جۇزەگە اسقان جوبا

م.ۆ.لومونوسوۆ اتىنداعى ماسكەۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى قازاقستاندىق فيليالىنىڭ ديرەكتورى, پروفەسسور, ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ ەۋرازيالىق اسسوتسياتسيالارى اتقارۋشى كوميتەتىنىڭ توراعاسى الەكساندر سيدوروۆيچپەن اڭگىمە. – 2001 جىلى استانادا م.ۆ. لومونوسوۆ اتىنداعى ماسكەۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ قازاقستاندىق فيليالى اشىلدى. ەلىمىز ءۇشىن بۇل فيليالدىڭ قانشالىقتى ماڭىزى بار؟ – ماسكەۋ مەملەكەتتىك ۋني­ۆەرسيتەتىنىڭ قازاقستاندىق في­ليا­لىنىڭ اشىلۋى – وسى وقۋ ورداسىنىڭ تاريحىنداعى جانە قوس ەلدىڭ قارىم-قاتىناسىنداعى ماڭىزدى وقيعا. مەنىڭ ويىمشا, نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ ماسكەۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ 250 جىلدىق مەرەيتويىندا سويلەگەن سوزىندە بۇل فيليالعا جاڭا بەلەستىڭ بەلگىسى رەتىندە قاراۋى تەگىن ەمەس. بۇل وقيعا جاڭا زامان ىرعاعىنا سايكەس, ەلدى دامىتۋ, قازاقستاننىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن جاي عانا جوعارى بىلىكتى ماماندار ەمەس, XXI عاسىرداعى جاعدايعا بەيىمدەلگەن, سوعان سايكەس, الەمدىك دەڭگەيدەگى بازالىق ءبىلىمدى يەلەنگەن ماماندار قاجەت ەكەنىن كورسەتىپ بەردى. مىنە, ماسكەۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى الەمنىڭ ەڭ وزىق ۋنيۆەرسيتەتتەرىنىڭ اراسىندا وسىنداي قاعيداتتاردى ۇستانۋىمەن بەدەلدى. قازىرگى تاڭدا دۇنيەجۇزىندە ونىڭ تۇلەكتەرىن وسى ءۇشىن دە باعالايدى. فيليال ەلدىڭ قاجەتتىلىكتەرىنە باعىتتالعان جانە ونىڭ ستاندارتتارىنا تولىقتاي جاۋاپ بەرەتىن الەمدىك دەڭگەيدەگى بىلىمگە قولداۋ كورسەتۋدىڭ ءبىر ەلەمەنتى بولدى. بۇل جەردە مىنانى ەسكە تۇسىرگەن ءجون. قازاقستان سوناۋ 1990-جىلداردىڭ وزىندە جىل سايىن ماسكەۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنە وسى وقۋ ورداسىنىڭ ەسەبىنەن ەڭ ۇزدىك ستۋدەنتتەردى جىبەرىپ, سول ارقىلى قازاقستان مەن ممۋ اراسىنداعى عىلىمي بايلانىستارعا قولداۋ كورسەتىپ وتىردى. بۇل رەتتە, ءبىز فيليالدىڭ مەملەكەت باسشىسىنىڭ سەنىم ۇدەسىنەن شىعىپ كەلە جاتقا­نىنا قۋانىشتىمىز. 2014 جىلى فيليال قا­بىر­عاسىنان ماسكەۋ ۋنيۆەر­سيتەتىنىڭ ەڭ ۇزدىك دەگەن تۇلەكتەرى­مەن يىق تىرەستىرە الاتىن, وزىق دەڭگەيلى بىلىممەن قارۋلانعان 1000-نان استام تۇلەك تۇلەپ شىعادى. ولاردىڭ بارلىعى قازىردىڭ وزىندە جاس مەملەكەت – قازاقستاننىڭ نىعايۋىنا بەلگىلى ءبىر مولشەردە ۇلەس قوسۋدا. فيليالدىڭ ءبىر ەرەكشەلىگى – وندا نەگىزگى جانە ىرگەلى ۋنيۆەرسيتەتتىك جۇيە قۇرىلعان, وندا ەۋرازيالىق جانە جوعارى ساپالى ءبىلىم قاعي­داتتارى بىرىكتىرىلگەن. باسقاشا ايتقاندا, قازاقستاندا كىشى «ماسكەۋ ۋنيۆەرسيتەتى» قۇرىلعان دەپ تە ايتۋعا بولادى. – فيليالداعى وقىتۋ جۇيە­سىنىڭ ارتىقشىلىعى نەدە؟ قان­داي باعىتتار بويىنشا دايىن­دىقتار جۇرگىزىلەدى؟ – بۇگىندە قازاقستاندىق فيليال­دىڭ ۇجىمى ماسكەۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ فاكۋلتەتتەرىمەن تىعىز بايلانىس ورناتقان ءمۇد­دەلەستەر مەن پىكىرلەستەردىڭ ۇجى­مىنا اينالدى دەسەك تە بولادى. سونىڭ ارقاسىندا ول جوعارى كاسىبي بىلىكتى كادرلاردى دايىنداۋ تۋرالى ماسەلەنىڭ شەشىمىن ويداعىداي تاۋىپ كەلەدى. قازىرگى تاڭدا فيليالدا شامامەن 600-گە تارتا ستۋدەنت پەن ماگيس­ترانت 5 باعىتتا ءبىلىم الۋدا. ولار: مە­حانيكا-ماتەماتيكالىق, ەسەپتەۋ ماتەماتيكاسى جانە كيبەرنەتيكا, ەكولوگيا جانە تابيعات­تى پايدالانۋ, ەكونوميكا, سون­داي-اق, فيلولوگيا. فيليالدى دا­مىتۋدىڭ بولاشاقتاعى ءبىر باعىتى – ماگيستراتۋرا. بۇگىندە فيليالداعى ماگيستراتۋرا بەلسەندى تۇردە دامىپ كەلەدى. قازىرگى تاڭدا ما­گيستراتۋرادا ممۋ-ءدىڭ عانا تۇلەكتەرى ەمەس, قازاقستاندىق ۋني­ۆەرسيتەتتەردىڭ ۇزدىك تۇلەكتەرى دە ءبىلىم الۋدا. بارلىق ستۋدەنتتەر مەن ماگيسترانتتار تەگىن, ياعني قازاقستاننىڭ ءبىلىم گرانتتارى ەسەبىنەن ءبىلىم الادى. كونكۋرسقا قابىلداۋ جۇيەسى ارنايى سىناقتار نەگىزىندە جۇزەگە اسىرىلادى, وقىتۋ ۇدەرىسىنە ۋنيۆەرسيتەتتىڭ 150-دەن استام وقىتۋشىسى قاتىسادى, ال ديپلومدىق جۇمىستاردىڭ ماسكەۋدە قورعالۋى – ستۋدەنتتەردىڭ ءبىلىم دەڭ­گەيىنىڭ ناتيجەلەرىن ءادىل جانە شىنايى باعالاۋ مەن مويىن­داۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. وقىتۋ جۇيەسىنىڭ تاعى ءبىر ەرەك­شەلىگى مىنادا: فيليال­دىڭ تۇلەكتەرى ءبىر جىلدان كە­م ەمەس مەرزىم بويى ماسكەۋدە ءبىل­ىم الۋى كەرەك. بۇل ولار­دىڭ ويلاۋ جۇيەسىن ەداۋىر كە­ڭ­­­ەيتەدى جانە بۇل مەرزىمدە وقۋ ج­ۇ­ي­­ەسىنە ەۋرازيالىق سيپات بەرىلەدى. ءبىز, سونداي-اق, مەم­لەكەتتىك ءتىلدى وقى­تۋعا ايرىقشا ءمان بەرىپ كەلەمىز. مۇنداي قادام جانە ماسەلەگە بۇلاي كەلۋ ءوزىن ءوزى اقتايدى. سەبەبى, ءبىز كادرلاردى قازاقستان ءۇشىن دايىنداپ وتىرمىز ەمەس پە؟ بۇعان قوسا, بارلىق ستۋدەنتتەر مىندەتتى ءتۇر­دە قازاقستاننىڭ تاريحىنا, ەۋرا­زيالىق مادەنيەتكە قاتىستى ماسەلەلەردى وقىپ, زەرتتەيدى. – فيليالعا وقۋعا ءتۇسۋدىڭ قان­داي ەرەكشەلىكتەرى بار جانە ابيتۋريەنتتەرگە قانداي تالاپتار قويىلادى؟ – فيليالعا ءتۇسۋ ماسكەۋ ۋني­ۆەرسيتەتىنە وقۋعا قابىلدايتىن ەرەجەلەر نەگىزىندە جۇرگىزىلەدى. ياعني, فيليالعا وقۋعا ءتۇسۋ ءۇشىن ارنايى ەمتيحانداردى تاپسىرۋ قاجەت. فيليالدىڭ ەرەكشەلىگىنە سايكەس, ءبىز ماسكەۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ وزگە ەلدىڭ اۋما­عىنداعى قۇرىلىمدىق ءبولىم­شەسىمىز, سول سەبەپتى دە ءبىز بىرىڭعاي ۇلتتىق تەستىلەۋدىڭ ناتيجەلەرىن ەسكەرە المايمىز. ال وقۋعا تۇسەتىن ەمتيحاندار ءتىزىمى فيليالدىڭ سايتىندا (www.msu.kz) ورنالاسقان جانە فيليالدىڭ وزىنەن تالاپكەر­لەردى قىزىقتىراتىن كەز كەلگەن ساۋالدارعا جاۋاپ الۋعا بولادى. – قازىر باسەكەلەستىك زامانى. وسىنداي قيىن دا كۇردەلى زاماندا ماسكەۋ ۋنيۆەرسيتەتى جانە ونىڭ فيليالى «باسەكەلەستىك كوشىنەن» قالماس ءۇشىن ساپالى وقۋ-ءبىلىمنىڭ قانداي وزىق جۇيەسىن باسشىلىققا الىپ كەلەدى؟ – فيليالداعى ساپالى جوعارى ءبىلىمدى ماسكەۋ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ الەمدىك دەڭگەيدەگى ءوز ورنىن ساقتاپ قالۋىمەن دە بايلانىستىرۋعا بولادى. بىرىنشىدەن, ۋنيۆەرسيتەتتە عىلىمي مەكتەپتەر ساقتالعان جانە ولار دامىپ كەلەدى. ەكىنشىدەن, سوڭعى ونجىلدىق مەرزىم بەدە­رىندە ماسكەۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەر­سيتەتىنىڭ رەكتورى, اكادەميك ۆ. ا. ءسادوۆنيچيدىڭ باسشىلىعىمەن ۋنيۆەرسيتەت العا ۇلكەن سەكىرىس جاسادى. ۋنيۆەرسيتەتتىڭ جاڭا اۋماعى يگەرىلدى, عىلىمي-زەرتتەۋ قۇرالدارى جاڭعىرتىلدى, وقۋ-ءبىلىم مەن عى­لىمدا جاڭا باعىتتار پايدا بولدى. ۇشىنشىدەن, ماسكەۋ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ تۇلەكتەرى الەمدە جوعارى باعالانادى, ياعني ولارعا بارلىق كونتينەنتتە سۇرانىس كوپ. جوعارى وقۋ ورىندارىنا ءجۇر­گىزىلەتىن رەيتينگتەردىڭ ەرەك­شەلىگىنە قاراماستان, بۇل ۋنيۆەرسيتەت بارلىق رەيتينگ تۇرلەرى بويىنشا الەمنىڭ جەتەكشى سانالاتىن ۋنيۆەرسيتەتتەرىنىڭ قۇرامىنا كىرگەن. بۇل رەتتە, مىنانى ايتۋ كەرەك. بۇگىندە ۋنيۆەرسيتەت بەلگىلى ءبىر باعىتتار بويىنشا الەمدە جەتەكشى ورىندا تۇر. ولار: الىپ قۋاتتى ەسەپتەۋلەر, سپۋتنيكتىك جۇيەلەر جانە ت.ب. نانوماتەريالدار, فيزي­كالىق زەرتتەۋلەر سالاسىنداعى جاڭا جەتىستىكتەر دە كۇن ساناپ كەڭ تارالۋدا. ال تۇلەكتەردى وقىتۋ مەن دايىنداۋدىڭ ساپاسىنىڭ جوعارى ەكەنىنە فيليالدا وقىعان ۇزدىك ستۋدەنتتەردىڭ پايىزدىق ولشەمىنىڭ ممۋ-ءدىڭ فاكۋلتەتتەرىندەگى ۇزدىك­­تەردىڭ پايىزدىق ولشەمىمەن دەڭگەيلەس كەلەتىنىنەن انىق اڭعارۋعا بولادى. مەن ستۋدەنتتەردىڭ رەسەي جانە ماسكەۋدەگى وزگە ەلدەر ستۋ­دەنتتەرىمەن بىرگە ءوز ديپلومدارىن قورعايتىنىن جانە مەملەكەتتىك ەمتيحانداردى تاپسىراتىنىن اتاپ وتكىم كەلەدى. ءبىزدىڭ ستۋدەنتتەردىڭ 90 پايىزدان استامى ۋنيۆەرسيتەتتى بىتىرگەننەن كەيىن قازاقستاندا جۇ­مىس ىستەيدى جانە جوعارى لاۋا­زىمدىق ساتىعا كوتەرىلىپ جاتادى. سول سەبەپتى دە, ءبىز ءوزىمىزدىڭ جەتكەن ناتيجەلەرىمىزبەن ماقتانامىز جانە فيليالدى جۇزەگە اسقان جوبا دەپ تولىقتاي ايتا الامىز. – قازاقستان مەن ماسكەۋ مەم­­لەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى ارا­سىن­داعى وقۋ-ءبىلىم بايلانىستارى قالاي دامۋدا؟ ارىپتەستىكتىڭ بۇل باعىتىن ورىستەتۋدەگى في­ليال­دىڭ ۇلەسى قانداي؟ – ماسكەۋ مەملەكەتتىك ۋني­ۆەر­­­سيتەتى قازاقستاننىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىمەن جاقسى بايلانىس ورناتقان. بۇل بايلانىستار قازاقستاننىڭ بارلىق وڭىرلەرىن قامتيدى. ەكىجاقتى بايلانىس­تار ىنتىماقتاستىق جونىندەگى كەلىسىم­شارتتار نەگىزىندە جۇزەگە اسادى, ولار بىرلەسكەن كونفەرەنتسيا­لاردى وتكىزۋدى, ءبىلىم سالاسىندا ىنتىماقتاستىق ورناتۋدى, سونداي-اق, ناقتى عىلىمي جانە وقىتۋ باعدارلامالارىن جۇزەگە اسىرۋدى باسشىلىققا الادى. ماسكەۋ ۋنيۆەرسيتەتى قازاق­ستاننىڭ ءبىلىم جانە عىلىم مي­نيس­ترلىگىمەن دە تىعىز قارىم-قاتىناس ورناتقان. بۇل وقۋ ورداسى قازاقستاندا ۇيىمداستىرىلاتىن ءىرى حالىقارالىق فورۋمدارعا ۇنەمى قاتىسىپ كەلەدى. مىسال رەتىندە مەن 2012 جىلى وتكىزىلگەن «تۇڭعىش نازارباەۆ وقۋلارىن» ايتار ەدىم. سونداي-اق, ۋنيۆەرسيتەت 2010 جىلى «قازاقستان جانە جاڭا الەمدەگى ەۋرازيالىق يدەيا» دەگەن تاقىرىپپەن وتكەن كونفەرەنتسياعا جانە ارىپتەس­تىكتىڭ بەلگىلى ءبىر باعىتتارى بويىنشا ۇيىمداستىرىلعان ەلەۋلى ءىس-شارا­لارعا قاتىستى. ءبىزدىڭ ىنتىماقتاس­تىعى­مىز­دى دامىتۋدىڭ ماڭىزدى بەلەسى ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ ەۋرازيالىق اسسوتسياتسياسىنىڭ XI سەزىن وتكى­زۋ بولدى. قوس مەملەكەت جاستارى «لومونوسوۆ» حالىقارالىق عى­لىمي فورۋمى­نىڭ اياسىندا بەل­سەندى ىنتى­ماقتاستىق ورناتقان. ل.ن.گۋ­ميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىمەن, ءال-فارا­بي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋني­ۆەرسيتەتىمەن, قاراعاندى ۋنيۆەر­سيتەتىمەن جانە باسقا دا جوعارى وقۋ ورىندارىمەن دە ارىپتەستىك بايلانىس بار. ەۋرازيالىق ەكو­نوميكالىق وداق قۇرۋ اياسىندا ءبىزدىڭ ىنتىماقتاستىق جاڭاشا سيپات الۋدا. ولار ينتە­گ­راتسيالىق ۇدەرىستەردىڭ نەگىزى بولا وتىرىپ, ەۋرازيالىق وقۋ-ءبىلىمدى ءىس جۇزىندە جۇزەگە اسىرۋ تۋرالى ن.نا­زارباەۆ مىندەتتەگەن ماڭىزدى تاپسىرمالاردى شەشۋگە ۇندەيدى. فيليال پرەزيدەنتتىڭ وسى يدەياسى تاجىريبە جۇزىندە ىسكە اسىرىلاتىن ۇيىمداستىرۋشىلىق قۇرىلىم بولىپ ەسەپتەلەدى. ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق قۇرۋ اياسىندا ءبىلىم جانە عىلىم سالاسىندا, ەلدەرىمىزدىڭ جەتەكشى عالىمدارى اراسىندا تىعىز بايلانىستىڭ ورىستەۋىنە جول اشىلار ەدى. مەن بۇل ورايدا, جاڭا بۋىن كادرلارى جانە وقۋ ورىندارى اراسىنداعى جاڭا, تۇراقتى بايلانىستار جونىندە ايتىپ وتىرمىن. قازاقستاننىڭ ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىمەن تۇراقتى ءوزارا بايلانىس­تار ماسكەۋ ۋنيۆەرسيتەتىنە قازاقستاننىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىمەن عىلىم سالاسىنداعى كووپەراتسيالىق بايلانىستاردى بەلسەندى دامىتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. 2013 جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا قازاقستاننىڭ ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى اسلان ءسارىنجىپوۆتىڭ فيليالعا ارنايى كەلۋى دە قىزمەتىمىزگە ەلەۋلى اسەر ەتكەنىن ايتۋعا بولادى. – ءسىز ماسكەۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جانە ونىڭ في­ليا­لى تۇلەكتەرىنىڭ قازاق­ستان­نىڭ دامۋىنا قوسقان ۇلەسىن قالاي باعالار ەدىڭىز؟ – ماسكەۋ مەملەكەتتىك ۋني­ۆەر­سيتەتىنىڭ قازاقستاندىق ستۋ­دەنتتەردى وقىتۋ تاريحىنا كوز جۇگىرتەر بولساق, ونىڭ مىقتى كادر­لاردى دايىنداپ شىعارعانىن, ال تۇلەكتەردىڭ مەملەكەتتىڭ دامۋى مەن تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ قالىپتاسۋىنا ايتارلىقتاي ۇلەس قوسقانىن كورۋگە بولادى. ماسەلەن, ماسكەۋ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ تۇلەكتەرى عىلىمنىڭ بارلىق باعىتتارى بويىنشا عىلىمي مەكتەپتەر اشتى. قازاقستاننىڭ ءبىلىم جۇيەسى وسى وقۋ ورداسىنىڭ ۇلكەن كومەگى نەگىزىندە قالىپتاستى. ءبىر مىسال كەلتىرەيىن. قازاقستاننىڭ مينيسترلىكتەرىن 1990 جىلدان باستاپ قازىرگى كۇنگە دەيىن وسى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ 20-دان استام تۇلەگى باسقارىپتى. دەمەك, ءبىز فيليال تۇلەكتەرىنىڭ وزدەرىنىڭ الدىنداعى اعا بۋىننىڭ جەتىس­تىكتەرىن ەسەلەپ جاتقانىنا قۋانامىز. ولاردىڭ باسىم كوپ­شىلىگى قىزمەتتىك ساتىدا تابىس­پەن كوتەرىلىپ, ءوز سالالارى بويىنشا كوشباسشىلىق ورىنداردى يەلەندى. – وسى ناۋرىز ايىندا ن.نازار­باەۆتىڭ ماسكەۋ ۋني­­ۆەرسيتەتىندە وقىعان دارىسىنە 20 جىل تولىپ وتىر. قازىرگى زاماندا جانە ەلدەر اراسىنداعى قارىم-قاتىناس ماسەلەسىندە ەۋرازيالىق يدەيا قان­­شا­لىقتى ءرول اتقارادى دەپ ويلايسىز؟ – ەلباسى ماسكەۋ ۋنيۆەر­سيتەتىنىڭ قابىرعاسىندا وقىعان ءدارىسى اياسىندا ەۋرازيالىق ۇدە­رىستىڭ جاڭا كەزەڭدەگى دامۋى­نىڭ العىشارتىن جاسادى. مەم­لەكەتارالىق قارىم-قاتىناسقا قاجەتتى ەۋرازيالىق ۇدەرىستىڭ تاجىريبەلى كەزەڭىن اشىپ بەردى. قازاقستاننىڭ بۇل باسىمدىعىنا قانداي دا ءبىر سەنىمسىزدىكتەن قا­راۋعا, يا بولماسا كەلىسپەۋگە بولماس. ول باياندامانىڭ تاعى ءبىر ما­ڭ­ىزدى قىرىن دا ايتۋىمىز كەرەك: ماسەلەن, وندا ەلدەر اراسىنداعى قارىم-قاتىناستىڭ ءوزارا تۇسىنىستىك, قۇرمەتتەۋ جانە تەك قۇقىلىق سەكىلدى تەتىكتەر نەگىزىندەگى جاڭا قاعيداتتارىن ايقىنداۋ ماسەلەسى مازمۇندالعان بولاتىن. ەۋرازيالىق يدەيانىڭ شىنايى بىرىكتىرۋشى ءرولى, اسىرەسە, قازىرگىدەي جاھاندانۋ زامانىندا جانە حالىقارالىق قارىم-قا­تىناستىڭ جاڭا نەگىزىن ىزدەۋدە ايرىقشا ماڭىزدى بولىپ تۇر. تەڭ قۇقىلىق قاعيداتتار نەگىزىندەگى ەۋرازيالىق ينتەگراتسيا مەيلى ولار, وڭىرلىك, يا بولماسا جاھاندىق اس­پەكتىلەر اياسىندا بولسىن, ءبىزدىڭ ەلدەرىمىز ءۇشىن ۇلكەن مۇمكىندىكتەر اشادى. قازاقستان مەن رەسەيدىڭ ەكونوميكالىق شەكارالارىنىڭ كەڭەيۋى ارقىلى تابىسقا كەنەلۋ, ءبىر-ءبىرىنىڭ نارىعىنا كىرۋ, ساياسي تاۋەلسىزدىك قاعيداتتارى نەگىزىندە ءبىر-بىرىنە قولداۋ كورسەتۋ ءبىزدىڭ ەلدەرىمىزدىڭ ەكونوميكاسىنىڭ جاڭا وندىرىستىك كۇشىن قالىپتاستىرادى. ەۋرا­زيالىق ەكونوميكالىق وداق­تىڭ قۇرىلۋى ينتەگراتسيانى تەرەڭدەتۋگە قاجەتتى ءىس-شارا­لاردىڭ قارقىنىن جانە ءتيىمدى­لىگىن ارتتىرۋعا ءمۇم­كىندىك بەرەدى دەپ ويلايمىن.  لايلا ەدىلقىزى, «ەگەمەن قازاقستان».