تەحنيكاڭ قايدا, «قازاۆتوجول»؟

تەمىر تۇلپار يەلەرى, اسىرەسە پاۆلودار – نۇر-سۇلتان باعى­تىن­داعى اۆتوباندى اق ۇلپا ءجيى باسىپ قالاتىنىن, سالدارىنان دىت­تەگەن جەرلەرىنە كەشىگىپ جەتەتىنىن ءجيى ايتادى. جول تازا­لىعىنا جاۋاپتى مەكەمەلەر تەحنيكادان تارشىلىق كورىپ وتىر ما؟

بيىل قاھارلى قىس پاۆلودارعا اقپاندا اياق باستى. تابيعات-انا كوممۋنالدىق قىزمەتكە جاۋاپتى مەكەمەلەرگە جاردەمدەسىپ-اق تۇر. ايتپەسە, جىلدا وسى ۋاقىتتا توزعان جىلۋ قۇبىرلارى جارىلىپ, ۋاقتىلى قاردان تازالانباعان جولدار جابىلىپ, تۇرعىنداردىڭ تىنىشتىعىن بۇزاتىن. بوساڭسۋعا جول جوق. قىستىڭ قىزىعى مەن شى­جىعى ءالى الدا.

جولاۋشىلاردىڭ اماناتىن ار­قالاپ, رەسپۋبليكالىق ما­­ڭىزى بار جولداردى كۇتىپ-ۇس­تاۋ­عا جاۋاپ­تى «قازاۆتوجول» ۇلت­­تىق كوم­پا­­نيا­سى» اق-نىڭ پاۆ­­لو­دار وب­لىس­تىق فيليالىنا حا­بارلاستىق.

– بيىل قىسقى ماۋسىمدا پاۆ­لودار – نۇر-سۇلتان باعىتىندا­عى اۆتوبان ازىرگە ءبىر-اق رەت جابىلدى. شامامىز كەلگەنشە قار­دى ۋاقتىلى تازالاپ, كولىك قوز­عالىسىن تەجەمەۋگە تىرىسامىز. وكىنىشكە قاراي, جۇمىسىمىز كو­رىنبەي جاتادى. جول جابىلعاندا شاعىم قارشا بورايتىنى راس. تۇرعىندار كەز كەلگەن جاعدايعا تۇسىنىستىكپەن قاراسا دەگەن تىلە­گىمىز بار. جالپى, قار باسىپ قا­لاتىن ۋچاسكەلەر ءاردايىم نازاردا. بايقاعانىمىز, ءبىزدىڭ تەحنيكالار تازالاپ وتكەن اۋماقتى 10 مينۋت­تان كەيىن قايتادان قار باسىپ قا­لادى. سول سەبەپتى تەحنيكالار تاڭ­نان كەشكە دەيىن جاعدايدى با­قى­لاۋدا ۇستاپ وتىر. وبلىس اۋماعىنداعى رەسپۋبليكالىق ما­ڭىزى بار جولداردىڭ ۇزىندىعى 1 662,8 شاقىرىمعا تەڭ. بۇدان بو­لەك, 29 كوپىر جانە جول اينال­ما­لارىنىڭ, 610 سۋ وتەتىن قۇبىر­­لاردىڭ جاعدايىنا جاۋاپ بەرە­مىز. 25 اقپاندا تۇستەن كەيىن وب­لىستىڭ بارلىق اۋماعى­نا جا­بىس­قاق قار تۇسكەنى بەلگىلى. دەرەۋ بار­لىق كۇش­تى جۇمىلدى­رىپ, ەكى اۋىسىم­مەن جۇمىس ىستەپ, جولدار ۋاقتىلى تازالاندى. 80-گە جۋىق تەحنيكا تارتىلدى. جال­پى, يەلىگىمىزدە 108 تەحنيكا بار. بۇدان بولەك, جەرگىلىكتى جەردەگى اۋىر تەحنيكالارى بار ازاماتتارمەن كەلىسىمشارت جاسالعانىن اتاپ وتكەن ءجون, – دەيدى ۇلتتىق كومپانيانىڭ وبلىستىق فيليالى ديرەكتورى ەرمۇرات نۇرحانوۆ.

قىسقى ماۋسىمدا جولداردى كۇتىپ-ۇستاۋعا 7 دەۋ جانە 5 دەپ جۇمىلدىرىلۋدا. بىلتىر تەح­نيكانىڭ جەتكىلىكسىزدىگى سالدارىنان قار قۇرساۋىندا قالعان كەيبىر ۋچاسكەلەردە پروبلەمالار بولعانىن جاسىرمايدى فيليال باسشىلىعى. ازىرگە ۇلتتىق كومپانيا قاجەتتى تەحنيكامەن تولىق­تاي قامتاماسىز ەتۋگە قاۋقارسىز سياقتى. ماسەلەنى تۇپكىلىكتى شەشۋ ءۇشىن قار ۇستايتىن قورشاۋلار­دىڭ سالىنۋى دا ماڭىزدى. ازىر­گە اۆتوباننىڭ 2-3 ۋچاسكەسىندە عانا قورشاۋلار بار ەكەن. ال­دا­عى ۋاقىتتا قار ۇستايتىن قورشاۋ­لاردىڭ سانى ارتىپ, سايكەسىنشە جولداعى جاعدايدىڭ رەتتەلەتىنىنە سەنىم مول.

وتكەن قىستا ايازدىڭ سالدا-
رى­نان ايماقتا بىرقاتار جولاۋشىلار اۆتوبۋسى جولدا قالىپ قويعان ەدى. قۇتقارۋشىلار دەر كەزىندە ارەكەت ەتىپ, ەشقانداي وقىس وقيعا ورىن المادى. بيىل اياز اشۋىنا مىنگەن جوق. «ساقتىقتا قورلىق جوق» دەمەكشى, بۇل ىسكە جاۋاپتىلار كەز كەلگەن جاعدايعا دايىنبىز دەپ نىق سەنىممەن وتىر. بەلگىلى بول­عانداي, ءار دەۋ مەن دەپ اۋما­­عىندا جىلىتۋ بەكەتتەرى بار. جول بويىندا سەرۆيستىك قىزمەت كور­سەتەتىن ورىنداردىڭ باسشىلارى دا قيىن كەزدە قول ۇشىن سوزۋ­عا ءازىر. جالعىز جولاۋشىلارعا عانا ەمەس, كولىكتەرگە ارنالعان جى­لۋ بوكستارى قاراستىرىلعان. وندا قولايسىز اۋا رايى كۇندەرى جولدا قالىپ قويعان تەحنيكالار جوندەلەدى.

دەۋ-61 ۋچاسكەسىنىڭ باسشى­سى ولەگ لەۆچەنكو قىسقى ماۋسىم ويداعىداي ءوتىپ جاتقانىن ايت­تى. دەسە دە, تەحنيكانىڭ جەتكى­لىك­سىز­دىگى بايقالاتىنىن جاسىرمادى.

– ءبىز «قىزىلوردا – پاۆلو­دار» اۆتوجولىنىڭ 120 شاقىرىمىن, «لەنين – اقسۋ» جولىنىڭ 25 شا­قى­رىمىن جانە «لەنين – ەرتىس» اۆتو­جولىنىڭ 43 شاقىرىمىن كۇتىپ-ۇستاۋعا جاۋاپتىمىز. يەلى­گىمىزدە 13 تەحنيكا بار. ونىڭ التاۋى – ارالاس جول ماشينالارى. اتالعان تەحنيكالاردىڭ كوپ­تىگى ارتىق ەتپەيدى. بىلتىرعى قىسقى ماۋسىمعا كوز جۇگىرتسەك, تەح­نيكا­لاردىڭ جەتكىلىكسىزدىگى باي­قال­دى. باسشىلىق بۇل ماسەلەنى شە­شۋگە ۋادە بەردى. بيىل اق ۇلپا از ءتۇستى. ازىرگە ەشقانداي پروب­لەما جوق. بىلتىر جولدا قالعان ەكى اۆتو­بۋستىڭ جولاۋشىلارىنا ءتيىس­تى كومەك كورسەتىلدى. ۋچاسكەدە 10 ورىندىق جىلىتۋ بەكەتى بار. اسحانا جۇمىس ىستەيدى. قىسقا­سى, تەحنيكا ماسەلەسى شەشىلسە بول­عانى, – دەيدى و.لەۆچەنكو.

وتكەن قىسقى ماۋسىمنىڭ قو­رى­تىندىسى بويىنشا وبلىستا 158 قار ۇستايتىن ۋچاسكە انىقتالدى. بيىل قىسقى ماۋسىمعا دەيىن بار­لىق ۋچاسكەلەردە ءتيىستى شارا­لار قولعا الىنعان. ماسەلەن, اقتو­عاي اۋدانىنا قاراستى مۇت­كەنوۆ اۋىلى ماڭىنداعى جول ۋچاس­كەسىندە (لەنين – ەرتىس – رۋسسكايا پوليانا اۆتوجولىنىڭ 79-84 شا­قىرىمى) «دەندرا» جشس 18 گەكتار جەرگە تەرەك پەن قاراعاش تۇ­قىم­دارىن ەككەن. جاڭا ءادىس جا­بىنداۋ (مۋلچيروۆانيا) دەپ اتالادى. بۇدان بولەك, اقتوعاي – شولاقسور باعىتىنداعى جولدىڭ 55-56 شاقىرىمىندا ۇزىندىعى 600 مەتردى قۇرايتىن قالقان ورنا­تىلعان. شاقات – شىعىس – شال­داي اۆتوموبيل جولىنىڭ 36-38 شاقىرىمىندا تەرەك پەن ۇيەڭكى اعاشتارى وتىرعىزىلعان.

بۇل سالادا مول تاجىريبەسى بار, جول سالاسىنىڭ قۇرمەتتى اردا­گەرى امانگەلدى تاباەۆتىڭ ايتۋىنشا, «قازاۆتوجول» ۇلتتىق كوم­پانياسىنىڭ بارلىق وبلىستى تەح­نيكامەن جارىلقاۋعا شاماسى جەتەدى. دەسە دە, بارلىق ماسەلە تەح­­نيكاعا عانا تىرەلمەيدى.

– بىلاي قاراساق, تەحنيكا­مەن قاردى تازالاۋ وڭاي شارۋا سياق­تى. دەسە دە, جول تازالاۋدىڭ ارنايى تەحنولوگياسى بار. وندا قاي ۋاقىت­تا قانداي تەحنيكا قاي جەردى تازا­لايتىنى كورسەتىلگەن. بوراندى كۇندەرى جولداردىڭ بارلىعىن قار باسپايدى. ءجيى قار قۇرساۋىندا قالاتىن ۋچاسكەلەر بولادى. ونىڭ سىزباسى جولدى كۇتىپ-ۇستاۋعا جا­ۋاپتى مەكەمە وكىلدەرىنىڭ قو­لىن­دا بار شىعار. وكىنىشكە قا­راي, بىزدە بۇل ءىستىڭ قىر-سىرىنا قا­نىق بىلىك­تى ماماندار تاپشى. سال­دارى­نان جولدى تازالاۋ تەحنولوگياسى دۇرىس قولدانىلمايدى. ءبىزدىڭ ۋاقىتتا قازىرگىدەي جاڭا تەح­نيكالار بولعان جوق. سونىڭ وزىن­دە سوۆحوزدارداعى تەحنيكاسى بار ازاماتتارمەن كەلىسىمشارتقا وتىرىپ, جولدى ۋاقتىلى تازالاي­تىن ەدىك. اياعىمىزعا پيما كيىپ الىپ, كۇنى-ءتۇنى جولدىڭ جا­يىن با­­قىلاۋدا ۇستادىق. جاسى­را­تى­­نى جوق, قازىر جولدى كۇتىپ-ۇستاۋ­عا جا­ۋاپتى ما­ماندار جىلى كا­بي­نەتتەرىنەن شىق­پايدى. جاع­داي­دى ءوز كوزىمەن كورىپ, باقىلاۋدا ۇس­تا­­ماعاندىقتان, مەردىگەرلەر ءوز جۇ­مى­سىن شالا ورىندايدى. بۇل ءوز كە­زە­گىندە تۇرعىنداردىڭ شاعىم تۇسى­رۋىنە الىپ كەلەدى, – دەيدى ا.تاباەۆ.

كولىك يەلەرىن الاڭداتىپ وتىر­عان تاعى ءبىر ماسەلە – كوكتايعاق­پەن كۇرەستىڭ السىزدىگى. سالدارىنان كو­لىك اپاتى ءجيى تىركەلىپ, باراتىن جەرىنە ۋاقتىلى جەتە المايتىندار كوپ. تۇسىنگەنىمىزدەي, بوران سوقسا دا, كوكتايعاق بولسا دا تەح­نيكانىڭ جەتكىلىكسىزدىگى الدان شىعادى. كورشى رەسەيدە ارنايى اراقاشىقتىق بەكىتىلىپ, ءار ۋچاس­كەدە جولدى تازالاۋعا تەحنيكالار ساقاداي ساي تۇرادى دەيدى ول جاققا ءجيى قاتىنايتىن جۇرگىزۋشىلەر. بىزگە دە وسىنداي ءادىس قولدانۋ كەرەك شىعار.

وسىلايشا, «قازاۆتوجول» كوم­­پانياسى ءوز دارمەنسىزدىگىن تەح­نيكا­لاردىڭ جەتىسپەۋشىلىگىمەن, اۋا رايىنىڭ ءجيى قۇبىلۋىمەن جا­سىرعىسى كەلەتىن سىڭايلى. ۇلكەن جولدىڭ اتى ۇلكەن جول. بۇل جەردە كولىك اعىنى ۋاقىت وت­كەن سايىن كوبەيمەسە, ازايماسى انىق. تۇرعىندار جولعا جاۋاپتى كاسىپ­ورىن ءوزىنىڭ الداعى جۇمىس ستراتەگياسىن وزگەرتىپ, جولداردى تۇراقتى تۇردە تازالاپ وتىرۋدىڭ ءادىسىن, جۇيەسىن ويلاپ تابۋعا ءتيىس دەگەن پىكىردە.

پاۆلودار وبلىسى