ءبىزدىڭ وتانىمىز – بىرلىكتىڭ بەرەكەلى بەسىگى
قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ ءححى سەسسياسى قارساڭىندا ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتى ءباسپاسوز ءماسليحاتىن وتكىزدى
ونلاين ارقىلى وزگە وڭىرلەردەگى باق جانە ەتنومادەني بىرلەستىكتەردىڭ وكىلدەرى قاتىسقان جيىندى قازاقستان پرەزيدەنتى جانىنداعى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىنىڭ وكىلى بولات سادىقوۆ جۇرگىزدى. ول سەسسيا قارساڭىنداعى ەلىمىزدىڭ ۇلتارالىق كەلىسىم مودەلىنە ارنالعان جيىننىڭ تۇڭعىش رەت شىعىستا وتكىزىلۋىنىڭ نەگىزى بار ەكەنىن اتاپ ءوتتى. سەبەبى, وڭىردە 105 ەتنوس وكىلى باس قوسقان, 103 ەتنومادەني بىرلەستىك قىزمەت اتقارادى. ەلىمىزدەگى ەڭ العاشقى دوستىق ءۇيى 1992 جىلى وسكەمەندە اشىلدى, دەدى ب.سادىقوۆ.
شىعىس قازاقستان وبلىستىق قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ قىزمەتى جونىندە اتالعان ۇيىمنىڭ حاتشىلىق مەڭگەرۋشىسى ەركىمبەك ايازباەۆ جان-جاقتى مالىمەت بەردى. 1995 جىلى قۇرىلعان قحا قىزمەتى وبلىستاعى ءورىسىن 9 دوستىق ۇيىمەن, 2 جاستار ۇيىمىمەن, قازاق جانە ورىس تىلدەرىندە جارىق كورەتىن «اسسامبلەيا جارشىسى» گازەتىمەن جانە عىلىمي-ساراپتامالىق توپتىڭ قىزمەتىمەن جان-جاقتى ءجۇرگىزۋگە مۇمكىندىك الىپ وتىر.
– قوعامداعى تۇراقتىلىق پەن كەلىسىمدى, بىرلىكتى ساقتاۋعا باعىتتالعان ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ساياساتىن ءوڭىرىمىزدەگى بارلىق ۇلت وكىلدەرى قولدايدى. وسىعان وراي ايماقتا قونىستانعان ەتنوستار اراسىنداعى دوستىقتى نىعايتۋعا جەرگىلىكتى اتقارۋ ورگاندارى دا ۇلكەن ۇلەس قوسىپ, وعان جاڭا مازمۇن مەن سەرپىن بەرىپ وتىر, – دەدى ە.ايازباەۆ.
ەلىمىزدەگى بارلىق ەتنومادەني بىرلەستىكتەردىڭ كوزايىمىنا اينالعان ەتنوگرافيكالىق كەشەن العاش رەت وسكەمەن قالاسىندا رەكوردتىق قىسقا مەرزىم ىشىندە سالىندى. ەتنواۋىلدىڭ العاشقى قوناعى مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ بولدى. 2010 جىلى قازاقستان مەن رەسەي ايماقارالىق ىنتىماقتاستىعىنىڭ VII فورۋمى بارىسىندا پايدالانۋعا بەرىلگەن كەشەن اۋماعىندا عىلىمي ادەبيەتتەن جانە مۇراعاتتان الىنعان ماتەريالدار بويىنشا تۇرعىزىلعان 16 ءۇي-جاي جانە XIX عاسىردىڭ سوڭى مەن XX عاسىردىڭ باسىندا شىعىس وڭىرىندە ءومىر سۇرگەن ۇلىستاردىڭ قونىسجايلارى ورنالاستىرىلعان. وسى ءمالىمەتتەردى جەتكىزگەن وبلىستىق ءساۋلەتتىك-ەتنوگرافيالىق جانە تابيعي-لاندشافتتى قورىق-مۇراجايىنىڭ ديرەكتورى, ورىس ەتنومادەني بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى نيكولاي زايتسەۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇگىندە ەتنوگرافيكالىق كەشەننىڭ اۋماعىندا 44 نىسان بار. 2011 جىلدان بەرى سول جاعالاۋدا ورنالاسقان كەشەنگە كەلۋشىلەر سانى 700 مىڭعا جۋىق ادامدى قۇراعان.
وبلىستىق دوستىق ءۇيىنىڭ نەگىزىن سالۋشىلاردىڭ ءبىرى, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ مۇشەسى لەو شيك ەلباسىنىڭ ەلىمىزدەگى ءبىرىنشى دوستىق ءۇيىن اشۋ سالتاناتىندا عيماراتتىڭ قۇرمەتتى قوناقتارى قولتاڭبا قالدىراتىن كىتاپقا «قازاقستان حالقىنىڭ دوستىعى – ەلىمىزدىڭ باعا جەتپەس قۇندىلىعى» دەپ جازعانىن ريزاشىلىقپەن ەسىنە الدى. ۇلتتار مەن ۇلىستاردىڭ سالت-ءداستۇرىن ناسيحاتتايتىن دوستىق ءۇيى قۇرىلعان ساتتەن باستاپ مادەنيەت پەن ءتىلدى تۇلەتۋ مەكتەبى جۇمىس ىستەيدى. وندا ءار ۇلىستىڭ تىلىمەن بىرگە, مەملەكەتتىك ءتىلدى وقىتۋ دا جولعا قويىلعان.
– كوپتەگەن باستامالاردىڭ ورتالىعىنا اينالعان شىعىس ءوڭىرى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ XVII سەسسياسىندا پرەزيدەنتتىڭ تىكەلەي قولداۋ بىلدىرۋىمەن «بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىمنىڭ جول كارتاسى» اكتسياسىن, دوستىق ۇيلەرى جەتەكشىلەرىنىڭ ءى كونگرەسىن وتكىزدى, – دەدى لەو شيك.
س.امانجولوۆ اتىنداعى شقمۋ ورىس ءتىلى كافەدراسىنىڭ پروفەسسورى, وبلىستىق قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى عىلىمي-ساراپتامالىق توبىنىڭ جەتەكشىسى ليۋتسيا ابدۋللينا 1997 جىلدان باستاپ وڭىردەگى ەكى ءىرى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ عالىمدارى ەتنوبىرلەستىكتەر كوتەرگەن بارلىق باستامالاردى عىلىمي تۇرعىدان ساراپتاۋعا قوماقتى ۇلەس قوسىپ كەلە جاتقانىن جەتكىزدى. وتكەن جىلى قازاقستان مەن ىرگەلەس اۋماقتارداعى ەتنودەموگرافيالىق ۇدەرىستەر جونىندە عىلىمي ەڭبەكتەر جيناعى جارىق كورگەن. سونداي-اق, عالىمدار ۇلتارالىق كەلىسىم مودەلىن يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالار تۇرعىسىنان جەتىلدىرە تۇسۋگە دەن قويىپ وتىر. بۇل رەتتە, قازاقستان پرەزيدەنتى جانىنداعى مەملەكەتتىك باسقارۋ اكادەمياسىمەن بىرگە دوستىق ۇيىندە G-global جوباسى اياسىندا «قازاقستانداعى ەتنوالەۋمەتتىك ۇدەرىستەر, وڭىرلىك دەڭگەيدە زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋدىڭ ەرەكشەلىكتەرى» تاقىرىبىندا سەمينار ءوتتى.
د.سەرىكباەۆ اتىنداعى شقمتۋ فيلوسوفيا جانە ادامدى دامىتۋ ءماسەلەلەرى كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى نەللي كراسنوباەۆا ۇلتارالىق قارىم-قاتىناستاردى عىلىمي تۇرعىدان جەتىلدىرۋ وتە نازىك ماسەلە ەكەنىن, تەرەڭ بىلىكتىلىكتى قاجەت ەتەتىندىگىن, سوندىقتان عىلىمي-ساراپتامالىق توپ مۇشەلەرىنىڭ نەگىزىنەن ءتىل جانە ەتنودەموگرافيالىق ساياساتتى قامتىعان ەكى باعىتتا قىزمەت ەتىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان تمد كەڭىستىگىندە ۇلتارالىق قارىم-قاتىناستاردى تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيالار, ماڭىزدى باسقوسۋلار توڭىرەگىندە تالقىعا سالىپ قانا قويماي, ونى مەملەكەتتىك باسقارۋ مەن ءوڭىرلىك ساياساتتا ناقتى جۇزەگە اسىرا ءبىلدى. ماسەلەن, رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ سۋبەكتىلەرىمەن, قىتاي جانە موڭعوليامەن قول قويىلعان مەموراندۋمداردىڭ اياسىندا, سونداي-اق, ەتنومادەني ءبىرلەستىكتەردىڭ حالىقارالىق ىنتىماقتاستىعى بويىنشا ينتەگراتسيالىق بايلانىستار ارتا تۇسۋدە. الداعى ۋاقىتتا دا ەتنوورتالىقتار «التاي – ءبىزدىڭ ورتاق ءۇيىمىز» حالىقارالىق جوباسىنا قاتىسۋدى جوسپارلاپ وتىر.
دۋمان اناش,
«ەگەمەن قازاقستان».
وسكەمەن.
