– ۇلت دەنساۋلىعىن بەكەمدەۋ ماسەلەسى دە وتە وزەكتى. بارلىق جاس ساناتى اراسىندا بۇقارالىق سپورت تۇرلەرىن ناسيحاتتاي بەرۋ كەرەك. بالالار ءۇشىن سپورتتىق ينفراقۇرىلىمنىڭ بارىنشا قولجەتىمدى بولۋىن قامتاماسىز ەتۋ كەرەك. بۇقارالىق سپورتتى دامىتۋ – پيراميداعا اينالۋى قاجەت. ونىڭ باسىنا چەمپيوندار شىقسا, ونىڭ نەگىزىندە ءبىز ساۋ ءارى سانالى ۇرپاقتى, مىقتى ۇلتتى قالىپتاستىرامىز, – دەگەن قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى بۇقارالىق سپورتتى دامىتۋعا ارنالعان كەشەندى باعدارلاما قابىلداۋ كەرەكتىگىن ايتقان بولاتىن.
پرەزيدەنتتىڭ وسى تاپسىرماسىن ورىنداۋ ماقساتىندا «دەنە شىنىقتىرۋ مەن بۇقارالىق سپورتتى دامىتۋ جونىندەگى 2020-2025 جىلدارعا ارنالعان كەشەندى جوسپار» ازىرلەنىپ, ول ۇكىمەتتىڭ قاۋلىسىمەن بەكىتىلگەنى ءمالىم. وسى جوسپارعا سايكەس, مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىگى اياسىندا بالالار مەن جاسوسپىرىمدەرگە ارنالعان سپورت سەكتسيالارىنا جان باسىنا قارجىلاندىرۋ جۇيەسى ەنگىزىلدى.
سپورت كەشەنىن اشىپ, مەملەكەتتىك سپورتتىق تاپسىرىس اياسىندا جۇمىس ىستەگىسى كەلسە, ارنايى اشىلعان www.artsport.edu.kz پورتالى ارقىلى ءوتىنىش بەرەدى. جەرگىلىكتى ۋاكىلەتتى ورگاندار قىزمەت كورسەتۋشىنىڭ تالاپقا سايكەستىگىن تەكسەرىپ, پورتالعا ەنگىزەدى. ءوز كەزەگىندە اتا-انالار دا بالاسىن تەگىن ونەر ۇيىرمەسى نەمەسە سپورت سەكتسياسىنا جازدىرعىسى كەلسە, اتالعان پورتال ارقىلى ءوتىنىش بەرۋىنە بولادى. پورتالعا تىركەلىپ, ءوز شاعىن اۋدانىنداعى سپورت سەكتسياسىن جانە ونداعى سپورت ءتۇرىن ءوزى تاڭداپ الادى. سودان كەيىن بالانىڭ تۋ تۋرالى كۋالىگىنىڭ كوشىرمەسى مەن مەديتسينالىق انىقتامانى دايىنداپ وتكىزسە بولعانى, بالاسى سپورت سەكتسياسىنا تەگىن بارادى.
بۇگىندە اتالعان باعىتتا ناتيجەلى جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتقان ايماقتاردىڭ ءبىرى – شىمكەنت قالاسى. قالا اكىمىنىڭ ورىنباسارى مۇقسۇت يساحوۆتىڭ ايتۋىنشا, مەملەكەتتىك سپورتتىق تاپسىرىستىڭ اياسىندا جۇمىس ىستەۋ ءۇشىن 109 كاسىپكەردەن ءوتىنىم تۇسكەن. تالاپقا ساي كەلگەن 67 كاسىپكەردىڭ ءوتىنىمى ماقۇلدانعان. ولار 137 سپورت كەشەنىندە بالالاردى سپورتتىڭ 16 ءتۇرى بويىنشا جاتتىقتىرىپ جاتىر. تاعى 12 ءوتىنىم قارالىپ جاتسا, تالاپقا ساي كەلمەگەن 30 ءوتىنىم كەرى قايتارىلعان.
– بيىل 14 مىڭ بالاعا بيۋدجەتتەن 2 ميلليارد 323 ميلليون تەڭگەدەن استام قاراجات ءبولىندى. اتا-انالاردان 15 281 ءوتىنىش تۇسسە, سونىڭ 14 مىڭىمەن كەلىسىمشارت جاسالعان. وسى باعىت بويىنشا شىمكەنت رەسپۋبليكادا ءبىرىنشى ورىندا تۇر. بۇل – باعدارلامانىڭ ارتىقشىلىعى اتا-انالار بالاسىن قاي سەكتسياعا, قاي سپورت تۇرىنە بەرەتىنىن ءوزى شەشەدى, – دەيدى قالا اكىمىنىڭ ورىنباسارى.
وسىنداي جۇيەمەن جۇمىسىن باستاعان سپورت كەشەندەرىنىڭ ءبىرى – «انۋش». بۇل – مەملەكەتتىك سپورتتىق تاپسىرىستىڭ اياسىندا جان باسىنا قارجىلاندىرۋ جۇيەسى بويىنشا جۇمىس ىستەيتىن شىمكەنتتەگى ەڭ ۇلكەن سپورت كەشەنى. قاراتاۋ اۋدانى ء«نۇرسات» شاعىن اۋدانىندا ورنالاسقان بۇل كەشەندە سپورتتىڭ 5 ءتۇرى, اتاپ ايتقاندا, كاراتە, تاەكۆوندو, دزيۋدو, بوكس جانە ەركىن كۇرەس بويىنشا 1 200 بالا جاتتىعادى.
– قازىر ادامدار سپورتپەن اينالىسۋ بالانىڭ دەنساۋلىعىنا دا, تاربيەسىنە دە پايدالى ەكەنىن جاقسى تۇسىنەدى. كۇندەلىكتى سپورتزالعا كەلەتىن جەتكىنشەكتەر ءتۇرلى جامان ادەتتەردەن اۋلاق بولىپ, ەرىك-جىگەرى مەن تاباندىلىعىن شىڭدايدى. بولاشاقتا مۇنداي بالالار قيىندىققا ءتوزىمدى, تەك قانا العا ۇمتىلاتىن ازامات بولىپ وسەدى. سول سەبەپتى اتا-انالاردىڭ دا, بالالاردىڭ دا ىقىلاسى كۇشتى. بىزدە ولاردىڭ الاڭسىز ءارى قاۋىپسىز جاتتىعۋىنا بارلىق جاعداي جاسالعان, – دەيدى «انۋش» جشس-ءنىڭ ديرەكتورى ەرجان بەستەرەكوۆ.
بالالار تەك جەكپە-جەك تۇرلەرىنە عانا ەمەس, وزگە سپورتتارعا دا قىزىعادى. ماسەلەن, شىمكەنتتەگى Basket Kids سەرىكتەستىگىنە قاراستى 4 سپورت كەشەنىندە 500 بالا باسكەتبولمەن, 220 بالا ۆولەيبولمەن اينالىسادى. ال «مادەيرا مەرەي» سپورت كەشەنىندە 384 ءجاسوسپىرىم جۇزۋمەن اينالىسىپ جاتىر.
– قازىر, اسىرەسە ۇلكەن قالالاردا اتا-انالار تاڭەرتەڭنەن كەشكە دەيىن جۇمىستا بولادى دا بالالار ساباقتان تىس ۋاقىتتا قاراۋسىز قالادى. ولاردىڭ كوبى كومپيۋتەرلىك ويىنداردان باس المايدى. بۇل – دەنساۋلىققا وتە زيان. بوس ۋاقىتىن ءتيىمدى وتكىزبەگەندىكتەن, وكىنىشكە قاراي, كەيبىر جاسوسپىرىمدەر تەرىس جولعا ءتۇسىپ, قىلمىس جاساپ تا جاتادى. سوندىقتان مەملەكەتتىڭ جاس جەتكىنشەكتەردى سپورتقا باۋلۋعا وسىلاي نازار اۋدارىپ وتىرعانى وتە ورىندى, – دەيدى گرەپلينگتەن الەم چەمپيوناتىنىڭ قولا جۇلدەگەرى, شىمكەنت مما اكادەمياسىنىڭ ديرەكتورى ءارى جاتتىقتىرۋشىسى قانات سۇلتان.
ءاۋ باستا مما باعىتىندا اشىلعان بۇل سپورت كەشەنى وتكەن جىلدان بەرى مەملەكەتتىك سپورتتىق تاپسىرىس بويىنشا دا جۇمىس ىستەۋدە. قازىر مۇندا سپورتتىڭ 5 تۇرىنەن 570 بالا جاتتىعادى.
– بۇل جۇيە جاتتىقتىرۋشىلارعا ۇلكەن مۇمكىندىك ۇسىنىپ وتىر. ماسەلەن, ءبىزدىڭ سپورت كەشەنىندە بۇكىل الەمدىك بوكس سەرياسى (WSB) بويىنشا الەم چەمپيونى, كاسىبي بوكسشى ولجاس باينيازوۆ, گرەك-ريم كۇرەسىنەن حالىقارالىق دارەجەدەگى سپورت شەبەرى اسحات جاڭبىروۆ پەن كاراتەدەن قارا بەلبەۋ يەگەرى, الەم چەمپيوناتىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى نازەركە يسابەك سىندى بەلگىلى سپورتشىلار بالالاردى جاتتىقتىرۋمەن اينالىسادى. ولار ءبىر جاعىنان شاكىرت تاربيەلەپ, ەل سپورتىن دامىتۋعا ۇلەس قوسسا, ەكىنشى جاعىنان قوسىمشا تابىس تابۋ مۇمكىندىگىنە يە بولىپ وتىر, –- دەيدى قانات سۇلتان.
ءيا, جاستايىنان وسىنداي مىقتى جاتتىقتىرۋشىلاردان ءتالىم العان جەتكىنشەكتەر تەك شىمىر بولىپ قانا قويماي, ولاردىڭ اراسىنان بولاشاق چەمپيوندار دا سۋىرىلىپ شىعارىنان ءۇمىتىمىز زور.
جالپى, كاسىپكەرلەر مەملەكەتتىك سپورتتىق تاپسىرىستىڭ اياسىندا جان باسىنا قارجىلاندىرۋ جۇيەسى بويىنشا جۇمىس ىستەۋدىڭ ءتيىمدى ەكەنىن ءتۇسىنىپ, وسى باعىتقا بەت بۇرۋدا. ماسەلەن, شىمكەنتتەگى اباي داڭعىلىنىڭ بويىندا ورنالاسقان بۇرىنعى «ىرىس» تويحاناسى سپورت كەشەنى بولىپ قايتا جاساقتالعان. ال «تۇران گحا» جانە «وتىرار» سپورت كلۋبى» كومپانيالارى جاڭا, ۇلكەن ءارى زاماناۋي سپورت كەشەندەرىن سالىپ جاتىر.
ءيا, بۇقارالىق سپورت – ۇلت ساۋلىعىنىڭ كەپىلى. شىمكەنتتە 14 مىڭ بالانىڭ سپورتپەن شۇعىلدانىپ جاتقانىن تەك قۇپتاۋ كەرەك. بىراق حالقىنىڭ دەموگرافيالىق ءوسىمى جوعارى شاھار ءۇشىن مۇنىڭ ءوزى از سياقتى. سەبەبى قازىر شىمكەنتتەگى 204 مەكتەپتە 250 مىڭعا جۋىق وقۋشى ءبىلىم الۋدا. پرەزيدەنتتىڭ رەسپۋبليكا بويىنشا 4,5 ميلليون بالا سپورت سەكتسيالارى جانە ونەر ۇيىرمەلەرىمەن قامتىلۋى ءتيىس دەگەن تاپسىرماسى ورىندالۋى ءۇشىن كورسەتكىشتەر ەسەلەپ ارتۋى كەرەك. تەك الماتى وبلىسىنداعىداي جاعداي وزگە ايماقتاردا دا قايتالانىپ, مەملەكەتتىك سپورتتىق تاپسىرىستىڭ اياسىندا جان باسىنا قارجىلاندىرۋ جۇيەسى توقتاپ قالماسا دەگەن تىلەك بار.
ايدار قۇلجانوۆ,
جۋرناليست
شىمكەنت
