حالىق ءانى «بيپىل». ورىندايتىن «لادۋشكي» ءان-بي ءانسامبلى

...مەرەكەلىك كەشتەردىڭ ءبىرى-ءتىن. جۇرگىزۋشى حابارلاپ تۇر: «...ساحنادا «لا-ا-ا-د-ۋ-ۋ-ۋشكي» ءانسامبلى!». ءان اتا­ۋىن دا ايتقان بولۋى كەرەك. ءنوپىر حالىقتىڭ ورتاسىنداعى قىم-قۋىت داۋىس ەستىرتپەدى. جارق-جۇرق ەتكەن جاراسىمدى ۇلتتىق كيىمدەرىمەن كوتەرىلگەن توپتى كورگەندە «چاستۋشكا» ايتار دەپ كۇتتىك. جۇرتشىلىقتى قايدام, سانامىزدا وسى وي قىلاڭ بەردى. الدىمەن ورىس حالقىنىڭ تانىمال اندەرى «پورۋشكا-پارانيا» مەن «كالينكانى» شىرقادى. ناشىنە كەلتىرىپ تۇرىپ. الىپ كورشىمىزدىڭ كودى ەمەس پە؟! ءاپ-ساتتە الاڭداعى حالىقتى جاندىرىپ جىبەردى. ءيسى سلاۆيان ءماز-مەيرام. ءبىر ساتتە «بەلەس, بەلەس, بەلەس پە, بەلەس جاقىن ەمەس پە؟» دەگەن ءان ەستىلدى. ورتا جولدان قازاقتىڭ كۇيتاباعى قوسىلىپ كەتتى مە دەستىك. جوق, «لادۋشكي» ەكەن ايتىپ تۇرعان. مۇدىرمەيدى. قانداي جارقىن, قانداي اشىق داۋىس! قانداي ويناقى ءان! انسامبل مۇشەلەرى سالدەن سوڭ «جاتىر ەدىم كوگالدا...» دەپ اۋەلەتتى. ولار ساحنادان تۇسكەندە دۇركىرەتە قول سوعىپ, قولپاشتاعان ەلدە قيساپ جوق ەدى. مىنە, سول «لادۋشكي» فولكلورلىق-ەتنوگرافيالىق ءانسامبلىنىڭ كوركەمدىك جەتەكشىسى وكسانا نوۆيكوۆامەن جۇزدەستىك. ونەر كوللەدجىندە ساباق بەرەتىن ول شىعارماشىلىق ۇجىمنىڭ ارعى-بەرگى تاريحى تۋرالى اڭگىمەلەدى. «لادۋشكي» – 1986 جىلى شىعىس قازاقستان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ مۋزىكالىق فاكۋلتەتىندە قۇرىلىپتى. العاشقى جەتەكشىسى – الەكساندرا پوستنيكوۆا. 1995 جىلى رەسەيگە قونىس اۋدارعان. قازىر ەكاتەرينبۋرگتە تۇرادى. بيىل 70 جاسقا تولدى. شاكىرتتەرى مەرەيتويىمەن بەينەجازبا ارقىلى قۇتتىقتاپتى. وكسانانىڭ ءوزى ۇجىمعا 1987 جىلى ۋنيۆەرسيتەتكە تۇسكەن كەزىندە قابىلدانعان. انسامبل كوپتەگەن گاسترولدىك ساپارلاردا بولىپ, ايتارلىقتاي تابىستارعا قول جەتكىزگەن. 1987 جىلى الماتىدا وتكەن فولكلورلىق فەستيۆالدە, 1988 جىلى چەحوسلوۆاكيادا, 1989 جىلى گەرمانيادا ءان شىرقايدى. 1990 جىلى ماسكەۋدىڭ وستانكينوسىندا ت.ۆەدەنەۆا مەن سازگەر ا.جۋربين جۇرگىزگەن «سپوەمتە, درۋزيا» باعدارلاماسىنا قاتىسادى. سول ۋاقىتتىڭ ساحنا جۇلدىزدارى ۆ.مۋلياۆين, ا.مالەجيك, م.كاپۋرا جانە «يابلوكو» انسامبلىمەن ءبىر كونتسەرتتە ونەر كورسەتەدى. شىعارماشىلىق ۇجىم ءۇشىن سول جىلدار بەلسەندى ىزدەنىسكە تولى بولدى. ا.پوستنيكوۆا ءار ءنومىردى شاعىن قويىلىم سياقتى ورىنداۋعا كۇش سالاتىن. لەنينگراد ينستيتۋتىن مادەنيەت جانە بۇقارالىق مەرەكە رەجيسسەرى ماماندىعى بويىنشا تامامداعان كانىگى مامان بولعاندىقتان, ءانسامبلدىڭ ءان قورىنا, انشىلەردىڭ داۋىس قويۋىنا, كيىم كيىسىنە ەرەكشە ءمان بەرەتىن. وسىلايشا, وتكەن جىلدارعا شەگىنىس جاساعان وكسانا ءانسامبلدىڭ قازاقستاننىڭ بارلىق تۇكپىرىندە بولعانىن, ءتىپتى ءبىر جازدا اۆتوبۋسپەن شەمونايحا اۋدانىنىڭ اۋىلدارىن تۇگەل ارالاپ شىققانىن جەتكىزدى. – 1991 جىلى قىرىمداعى حالىقارالىق بالالار ورتالىعى جۇمىسقا شاقىردى. ارتەكتە ءتورت جىل جۇمىس ىستەپ, 1995 جىلى وسكەمەنگە ورالدىم. سول كەزدە الەكساندرا ارتەمەۆنا رەسەيگە كەتتى دە, جۇمىستى ءارى قاراي جالعاستىردىق. مۇراجاي ءۇيىنىڭ ءبىر بولمەسىن جالعا الىپ, كونتسەرتتەردەن تۇسكەن قارجىعا ۇلتتىق كوستيۋمدەر تىكتىرە باستادىق, – دەدى ول. «تاۋەلسىزدىك جىلدارى «لادۋشكيدىڭ» رەپەرتۋارى تولىعا ءتۇستى. ورىس حالىق اندەرى ايتىلۋ مانەرى جاعىنان ءارتۇرلى بولىپ كەلەدى. ستيلدىك رەپەرتۋار قا­لىپتاستىرۋ وڭاي شارۋا ەمەس. جاستارعا تۇسىنىكتى ءارى تىڭدارمان قۇلاعىنا تەز جەتۋى ءۇشىن اندەردى زاماناۋي قالىپتا وڭدەۋ قاجەت بولدى. سەبەبى, حالىق ءان­دەرى اسا تانىمال ەمەس, جاستار پوپسا, رەپ جانرىن ۇناتادى. حالىق قازىناسىن ۇعىنىقتى تىلمەن ايتۋعا تىرىستىق», دەپ ءتۇسىندىردى بۇل جايدى ۇجىم باسشىسى. «لادۋشكي» توبى قازاق اندەرىن ا.پوس­تني­كوۆانىڭ كەزىندە-اق ورىنداعان ەكەن. العاش رەت حالىق ءانى «بيپىلدى» ايتىپتى. – اتالعان ءان تىڭداۋشىلارىمىزدىڭ بارىنە ۇناعان بولاتىن. جالپى, ءبىز چەحياعا بارعاندا چەح تىلىندە, گەرمانياعا بارعاندا نەمىس تىلىندە ءان ايتۋدى ءانسامبلدىڭ قاعيداسىنا اينالدىردىق. بۇل – سول حالىققا دەگەن قۇرمەتىمىزدى بىلدىرەدى, – دەدى انسامبل جەتەكشىسى. سوڭعى كەزدە توپ مۇشەلەرى قازاقتىڭ حالىق اندەرىن ءجيى ورىنداي باستادى. وعان وبلىس باسشىلىعى دا قولداۋ كورسەتىپ وتىر. وكسانا قازاق ءتىلىن دەر كەزىندە ۇيرەنبەگەنىنە وكىنىش بىلدىرەدى. – كەڭەستىك مەكتەپتە وقىعاندىقتان, قازاق ءتىلىن ۇيرەنە المادىق. ءتىل بىلمە­گەندىكتەن, ءاندى ايتۋ وڭايعا تۇسكەن جوق. سوندىقتان قازاق جانە ورىس اندەرىنەن پوپۋرري ورىنداۋدى ۇيعاردىق. رەپەر­تۋارىمىزعا قازاقتىڭ «كوبەلەك», «جەڭە­شە-اي» سىندى ويناقى, تىلگە جەڭىل اندەرى قوسىلدى. مۇنداي اندەردى ورىنداۋ ءوزىمىز­گە دە ۇنايدى. ارينە, العاشقى كەزدە قاتتى قينالدىق. ۇنەمى ايتا بەرسە ادام ماشىق­تانىپ الادى ەكەن. ءاننىڭ ساۋاتتى شىعۋىنا بارىمىزدى سالدىق. ويتكەنى, ءان ءماتىنىن اۋدارما ارقىلى تۇسىنسەك تە, قازاق ءتىلىنىڭ دۇرىس قولدانىلۋىنا ءمان بەرۋىمىز قاجەت. وسكەمەن قالالىق مادەنيەت ءبولىمىنىڭ باستىعى ازامات مارات ۇلى كومەكتەستى. ەندى «تويبازار» ءانىن ورىنداۋعا ازىرلەنىپ ءجۇرمىز, – دەدى وكسانا. «لادۋشكي» توبىنىڭ اندەرى وزگە وڭىرلەرگە دە جەتە باستادى. بىلتىر ناۋرىز مەرەكەسىنە وراي بەيبىتشىلىك جانە كەلىسىم سارايى الدىنداعى الاڭدا وتكەن كونتسەرتتە تالعامى بيىك استانالىقتار دا جىلى قابىلدادى. استانا مەن الماتى قالالارىندا وتكەن شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ مادەني كۇندەرىندە دە ەل ىقىلاسىنا بولەندى. انسامبل سوڭعى جىلدارى ينتەگراتسيا ورايىنداعى مادەني كەشتەرگە ءجيى شاقىرتۋ الادى. ماسەلەن, جۋىردا رەسەيدىڭ التاي ولكەسىندەگى «پەسنوحوركي» فولكلورلىق ورتالىعى 30 جىلدىق مەرەيتويىنا شاقىردى. بارناۋلدا وتكەن شىعىس قازاقستاننىڭ مادەني كۇندەرى اياسىندا دا ونەر كورسەتتى. ءنوۆوسىبىر قالاسىندا اناستاسيا جانە زاحار زاگولوۆكيندەردىڭ «يگراي, گارمون!» فەستيۆالىنە قاتىستى. زاگولوۆكيندەر وسى فەستيۆالدەن سوڭ قازاقستاندىق ارىپتەستەرىن كرەملدە وتكەن 25 جىلدىق مەرەكەلىك كەشىنە ارنايى شاقىرعان ەكەن. وسكەمەندىك ونەرپازدار باعدارلاماعا قاتىسىپ, ماسكەۋلىك تىڭ­دارماندارىنا تاقيا سىيلاپ قايتىپتى. دوستىق ۇيىمەن تىعىز جۇمىس ىستەيتىن ولار ەلىمىزدە, وبلىس ورتالىعىندا ءوتىپ جاتقان مادەني ءىس-شارالاردىڭ تۇراقتى قاتىسۋشىسىنا اينالدى. ءتىپتى, بۇگىندە جەكە مەرەكەلىك كەشتەرگە شاقىرتۋلار ءجيى تۇسەدى ەكەن. انسامبل قۇرامىندا بەس ءانشى بار. تاتيانا ششەرباكوۆا – وسكەمەندەگى ونەر كوللەدجىنىڭ ديريجەرلىك حور ءبولىمىن, ولگا دوبرومىسلوۆا – مۋزىكا مەكتەبىن, دەنيس زاحۆاتكين – مۋزىكا مەكتەبىن سكريپكا كلاسى بويىنشا بىتىرگەن. ءبىرى مۇعالىم, ءبىرى ءۇي شارۋاسىمەن اينالىسسا, دەنيس تيتان-ماگني كومبيناتىندا باعدارلاما وپەراتورى بولىپ ەڭبەك ەتەدى. ۇجىم قۇرامىنا جۋىردا عانا قوسىلعان الەكساندر ەربيس – شىعىس قازاقستان مەملەكەتتىك تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ستۋدەنتى. ال دميتري شۆابيلاندت – الماتىداعى قۇرمانعازى اتىنداعى كونسەرۆاتوريانى تامامداعان. قازىر مۋزىكالىق مەكتەپتە مۇعالىم بولىپ ىستەيدى. «لادۋشكي» ەتنوگرافيالىق ءانسامبلى 2011 جىلى يسپانيادا وتكەن «كوستا-بارسەلونا» ارت-فەستيۆالىنىڭ گران-پري جۇلدەسىن جەڭىپ العان. بۇگىندە جيىرماعا جۋىق قازاق اندەرىن ءوز رەپەرتۋارىنا قوسقان لادۋشكيلىكتەردىڭ ءبىر-اق ارمانى بار. شەت-ەلدەرگە شىعىپ, قازاق اندەرىن دارىپتەۋ. دۋمان اناش, «ەگەمەن قازاقستان». شىعىس قازاقستان وبلىسى.