ەندى, كەيىنگى بىرنەشە كۇندەگى احۋالعا ورالساق. باتىس ساراپشىلارى العى شەپتەگى جاعدايدى سارالاي كەلە, رەسەي اسكەرىنىڭ قارقىنى باسەڭدەگەنىن ايتىپ وتىر. ماسەلەن, قاقتىعىستىڭ العاشقى كۇندەرى رەسەيلىك كۇشتەر ۋكراينا اۋماعىنىڭ ءبىراز بولىگىنە ءوتىپ كەتكەن ەدى.
اتاپ ايتقاندا, وڭتۇستىك مايداندا حەرسونعا دەيىن جەتىپ, قالانى وزىنە قاراتتى. وڭتۇستىك-شىعىستا, ياعني دونباستا بىرنەشە ەلدى مەكەندى باسىپ الىپ, ءماريۋپولدى قورشاۋعا الۋعا كۇش سالدى. بەلارۋس تاراپىنان كەلگەن رەسەي اسكەرلەرى كيەۆتىڭ ماڭىنا دەيىن جەتىپ, ەلدىڭ سولتۇستىك-شىعىسىنىڭ ءبىرشاما بولىگىن قاراماعىنا الدى. شىعىس مايداندا حاركوۆتى تىزە بۇكتىرۋگە ارەكەت ەتتى.
دەگەنمەن رەسەيدىڭ جوسپارى جۇزەگە اسقان جوق. كرەمل بيلىگى كيەۆ ماڭىنا دەسانت تۇسىرگەنىمەن, ولاردىڭ كوزى جويىلعانى تۋرالى حابارلار تارادى. ۋكراينا استاناسى ماڭىنداعى يرپەن, بۋچا كەنتتەرى ماڭىندا جان الىسىپ, جان بەرىسكەن ۇرىستار ءجۇردى. حاركوۆ ءالى كۇنگە دەيىن الىنعان جوق. ماريۋپول قالاسى قورشاۋدا قالعانىنا قاراماستان, بەرىلمەي تۇر.
ۋكراينا تاراپىنىڭ مالىمەتىنشە, رەسەي اسكەرى زور شىعىنعا ۇشىراپ جاتىر. ولار تاراتقان مالىمەتكە سۇيەنسەك, قازىرگى تاڭدا 15 مىڭنان استام رەسەي اسكەرىنىڭ كوزى جويىلعان. بۇدان بولەك, وسى ءبىر ايدىڭ ىشىندە 1 597 بروندالعان اسكەري كولىك, 108 ۇشاق, 124 تىكۇشاق, 530 تانك قيراتىلدى. سونداي-اق رەسەي مىڭداعان كولىگىنەن, ارتيللەريالىق جۇيەلەرىنەن, اۋە قورعانىسى قۇرالدارىنان ايىرىلدى. سۋعا باتىرىلعان كەمەلەر مەن كاتەرلەردىڭ سانى تورتەۋ.
ايتپاقشى, كۇنى كەشە BBC Russian اگەنتتىگى بەرديانسك كەنتىنىڭ پورتىندا رەسەيدىڭ ءۇش كەمەسى قيراتىلعانىن حابارلادى. سونىڭ ءبىرى – «ورسك» دەپ اتالاتىن دەسانت تاسىمالداۋعا ارنالعان ۇلكەن كەمە. بۇل دەسانتتان بولەك, 20-عا جۋىق تانك, 40 شاقتى بروندالعان كولىكتى تاسىمالداي الادى.
رەسەي تاراپى بۇل شىعىنداردى راستاعان جوق. سوڭعى رەت رەسمي تۇردە 2 ناۋرىزدا قانشا ساربازىنان ايىرىلعانىن حابارلاعان ەدى. دەگەنمەن ەل اۋماعىنىڭ ءار تۇكپىرىندە كۇن سايىن قازا تاپقانداردى جەرلەۋ ءراسىمى ءوتىپ جاتىر. سونىڭ وزىنەن-اق شىعىننىڭ از ەمەس ەكەنىن اڭعارۋ قيىن ەمەس. ۋكراينا ءبىر ايدىڭ ىشىندە رەسەيدىڭ جوعارى لاۋازىمدى جيىرما شاقتى وفيتسەرىن ولتىرگەنىن مالىمدەگەن-ءدى. سونىڭ التاۋى گەنەرال شەنىندە. بىراق رەسەي مۇنىڭ بىرەۋىن عانا راستادى.
كرەمل شىعىنىن قانشا جەردەن جاسىرۋعا تىرىسقانىمەن, كەيبىر اقپارات ءبارىبىر تارالىپ كەتتى. ماسەلەن, 21 ناۋرىزدا «كومسومولسكايا پراۆدا» گازەتىنىڭ سايتىندا رەسەيدىڭ 9 861 ساربازىنان ايىرىلعانى, 16 153-ءى جارالانعانى تۋرالى اقپارات شىقتى. ءبىر قىزىعى, اقپارات ءبىر كۇن بويى تۇرعان. الايدا كوپ ۇزاماي-اق ونى ءوشىرىپ, سايتقا حاكەرلىك شابۋىل جاسالعانى حابارلاندى. ارينە, «كومسومولسكايا پراۆدانىڭ» ايتىلماۋعا ءتيىس اقپاراتتى بايقاماي جاريالاپ, كەيىن ونى وشىرگەن بولۋى مۇمكىن. ويتكەنى ماقالانىڭ ءوزى رەسەيلىك تاراپتى جاقتاپ جازىلعان.
ناتو ءوزىنىڭ دەرەككوزدەرىنە سۇيەنە وتىرىپ رەسەي اسكەرىنىڭ جالپى شىعىنى 50 مىڭعا جاقىنداعانىن حابارلادى. بۇعان قازا تاپقانى دا, جارالانعانى دا كىرەدى. بۇعان دەيىن كرەمل ۋكراينا شەكاراسى ماڭىنا 200 مىڭ ساربازىن اكەلگەنىن ەسكەرسەك, سونىڭ تورتتەن ءبىرى قاتاردان شىعىپ قالدى. ۇلىبريتانيا قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ سوڭعى بارلاۋ ەسەبىنە سايكەس, ۋكراينا كۇشتەرى كيەۆتىڭ سولتۇستىك-شىعىسىندا رەسەيلىك اسكەرگە جويقىن سوققىلار بەرىپ جاتىر.
ەسەپتە ۋكراينالىق ساربازدار رەسەيلىكتەرگە قارسى ءساتتى قارسى شابۋىلدار ۇيىمداستىرىپ جاتقانى ايتىلعان. اتاپ ايتقاندا, ۋكراينا ماكاروۆ جانە موششۋن كەنتتەرىن قايتارىپ العان. «ۋكراينا كۇشتەرىنىڭ ەندى بۋچا مەن يرپيندەگى رەسەيلىك بولىمشەلەردى قورشاۋعا الۋىنا مۇمكىندىك بار», دەلىنگەن ۇلىبريتانيا قورعانىس مينيسترلىگى تاراتقان مالىمدەمەدە.
سونداي-اق كرەمل بيلىگى كيەۆ ماڭىنداعى اسكەرىنە كەرەك-جاراقتى جەتكىزىپ بەرۋدە قيىندىق كورىپ وتىر. سوعان بايلانىستى ساربازداردىڭ مورالدىق رۋحى تومەندەپ كەتكەن. ۇلىبريتانيا قورعانىس مينيسترلىگى الداعى بىرنەشە كۇندە كيەۆ ماڭىنداعى رەسەيلىك ساربازدار قورشاۋدا قالۋى ىقتيمال ەكەنىن ايتىپ وتىر.
رەسەي جاعى ۋكراينا قالالارىن زىمىرانمەن اتقىلاۋىن جالعاستىرىپ جاتىر. سوندىقتان قازا تاپقان بەيبىت تۇرعىندار وتە كوپ. ماسەلەن, The Insider اگەنتتىگىنىڭ ءجۋرناليسى وكسانا باۋلينا كيەۆكە تۇسكەن بومبا سالدارىنان قازا تاپتى.
ۋكراينا پرەزيدەنتى ۆلاديمير زەلەنسكي بەيسەنبىگە جوسپارلانعان ناتو, ەو جانە G7 سامميتىنە قاتىسۋشىلارعا بەينە ۇندەۋ جاريالادى. وندا باتىس ەلدەرىنەن ۋكرايناعا قاجەت بولۋى مۇمكىن كەز كەلگەن قارۋدى بەرۋگە شاقىردى.
ء«بىز ناتو, ەو جانە G7 ەلدەرىنەن ماڭىزدى قادام كۇتەمىز... ۋكراينا اسپانى رەسەيلىك زىمىراندار مەن بومبالاردان قورعالعان جوق. سونداي-اق بىزگە ۇشاقتار مەن زىمىراندىق قارۋ بەرىلگەن جوق. تانكتەر, كەمەگە قارسى قارۋ المادىق. رەسەي اسكەرى ءالى دە مىڭداعان ادامدى ءولتىرىپ, قالالارىمىزدى قيراتۋى مۇمكىن», دەدى ۆ.زەلەنسكي.
New York Times گازەتى رەسەي اسكەرىنىڭ ۋكراينادا اسكەري قىلمىس جاساپ جاتقانىن حابارلادى. بۇعان دەيىن ساراپشىلار ۋكرايناداعى رەسەيلىك كۇشتەردىڭ قورعالماعان بايلانىس ارنالارىن پايدالاناتىنىن, اشىق راديوجيىلىكتەردە نەمەسە ۇيالى تەلەفونداردا سويلەسەتىنىن ايتىپ كەلگەن-ءدى.
New York Times گازەتى قولعا تۇسكەن رەسەي اسكەريلەرىنىڭ ءوزارا اڭگىمەسىنىڭ جازبالارىن تالداپ, ولاردىڭ راستىعىنا كوز جەتكىزىپتى. جازبالار الەۋمەتتىك جەلىلەردەگى فوتو جانە بەينەماتەريالدارمەن, سپۋتنيكتەن تۇسىرىلگەن سۋرەتتەرمەن, قاقتىعىستىڭ ەكى تاراپىنىڭ حابارلارىمەن جانە اشىق كوزدەردەگى باسقا دا مالىمەتتەرمەن سايكەس كەلەدى.
باسىلىمنىڭ حابارلاۋىنشا, رەسەي اسكەريلەرىنىڭ ءوزارا سويلەسۋى مەن الەۋمەتتىك جەلىلەردەگى بەينەجازبالارىنان اسكەري قىلمىستىڭ بەلگىلەرى بايقالادى. ماسەلەن, جازبالاردىڭ بىرىندە ەلدى مەكەندى ارتيللەريامەن اتقىلاپ, جەرمەن-جەكسەن ەتۋدى تاپسىرعانى ەستىلەدى. الەۋمەتتىك جەلىلەردەگى ۆيدەودا رەسەيلىك برونەترانسپورتەر ازاماتتىق كولىكتى قالاي اتىپ تۇسىرگەنى جازىلىپ قالدى. كولىكتىڭ ىشىندە ەرلى-زايىپتى قاريانىڭ ءمايىتى تابىلعان.
بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىندە ۋكرايناعا قاتىستى قارارىنىڭ جوباسى قابىلدانباي قالدى. قۇجاتتى رەسەي تاراپى ازىرلەگەن ەدى. وعان رەسەي مەن قىتاي عانا داۋىس بەردى. كەڭەسكە مۇشە قالعان 13 مەملەكەت قالىس قالدى. قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ تۇراقتى مۇشەلەرى – اقش, ۇلىبريتانيا جانە فرانتسيا قارارعا ۆەتو قويعان جوق.
قارار جوباسىندا اتىستى توقتاتۋ, بەيبىت تۇرعىنداردى ۇرىس ايماقتارىنان ەۆاكۋاتسيالاۋ تالاپ ەتىلگەن. بىراق وندا ۋكراينانى وسى جاعدايعا جەتكىزگەن رەسەيدىڭ اتى اتالماعان, گۋمانيتارلىق داعدارىس تۋعىزعان ايىبى كورسەتىلمەگەن. سوعان بايلانىستى قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ مۇشەلەرى قارارعا داۋىس بەرمەدى. ايتا كەتەرلىگى, قۇجاتتى ازىرلەۋگە بەلارۋس, سيريا جانە سولتۇستىك كورەيا اتسالىسقان ەكەن.
ۇلىبريتانيا 24 ناۋرىزدا رەسەيگە قارسى جاڭا سانكتسيا سالدى. بۇل جولى «الفا-بانك», «گازپرومبانك», «روسسەلحوزبانكتىڭ» اكتيۆتەرى بۇعاتتالدى. سونىمەن قاتار الروسا, رەسەي تەمىر جولدارى سەكىلدى كومپانيالارعا دا تىيىم سالىندى. قارا تىزىمگە «سبەربانك» باسشىسى گەرمان گرەف, Tinkoff بانكىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى ولەگ تينكوۆ, رومان ءابراموۆيچتىڭ ارىپتەسى, Millhouse كومپانياسىنىڭ بۇرىنعى باسشىسى ەۆگەني شۆيدلەر باستاعان 33 ادام ەنگەن.
رەسەيگە ەكونوميكالىق سوققى مۇنىمەن بىتپەك ەمەس. «رەنو» سەكىلدى كومپانيالار ەلدەن كەتۋىن جالعاستىرىپ جاتىر. كۇنى كەشە Anonymous حاكەرلەر توبى رەسەي ورتالىق بانكىنىڭ دەرەكتەر بازاسىن بۇزعانىن مالىمدەدى. توپتىڭ تۋيتتەردەگى پاراقشاسى الداعى 48 ساعات ىشىندە قۇپيا كەلىسىمدەرى بار 35 مىڭنان استام فايلدى كوپشىلىككە جاريا ەتەتىنىن حابارلادى. بۇعان دەيىن Anonymous حاكەرلەر توبى رەسەيدە جۇمىس ىستەيتىن شەتەلدىك كومپانيالارعا حابارلاسىپ, ولاردىڭ ەلدەن كەتۋىنە 48 ساعات ۋاقىت بەرگەن ەدى. ەگەر وسى ارالىقتا رەسەيدەن شىعاتىنىن مالىمدەمەسە, ولارعا حاكەرلىك شابۋىل جاسالاتىنىن ەسكەرتتى.
اقش مەملەكەتتىك حاتشىسى ەنتوني بلينكەن اق ءۇي تاراپى ءتۇرلى مالىمەتتەردى زەرتتەي كەلە, رەسەي شىنىمەن دە ۋكراينا اۋماعىندا اسكەري قىلمىستار جاسادى دەگەن قورىتىندىعا كەلگەنىن مالىمدەدى. ۇلىبريتانيا ۋكرايناعا تاعى 6 مىڭ زىمىران بەرمەك. شۆەتسيا 5 مىڭ تانككە قارسى جۇيە, گەرمانيا ۋكرايناعا تانككە قارسى 2 مىڭ گراناتومەت جىبەرۋگە شەشىم قابىلدادى.
تۇركيانىڭ بۇۇ جانىنداعى تۇراقتى وكىلى فەريدۋن سينيرليوعلى رەسەيدىڭ ۋكرايناعا باسىپ كىرۋىن حالىقارالىق قۇقىقتى ورەسكەل بۇزۋ ەكەنىن ايتتى. «تۇركيا مۇنداي ارەكەتتى ەشقاشان قابىلدامايدى, ءبىز دەرەۋ اتىستى توقتاتۋعا شاقىرامىز», دەدى ول. ف.سينيرليوعلىنىڭ ايتۋىنشا, بۇل جانجالدا جەڭىمپاز بولۋى مۇمكىن ەمەس.
Bloomberg جانە Reuters اگەنتتىكتەرىنىڭ حابارلاۋىنشا, رەسەي پرەزيدەنتىنىڭ تۇراقتى دامۋ جونىندەگى ارنايى وكىلى اناتولي چۋبايس قىزمەتىنەن بوساپ, شەتەل اسىپ كەتكەن. كەيىن ا.چۋبايستىڭ وتستاۆكاعا كەتكەنىن رەسەيلىك بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى دا راستادى.
Bloomberg-ءتىڭ كەلتىرگەن مالىمەتتەرىنە سۇيەنسەك, ا.چۋبايس رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتينمەن كەلىسپەي قالعان كورىنەدى. كەيىنىرەك كرەملدىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى دميتري پەسكوۆ جۋرناليستەرگە بەرگەن سۇحباتىندا ا.چۋبايستىڭ ءوز ەركىمەن جۇمىسىنان كەتكەنىن ايتقان.
ەگەر ا.چۋبايستىڭ كرەمل بيلىگىمەن ارازدىعى راستالسا, وندا ول ۋكرايناعا اسكەر ەنگىزۋگە قارسى شىققان العاشقى لاۋازىمدى قىزمەتكەر اتانباق. بۇعان دەيىن رەسەي ەليتاسىنىڭ ەشبىر وكىلى كرەملدىڭ ارەكەتىن اشىق ايىپتاعان جوق. بۇرىنعى ۆيتسە-پرەمەر, قازىر فيدە باسشىسى اركادي دۆوركوۆيچ قانا كرەمل بيلىگىنە قارسى ءوز ويىن ءبىلدىردى. ميللياردەر ميحايل فريدمان دا ۋكرايناداعى قاداممەن كەلىسپەيتىنىن جاناما تۇردە جەتكىزگەن ەدى.
