ءتاتتى دامگە تولاس جوق

وبلىس ورتالىعىندا ورنالاس­قان «كرەندەل» سەرىكتەستىگىنىڭ جاڭا زامان ۇلگىسىندە سالىنعان ساۋدا ورىندارىنىڭ ساۋلەتى ەرەكشە كوز تارتادى. ءبارى دە شىنىلى, اينالى, الىستان جارقىراپ قىزىقتىرىپ تۇرادى. ءدال وسى جەردە ءتۇرلى-ءتۇستى تاتتىلەر, ءدامدى توقاشتار, تورتتار, باۋىرساقتار, سامسا, قۇيماقتار پىسىرىلەتىنىن اۋىل-قالاداعى جۇرتتىڭ ءبارى بىلەدى. قاي كۇنى بارساڭ دا ءتات­تى­لەر ساتىپ الۋعا كەلگەن تۇتىنۋ­شىلارعا تولى. تۋعان كۇن, ءارتۇرلى تويلاردا, مەرەكە, مەيرامداردا مىندەتتى تۇردە «كرەندەلدىڭ» تاتتىلەرى داستارقاندا تۇرادى. ءبىز «كرەندەلدىڭ» «حانشايىمى» اتانعان زينايدا پارحومەنكومەن كەزدەسكەنىمىزدە وسىدان 20 جىلداي ۋاقىت بۇرىنعى مىنا ءبىر جايدى ەسىنە الدى. قالالىق اكىمدىكتە جەكە كاسىپكەرلىگىن اشۋعا رۇقسات بەرەر الدىندا زينايداعا «ءسىز قانداي ماقساتپەن تاتتىلەر ءوندىرىسىن جوسپارلادىڭىز؟» دەگەن سۇراق قويىپتى. حالىقارالىق ستاندارتتار دەڭگەيىنە ساي كەلەتىن جوعارى ساپالى ءونىم دايىنداعىمىز كەلەدى, دەگەن ەدىم سوندا, دەيدى تاتتىلەر حانشايىمى. بۇگىنگى كۇنى سول ماقسات جۇزەگە استى. زينايدا احمەدوۆنا قازىر ەلىمىزدەگى تانىمال كاسىپكەر ايەلدەردىڭ قاتارىنا قوسىلدى. پاۆلودارلىقتار «كرەندەلمەن» ماقتانا الادى. ءسويتىپ, تاتتىلەر ءوندىرىسىن ىسكە قوسۋ پارحومەنكونىڭ جەكە كاسىپكەرلىكتەگى نەگىزگى سترا­تەگيالىق ماقساتىنا اينالادى. زينايدانىڭ قىزى ينگا اناسىنىڭ تاتتىلەر وندىرىسىنە «كرەندەل» دەپ ات قويادى. تاتتىلەر جاساۋداعى كاسىپكەرلىك جولى ءۇي جالداۋدان باستالادى. كەيىن ءبىر ءۇيدىڭ عيماراتى ساتىپ الىندى. ءوزى ار­مانداعان كونديتەر تسەحىن قۇرۋ­دى ويلاستىردى. جوبا-جوسپارلارى بىرتىندەپ ىسكە استى. ارمانداعان ماقساتىنا وراي, زينايدا جاساعان ءتاتتى ونىمدەر سۇرانىسقا يە بولدى. كونديتەر تسەحىن ىسكە قوسقان سوڭ 1999 جىلى جاساعان ونىمدەرىنىڭ ءوتىلىمىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن دۇكەن قۇرىلىسىنا كىرىسەدى. 2000 جىلعى تامىز ايىندا ءارى كوفە ىشەتىن, ءارى ساۋدا جاسايتىن «كرەندەل» دۇكەنىن اشتى. تۇتىنۋشى سۇرانىسىندا شەك جوق. ءتىپتى, مەيرام كۇندەرى كونديتەرلىك دۇكەندەردى تاتتىلەرگە تاپسىرىس قابىلداماۋعا ءماجبۇر ەتتى. ەگەر ءارى قاراي بۇلاي جالعاسا بەرسە, ياعني «كرەندەل» تۇتىنۋشى سۇرانىسىن قاناعاتتاندىرا الماسا, وندا بۇنى باسقا باسەكەلەستەرى جاساي الادى. سوندىقتان, 2003 جىلى تامىزدا ەكىنشى كونديتەر تسەحى بوي كوتەردى. اۆتودۇكەندەر ساتىپ الىندى, قالانىڭ ءار جەرىندە تاتتىلەردى ساۋدالايتىن ورىندار اشىلدى. ال, 2006 جىلى «كرەندەل» جشس ست يسو 9001 تالاپتارىنا سايكەس ساپا مەنەدجمەنتىن يەلەندى. بۇل ءتاتتى ونىمدەر ساۋدالاۋدا ەلىمىزدىڭ ىشكى نارىعىنا شىعۋعا مۇمكىندىك بەردى. كەلەسى 2007 جىلى كوفە ىشەتىن ارنايى دۇكەن كەڭەيتىلىپ ىشىنەن VIP-زال جانە بالالارعا ارنالعان الاڭشا, 2009 جىلى «كاباچوك 115» اتتى جاڭا كافە اشىلدى. ساتىپ الۋشىلار مەن تاپسىرىس بەرۋشىلەر تالابىنا وراي ساپالى ونىمدەردى ساۋدالاۋدا جوعارى ءىلتيپاتتى قىزمەت كورسەتىلەدى. ساپالى ءونىم­دەر جاساۋ ءۇشىن كاسىپورىنعا جاڭا جابدىقتار, جاڭا زاماناۋي تەحنولوگيالار الىندى. تەحنولوگيالاردى قولدانا وتىرىپ جوعارى ساپالى كونديتەر جانە ۇننان دايىندالعان بۇيىمدار جاسالادى. – تەك شىنايى داميتىن كاسىپكەرلىك قانا تابىس اكەلەدى. كاسىپكەرلەردى قولدايتىن ەلباسى­عا راحمەت. بىلتىرعى جولداۋىندا «ءبىز ايەل زاتىنا – اناعا, جارعا, قىزعا دەگەن قاپىسىز قۇرمەتتى قايتا ورالتۋعا ءتيىسپىز. ءبىز انانى قورعاپ-قولداۋىمىز كەرەك. ايەلدى قۇرمەتتەمەۋ دەگەن بولماۋ كەرەك. زاڭ, مەملەكەت جانە مەن ءبىزدىڭ حانىمدارىمىزدىڭ جاعىندامىز. قازىرگى زامانداعى قازاقستاندىق ايەل قىزمەت ىستەۋگە ۇمتىلۋى كەرەك. ولاردىڭ بيزنەس اشىپ, ونى جۇرگىزۋىنە دە قولايلى جاعداي جاساعان ابزال» دەگەن ەدى. ءوزىڭنىڭ جەكە سۇيىكتى ءىسىڭدى جاسا, كوپتىڭ كوڭىلىنەن شىعۋ ءۇشىن ەڭبەك ەت, جۇمىسىڭدى جاسا, كاسىپ اش, جاقسى ءومىر ءسۇر دەپ وتىر عوي, – دەيدى زينايدا احمەدوۆنا. ال, جالپى, كونديتەر ءوندىرىسى – بۇل ايەل ادامعا ءتان بيزنەس, سوندىقتان, «كرەندەلدە» نەگىزىنەن 500-دەي قىز-كەلىنشەك جۇمىس جاسايدى. بارلىعىنىڭ دا زينايدانىڭ قامقورلىعى ارقاسىندا تۇراقتى جۇمىستارى بار. زينايدا پارحومەنكو دا ءوزىنىڭ ەڭبەك جولىن 1975 جىلى كونديتەر بولىپ باستادى. تاعام دايىنداۋشى تەحنيك-تەحنولوگ ماماندىعى بويىنشا تەحنيكۋم ءبىتىردى. تەحنولوگ, بريگادير, تسەح باستىعى بولدى. 90-جىلدارى وندىرىستەن كەتىپ, جەكە ءوزى الدىمەن پريانيكتەر مەن پەچەنە ساتۋمەن شۇعىلدانا باستادى. ول كەزدە جەرگىلىكتى ءوندىرىس قۇلدىراۋ كەزىندە ەدى. العاش رەت پريانيك ءوندىرۋ بويىنشا جەكە ءوندىرىسىن اشتى. كونديتەر تسەحتارىنان نەبىر عاجايىپ ءتۇرلى-ءتۇستى ورنەكتەلگەن تاتتىلەر قالا تۇرعىندارىنىڭ داستارقانىنا بارادى. العاشىندا تاتتىلەر تەك قانا قولمەن دايىندالدى. «كرەندەلدىڭ» تەحنولوگ مامان قىز-كەلىنشەكتەرى كۇن سايىن جاڭا تورتتار, بالىشتەردىڭ, پەچەنە, توقاشتاردىڭ تۇرلەرىن ويلاپ تابادى. ءتىپتى, ولاردىڭ تۇرلەرىن كۇن سايىن وزگەرتىپ, قۇلپىرتىپ وتىرادى دەسە دە بولار. بۇگىنگى كۇندە «كرەندەل» تاتتىلەردىڭ 300-دەي ءتۇرىن دايىن­دايدى. بيزنەس ءبىر ورىندا تۇرمايدى. تسەحتاردا جاڭا اۆتوماتتى جەلىلەردە نەشە ءتۇرلى ونىمدەر جاسالىنۋدا. بۇل ونىمدەردى ەلىمىزدىڭ باسقا وڭىرلەرىنە, رەسەي نارىعىنا شىعارۋعا مۇمكىندىك بەردى. جىل سايىن كونديتەرلەر مەن اسپازدار جاقىن جانە الىس شەتەلدەردە بىلىكتىلىكتەرىن ارتتىرۋدان وتەدى. تاجىريبە الماسۋ ءۇشىن تمد ەلدەرىنەن, ەۋروپادان, ازيادان, امەريكادان ماماندار شاقىرىلادى. بيزنەستىڭ بىرەگەي ەرەكشەلىگى – ونىمدەردى تابيعي ينگرەديەنتتەردەن جاساپ شىعارۋ, ايرىقشا ءونىمدى دايىنداۋ, ياعني تۇتىنۋشىنىڭ تاڭداۋىن قامتاماسىز ەتۋ. «كرەندەلدىڭ» ۇرانى: ساپا, تۇراقتىلىق, ىسكەرلىك. بىلتىر زينايدا جالپى كولەمى 760 شارشى مەتر جاڭا كونديتەر تسەحىن ىسكە قوستى. بيىل جالپى كولەمى 500 شارشى مەتر كونديتەر بۇيىمدارى دۇكەنىن جانە 400 ورىندىق جاڭا مەيرامحانا اشىلادى. ۇجىمداعى ءاربىر قىز-كەلىنشەك ءوز ءىسىنىڭ بىلگىرى. 2011 جىلى «كرەندەل» جشس ەلىمىزدە وتەتىن «پارىز» بايقاۋىنىڭ «ەڭ ۇزدىك ۇجىمدىق شارت» نوميناتسياسىنىڭ جەڭىمپازى اتاندى. سەرىكتەستىك ءوز قىزمەتكەرلەرى, كونديتەر قىز-كەلىنشەكتەرىمەن قوسا, تۇرمىسى تومەن ازاماتتارعا, «قىزىل كرەستكە», «زاعيپتار» قوعامىنا, «سامال» بالالاردى وڭالتۋ ورتالىعىنا دەمەۋشىلىك كورسەتىپ كەلەدى. الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى شەشۋ, جەتىمدەرگە, مۇگەدەكتەرگە, قارت ادامدارعا كومەك كورسەتۋ ماقساتىندا وبلىستاعى «دەسەنتا» قوعامدىق قورىمەن شارت جاسالدى. وندىرىسكە مۇگەدەك جاندار جۇمىسقا ورنالاستىرىلدى. سونىمەن قاتار, «كرەندەل» جشس جىل سايىن قالاداعى № 2 مەكتەپ-ينتەرناتقا جانە وتباسىلىق ۇلگىدەگى بالالار ۇيىنە ماتەريالدىق دەمەۋشىلىك جاسايدى. فاريدا بىقاي, «ەگەمەن قازاقستان». پاۆلودار. سۋرەتتى تۇسىرگەن ۆالەري بۋگاەۆ.