ءجۇر» دەگەن قاناتتى سوزدەر بار. وسى قاعيدانى بەرىك ۇستانعان ءوڭىر باسشىلىعى اتالعان ساناتتاعى بالالاردىڭ مەكتەپ بىتىرگەن سوڭ ەڭبەككە ارالاسۋىنا, باسپانالى بولۋىنا سەپتىگىن تيگىزىپ, ماسەلەنىڭ ءتيىمدى شەشىمىن تاۋىپ وتىر. اكتسياعا بەلسەندى تۇردە قاتىسقان «قازتسينك» جشس ۆيتسە-پرەزيدەنتى اندرەي لازارەۆتىڭ ايتۋىنشا, كاسىپورىن ۇزاق جىلدار بويى ءومىردىڭ اۋىرتپالىعىن باستان كەشكەن بالالارعا قولداۋ كورسەتىپ كەلەدى. بۇگىندە «قازتسينكتىڭ» ءتۇرلى بولىمشەلەرىندە بالالار ءۇيىنىڭ جيىرمادان استام تۇلەگى ەڭبەك ەتۋدە.
قازىرگى تاڭدا وبلىس اۋماعىندا 3658 جەتىم جانە اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان بالا بار. اكتسيا جۇزەگە اسىرىلا باستاعان جىلدار ىشىندە بۇل ساناتتاعى بالالار 12 پايىزعا, ونىڭ ىشىندە بالالار ۇيىندە تاربيەلەنۋشىلەر سانى 25 پايىزعا ازايدى. 1890 بالا ەڭبەك ۇجىمدارى مەن پاتروناتتىق ۇيىمدارعا بەكىتىلدى. بالالار ۇيىنەن 530 بالا وتباسىلاردىڭ قامقورلىعىنا الىندى.
جيىن بارىسىندا ءتۇرلى تاعدىر تاۋقىمەتىنە ۇشىراعان بالالاردىڭ شىعارماشىلىعى بويىنشا قولونەر بۇيىمدارىنىڭ كورمەسى ءوتتى. وندا وبلىستىق ارنايى جاسوسپىرىمدەر ءۇيى, №8 وتباسى ۇلگىسىندەگى بالالار ءۇيى, كوكپەكتى اۋدانىنىڭ ك.راەۆا اتىنداعى بالالار ءۇيى, سەمەي قالاسىنداعى №4 ناشار ەستيتىن بالالارعا ارنالعان مەكتەپ-ينتەرنات, سەرەبريانسك قالاسىنداعى پسيحيكالىق دامۋى تەجەلگەن جەتىم بالالارعا ارنالعان مەكتەپ-ينتەرنات تاربيەلەنۋشىلەرىنىڭ قولىنان شىققان كوركەم تۋىندىلار جۇرتشىلىق نازارىنا ۇسىنىلدى.
الداعى ۋاقىتتا وڭىردە بالالار ءۇيىنىڭ سانىن مەيلىنشە قىسقارتۋ, بارلىق جەتىم بالالاردى وتباسىلار مەن ۇيىمداردا پاتروناتتىق تاربيەگە الۋ جوسپارلانىپ وتىر.
شىنىندا, كەز كەلگەن بالانىڭ ارمانى – اتا-انا جىلۋى مەن قامقورلىعى, تۋعان ءۇيى مەن وشاعىنىڭ مەيىرلى شۋاعى بولسا كەرەك. وسى مەيىرىمگە ءزارۋ بالالاردى قاناتىنىڭ استىنا العان «مەيىرىم» اكتسياسى وڭىردە ءارى قاراي جالعاسىن تاباتىن بولادى.
دۋمان اناش,
«ەگەمەن قازاقستان».
وسكەمەن.
وبلىس ورتالىعىنداعى مەتاللۋرگتەر سارايىندا «مەيىرىم» اكتسياسى اياسىندا وسى ۋاقىتقا دەيىن اتقارىلعان جۇمىستار قورىتىندىلانىپ, ءوڭىر باسشىسى بەردىبەك ساپارباەۆ اكتسياعا بەلسەنە قاتىسقان كاسىپكەرلەر مەن ۇجىمداردىڭ جەتەكشىلەرىن ماراپاتتادى. تاعدىر تالقىسىنا تۇسكەن بالالاردىڭ العىسىن ارقالاعاندار قاتارىندا «قازتسينك», ءۇلبى مەتاللۋرگيا زاۋىتى, وسكەمەن ارماتۋرا زاۋىتى, «سيليكات», «بيپەك اۆتو», «شىعىس برويلەر» كاسىپورىندارى, «اۋليە ىرعىزباي» شارۋا قوجالىعى مەن وبلىستىق سوت, قارجى پوليتسياسى, ستاتيستيكا دەپارتامەنتى, توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتى, باقىلاۋ جانە الەۋمەتتىك قورعاۋ دەپارتامەنتى, قازاقستان حالىق بانكىنىڭ وبلىستىق فيليالى, وسكەمەن سۋ ارناسى, كاتونقاراعاي اۋداندىق ىشكى ىستەر ءبولىمى سىندى مەكەمەلەر بار.
– بالالار – ءبىزدىڭ بولاشاعىمىز. بالالاردىڭ كەلەشەگى ءۇشىن ولارعا كومەك كورسەتۋ – ءار ازاماتتىڭ پارىزى. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ مەملەكەتتىڭ مۇمكىندىگىن بالالاردىڭ يگىلىگىنە پايدالانۋ جونىندە تاپسىرما جۇكتەپ, ولاردىڭ تۇرمىستىق جاعدايى, كوڭىل كۇيى ارقىلى ەلىمىزدىڭ دامۋ دەڭگەيىن بايقاۋعا بولاتىنىن ايتقان ەدى. مەملەكەتىمىزدىڭ بۇگىنگىدەي دامىعان ۋاقىتىندا اتالعان ساناتتاعى بالالار ەش قيىندىق كورمەۋى ءتيىس, – دەدى ءوڭىر باسشىسى.
وبلىستا 2011-2015 جىلدارعا ارنالعان جەتىم جانە اتا-انا قامقورلىعىنسىز قالعان بالالاردى قولداۋ ماقساتىندا كەشەندى جوسپار قابىلدانعان. كەشەندى باعدارلاما اياسىندا ۇيىمداستىرىلعان «مەيىرىم» اكتسياسىنا قاتىسۋشىلار بالالاردىڭ ەسەپشوتىنا بۇگىنگە دەيىن 168 ميلليون تەڭگە قارجى اۋدارعان ەكەن. ياعني, تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكىمەن ارىپتەستىك تۋرالى مەموراندۋمعا سايكەس, بانكتەگى جەتىم جانە اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان بالالاردىڭ ەسەپشوتىنا دەمەۋشىلەر تاراپىنان قارجى اۋدارىلادى. وسى قارجى ارقىلى بىلتىردان باستاپ وڭىردەگى بالالار ءۇيىنىڭ تۇلەكتەرىنە پاتەر بەرىلە باستادى. ءبىر جىلدىڭ ىشىندە اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان بالالارعا 151 پاتەر بەرىلدى. ونىڭ ىشىندە 133 پاتەر مەملەكەتتىك باعدارلامالار بويىنشا بولىنسە, قالعان 16 پاتەردى بالالار وزدەرىنىڭ جيناقتارىنىڭ جانە دەمەۋشىلەردىڭ كومەگىمەن الدى.
اتاپ وتكەن ءلازىم, ايماقتا تۇرعىن ءۇيدى وسكەمەن, ريددەر قالالارى مەن زايسان, ۇلان, شەمونايحا اۋداندارى كوپ ءبولدى. قازاق حالقىندا «بەرسەڭ – بالاعا بەر», «جەتىم كورسەڭ جەبەي ءجۇر» دەگەن قاناتتى سوزدەر بار. وسى قاعيدانى بەرىك ۇستانعان ءوڭىر باسشىلىعى اتالعان ساناتتاعى بالالاردىڭ مەكتەپ بىتىرگەن سوڭ ەڭبەككە ارالاسۋىنا, باسپانالى بولۋىنا سەپتىگىن تيگىزىپ, ماسەلەنىڭ ءتيىمدى شەشىمىن تاۋىپ وتىر. اكتسياعا بەلسەندى تۇردە قاتىسقان «قازتسينك» جشس ۆيتسە-پرەزيدەنتى اندرەي لازارەۆتىڭ ايتۋىنشا, كاسىپورىن ۇزاق جىلدار بويى ءومىردىڭ اۋىرتپالىعىن باستان كەشكەن بالالارعا قولداۋ كورسەتىپ كەلەدى. بۇگىندە «قازتسينكتىڭ» ءتۇرلى بولىمشەلەرىندە بالالار ءۇيىنىڭ جيىرمادان استام تۇلەگى ەڭبەك ەتۋدە.
قازىرگى تاڭدا وبلىس اۋماعىندا 3658 جەتىم جانە اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان بالا بار. اكتسيا جۇزەگە اسىرىلا باستاعان جىلدار ىشىندە بۇل ساناتتاعى بالالار 12 پايىزعا, ونىڭ ىشىندە بالالار ۇيىندە تاربيەلەنۋشىلەر سانى 25 پايىزعا ازايدى. 1890 بالا ەڭبەك ۇجىمدارى مەن پاتروناتتىق ۇيىمدارعا بەكىتىلدى. بالالار ۇيىنەن 530 بالا وتباسىلاردىڭ قامقورلىعىنا الىندى.
جيىن بارىسىندا ءتۇرلى تاعدىر تاۋقىمەتىنە ۇشىراعان بالالاردىڭ شىعارماشىلىعى بويىنشا قولونەر بۇيىمدارىنىڭ كورمەسى ءوتتى. وندا وبلىستىق ارنايى جاسوسپىرىمدەر ءۇيى, №8 وتباسى ۇلگىسىندەگى بالالار ءۇيى, كوكپەكتى اۋدانىنىڭ ك.راەۆا اتىنداعى بالالار ءۇيى, سەمەي قالاسىنداعى №4 ناشار ەستيتىن بالالارعا ارنالعان مەكتەپ-ينتەرنات, سەرەبريانسك قالاسىنداعى پسيحيكالىق دامۋى تەجەلگەن جەتىم بالالارعا ارنالعان مەكتەپ-ينتەرنات تاربيەلەنۋشىلەرىنىڭ قولىنان شىققان كوركەم تۋىندىلار جۇرتشىلىق نازارىنا ۇسىنىلدى.
الداعى ۋاقىتتا وڭىردە بالالار ءۇيىنىڭ سانىن مەيلىنشە قىسقارتۋ, بارلىق جەتىم بالالاردى وتباسىلار مەن ۇيىمداردا پاتروناتتىق تاربيەگە الۋ جوسپارلانىپ وتىر.
شىنىندا, كەز كەلگەن بالانىڭ ارمانى – اتا-انا جىلۋى مەن قامقورلىعى, تۋعان ءۇيى مەن وشاعىنىڭ مەيىرلى شۋاعى بولسا كەرەك. وسى مەيىرىمگە ءزارۋ بالالاردى قاناتىنىڭ استىنا العان «مەيىرىم» اكتسياسى وڭىردە ءارى قاراي جالعاسىن تاباتىن بولادى.
دۋمان اناش,
«ەگەمەن قازاقستان».
وسكەمەن.
