ءبىزدىڭ ويىمىزشا, بۇل شارالاردىڭ بارلىعى, سايىپ كەلگەندە جوعارى وقۋ ورىندارى اراسىنداعى ءادىل باسەكەلەستىكتى قامتاماسىز ەتۋى ءتيىس جانە ولار ءبىلىم بەرۋ ساپاسىن ارتتىرۋعا ءوز ۇلەسىن قوسادى. ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى مەن بارلىق دەڭگەيدەگى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى ماماندار دايىنداۋ ساپاسىن جوعارى دەڭگەيلى حالىقارالىق ستاندارتتار تالاپتارىنا سايكەس بولۋى باعىتىندا ءتيىمدى جۇمىستار جۇرگىزىپ كەلەدى.
بۇل رەتتە, ساپالى ءبىلىم بەرۋ دەڭگەيىنە قول جەتكىزۋ تەتىكتەرىنىڭ ءبىرى رەتىندە جەتەكشى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ رەيتينگتەرىن اتاۋعا بولادى. زاماناۋي الەمدە مۇنداي رەيتينگتەر بىرنەشە ماڭىزدى فۋنكتسيانى اتقارادى. بۇل, ەڭ الدىمەن, وقۋعا ءتۇسۋدى كوزدەپ جۇرگەن تالاپكەرلەر مەن ولاردىڭ اتا-انالارى ءۇشىن باعدار, ەكىنشىدەن – مەملەكەتتەگى ءبىلىم بەرۋ سالاسى ساپاسىنىڭ ماڭىزدى ينديكاتورى, ۇشىنشىدەن – جۇمىس بەرۋشىلەر ءۇشىن ساپالى مامانداردى جۇمىسقا تارتۋ باعىتىنداعى باعدار, تورتىنشىدەن – عىلىمي-يننوۆاتسيالىق تۇرعىداعى دامۋدىڭ نەگىزگى كوزدەرىنىڭ ينديكاتورى.
الەمدەگى ۋنيۆەرسيتەتتەر مەن ونىڭ ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىنىڭ QS World University Rranking, Times Higher Education World University Rranking, Academic Ranking of World Universities جانە تاعى سول سياقتى تانىلعان رەيتينگتەرى اكادەميالىق قوعامداستىق پەن جۇمىس بەرۋشىلەر اراسىندا وتە تانىمال ەكەندىگى داۋسىز.
وسى قاتاردا جىل سايىن وتاندىق جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن زەرتتەۋدە «اتامەكەن» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق كاسىپكەرلىك پالاتاسى تاراپىنان جۇرگىزىلەتىن رەيتينگ ەرەكشە ماڭىزعا يە. وندا ەل ەكونوميكاسىنىڭ ءارتۇرلى سالاسىنداعى جۇمىس بەرۋشىلەر مەن ساراپشىلاردىڭ جۇرگىزگەن باعالاۋى ناتيجەلەرى بويىنشا اعىمداعى ناقتى جاعدايدى, ياعني ەڭبەك نارىعىندا قانداي ماماندىقتار سۇرانىسقا يە جانە قاي ۋنيۆەرسيتەتتەر ولاردى ساپالى جانە جاقسى دايىندايتىنى انىقتالادى. جاقىندا شىققان ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىنىڭ 2021 جىلدىڭ قورتىندىسى بويىنشا باسقا دا جەتەكشى جوعارى وقۋ ورىندارىمەن قاتار, م.اۋەزوۆ اتىنداعى وڭتۇستىك قازاقستان ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ بىرقاتار ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسى دا بەلسەندى تۇردە قاتىسىپ, جاقسى ناتيجەلەردى كورسەتە الدى.
جالپى, ۋنيۆەرسيتەتىمىز 2021 جىلعى «اتامەكەن» رەيتينگى ناتيجەلەرى بويىنشا قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوعارى وقۋ ورىندارى اراسىندا «توپ-5» توبىنا كىرگەنىن ەرەكشە اتاپ وتكىم كەلەدى.
رەيتينگكە قاتىسقان 48 ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسىنىڭ ۇشەۋىنىڭ – «بەيورگانيكالىق زاتتاردىڭ حيميالىق تەحنولوگياسى», «حورەگرافيا», «جەڭىل ونەركاسىپ بۇيىمدارىنىڭ تەحنولوگياسى جانە كونسترۋكتسيالانۋى» ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىندا ءبىرىنشى ورىندى, ال «بيوتەحنولوگيا», «ەكولوگيا», «ماتەماتيكالىق جانە كومپيۋتەرلىك مودەلدەۋ», ء«سۇت جانە ءسۇت ونىمدەرىنىڭ تەحنولوگياسى», «مۇناي-گاز ءىسى», «توپىراقتانۋ جانە اگروحيميا» ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىنىڭ ءۇشىنشى ورىندى يەلەنگەنىن, 11 ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسىنىڭ ەلىمىز بويىنشا العاشقى بەستىككە, ال 15 ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسىنىڭ العاشقى وندىققا ەنگەنىن ماقتانىشپەن اتاپ وتۋگە بولادى. جالپى, وقۋ ورنىمىزدىڭ ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىنىڭ جارتىسىنان استامى رەيتينگتىڭ الدىڭعى قاتارىنا ەنگەنىن دە ەرەكشە اتاپ وتكەن ورىندى دەپ ويلايمىن. بۇل ناتيجەلەردىڭ بارلىعى ماماندار دايىنداۋدىڭ جوعارعى ساپاسىن, پروفەسسور-وقىتۋشىلار قۇرامىنىڭ جوعارعى الەۋەتىن, ەڭ باستىسى, ءبىزدىڭ دايىنداعان مامانداردىڭ ەلىمىزدىڭ ەڭبەك نارىعىندا جاقسى سۇرانىسقا يە ەكەنىن ايقىن كورسەتەدى.
پرەزيدەنتتىڭ پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ وتىرىسىنداعى سويلەگەن سوزىندە جۋىقتا قازاقستاندا جەتەكشى شەتەلدىك جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ فيليالدارىن اشۋ باستالاتىندىعى جانە رەسەيدىڭ ۇزدىك تەحنيكالىق جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ فيليالدارىن اشۋ جوسپارلانىپ وتىرعاندىعى تۋرالى جانە ءبىلىم بەرۋگە دەگەن جالپى كوزقاراستى وزگەرتۋ ماسەلەلەرىنە دە ايرىقشا كوڭىل اۋداردى. سونىڭ ىشىندە, اسىرەسە, تەحنيكالىق باعىتتاعى ماماندىقتارعا باسىمدىقتار بەرۋ, جاڭا تۇرپاتتاعى ينجەنەرلەر مەن ونەركاسىپ ماماندارىن دايىنداۋ جونىندەگى ۇسىنىستارى كەڭىنەن قولداۋ تابادى دەپ ويلايمىن. اتالعان ماسەلەنىڭ, نەگىزى قازاق حيميا-تەحنولوگيا ينستيتۋتى بولىپ قالانعان, قازاقستانداعى العاشقى تەحنيكالىق جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ءبىرى بولىپ سانالاتىن ءبىزدىڭ ۋنيۆەرسيتەتىمىز ءۇشىن ماڭىزى ەرەكشە ەكەندىگىن ايتقىمىز كەلەدى.
سەكسەن جىلعا جۋىق تاريحى, قالىپتاسقان ءداستۇرى بار, ءبىلىم بەرۋ جانە عىلىمي-زەرتتەۋ ينفراقۇرىلىمى دامىعان, عىلىمي مەكتەبى قالىپتاسقان, جوعارى تەحنولوگيالار سالاسىندا كۇردەلى ماسەلەلەردى شەشۋگە قابىلەتتى كادرلىق الەۋەتكە يە كوپسالالى ءىرى ۋنيۆەرسيتەت بولىپ سانالاتىن م.اۋەزوۆ اتىنداعى وڭتۇستىك قازاقستان ۋنيۆەرسيتەتى ۇجىمى دا پرەزيدەنت بايانداماسىندا بەلگىلەنگەن مىندەتتەردى ىسكە اسىرۋ بويىنشا بىرقاتار ءىس-شارالاردى جوسپارلاپ وتىر.
م.اۋەزوۆ اتىنداعى وقۋ مامانداردى دايىنداۋدىڭ ءۇش دەڭگەيلىك جۇيەسى نەگىزىندە باكالاۆرياتتىڭ, ماگيستراتۋرانىڭ جانە PhD دوكتورانتۋرانىڭ 300-دەن استام ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسى بويىنشا جوعارى ساپالى, ەڭبەك نارىعىندا سۇرانىسقا يە ماماندار دايىنداۋمەن اينالىسىپ كەلەدى. ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ءبىلىم مەن عىلىم سالاسىنداعى قارىشتاپ دامۋى الەمنىڭ ۇزدىك ۋنيۆەرسيتەتتەرىنىڭ اسا بەدەلدى حالىقارالىق رەيتينگىندە (QS World University Rankings) العا جىلجۋىنا مۇمكىندىك بەرىپ, ۋنيۆەرسيتەت ۇجىمى 2021 جىلى الەمنىڭ ۇزدىك ۋنيۆەرسيتەتتەرى اراسىندا قۇرمەتتى 482-ورىنعا يە بولدى. QS رەيتينگىنە ەنگەن 14 قازاقستاندىق جوو اراسىندا وقۋ – 3-ورىندا.
دامۋشى ەۋروپا جانە ورتالىق ازيا ەلدەرى بويىنشا QS EECA Emerging Europe&Central Asia رەيتينگىندە ءبىزدىڭ ۋنيۆەرسيتەت 2021 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا الەمنىڭ 451 جوو اراسىندا 96-ورىندى يەلەنگەن. ال اتالعان رەيتينگكە قاتىسۋشى قازاقستاندىق 38 جوو اراسىندا ۋنيۆەرسيتەت 6-ورىندا تۇر.
جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ حالىقارالىق ARES Academic Ranking European Standard رەيتينگىنە 2014 جىلدان باستاپ قاتىسساق, سودان بەرى اتالعان رەيتينگتىڭ ا ساناتىنان تومەن تۇسپەگەن, ال 2020 جىلى وسى رەيتينگكە قاتىسۋشى الەمنىڭ 533 جوو اراسىندا ءبىزدىڭ وقۋ ورنىمىز ا+ جوعارعى ساناتىنا ەندى.
قازاقستاننىڭ ءبىلىم ساپاسىن قامتاماسىزداندىرۋ بويىنشا تاۋەلسىز اگەنتتىگىنىڭ ۇزدىك كوپسالالى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ باس رەيتينگىندە م.اۋەزوۆ اتىنداعى وڭتۇستىك قازاقستان ۋنيۆەرسيتەتى مەملەكەتتىڭ ۇزدىك ۋنيۆەرسيتەتتەرىنىڭ ۇشتىگىنە كىرەدى.
سونىمەن قاتار ۋنيۆەرسيتەت 2020 جىلدان باستاپ ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ UI Green Metric World University Rankings رەيتينگىنە قاتىسۋدى باستاپ, بىردەن الەمنىڭ ۇزدىك ۋنيۆەرسيتەتتەرىنىڭ توپ-500 توبىنا كىرىپ, 458-ورىندى يەلەنسە, 2021 جىلى 125 ساتىعا جوعارىلاپ, 333-ورىنعا يە بولدى. ال اتالعان رەيتينگكە قاتىسقان 13 قازاقستاندىق جوو اراسىندا 3-ورىنعا يە.
جاقىندا ۋنيۆەرسيتەت ۇجىمى تاعى ءبىر قۋانىشتى حاباردىڭ كۋاسى بولدى: Greenmetric الەمدىك رەيتينگىنىڭ Ranking by Campus Setting – in City Center 2021 ساناتىندا م.اۋەزوۆ اتىنداعى وڭتۇستىك قازاقستان ۋنيۆەرسيتەتى الەمنىڭ 170 جوعارى وقۋ ورنىنىڭ ىشىنەن 34-ءشى, ال قازاقستاننىڭ 7 جوعارى وقۋ ورنىنىڭ ىشىنەن 1-ءشى ورىندى يەلەندى.
World wide Professional University Rankings اگەنتتىگىنىڭ «حيميا عىلىمدارى» بويىنشا RankPro-2021 پاندىك رەيتينگىندە م.اۋەزوۆ اتىنداعى وقۋ الەمدىك ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ توپ-401-500 توبىنا كىرىپ, اتالعان رەيتينگتەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جالعىز وكىلى بولىپ تابىلادى.
بۇگىنگى تاڭدا ۋنيۆەرسيتەتتىڭ باستى ۇستانىمى – ءبىلىم بەرۋدىڭ حالىقارالىق تالاپتارعا ساي دەڭگەيى مەن يننوۆاتسيالىق عىلىم. ۋنيۆەرسيتەت ءوزىنىڭ بولاشاعىن, ءبىلىم بەرۋ مەن عىلىم ءوزارا تىعىز بايلانىسقان زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتىنە اينالۋمەن تىكەلەي بايلانىستىرادى. قازىرگى تاڭدا ۋنيۆەرسيتەت ستۋدەنتتەرگە تەك قانا زاماناۋي دارەجەدەگى ءبىلىم بەرىپ قانا قويماي, سونىمەن قاتار ولارعا سول ءبىلىمدى وزدەرى ىزدەنىپ الۋعا, جاڭا يدەيالاردى ويلاستىرۋعا جانە ەڭ باستىسى, سول يدەيالاردى ناقتى بيزنەس-جوبالار ارقىلى ىسكە اسىرا الۋعا ۇيرەتۋگە ۇمتىلۋدا.
ۋنيۆەرسيتەتتە دۋالدىق ءبىلىم بەرۋ, ءۇش تىلدە وقىتۋ, اعىلشىن تىلىندە ءبىلىم بەرۋ سياقتى الدىڭعى قاتارلى وقىتۋ تۇرلەرى كەڭىنەن قولدانىلىپ كەلەدى. سونىمەن قاتار ستۋدەنتتىك ستارتاپتاردى ەنگىزۋ بويىنشا دا بىرقاتار تاجىريبە جيناقتالعان. الەمدىك ءبىلىم بەرۋ ترەندى بولىپ تابىلاتىن جانە عىلىم, تەحنولوگيالار, ينجەنەريا مەن ماتەماتيكانىڭ ينتەگراتسياسىنا نەگىزدەلگەن STEM-وقىتۋ تاجىريبەسىن ىسكە اسىرۋ باستالدى.
ۋنيۆەرسيتەت تاراپىنان ىسكە اسىرىلىپ جاتقان ماماندىقتاردىڭ جوعارى ساپاسى گەرمانيانىڭ ينجەنەريا, جاراتىلىستانۋ عىلىمدارى, ماتەماتيكا مەن ينفورماتيكا سالالارىنداعى ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن اككرەديتتەۋ بويىنشا ASIIN اككرەديتتەۋ اگەنتتىگىندە حالىقارالىق اككرەديتتەۋدەن ءوتۋى ارقىلى دالەلدەنگەن.
ءبىزدىڭ ۋنيۆەرسيتەت كورسەتىلەتىن ءبىلىم بەرۋ قىزمەتىنىڭ ساپاسىن دالەلدەۋ بويىنشا بەلسەندى ۇستانىمعا يە: قازىرگى ۋاقىتتا جوعارى وقۋ ورنىنىڭ ساپانى قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا ەۋروپالىق قاۋىمداستىقتىڭ (ENQA) تولىققاندى مۇشەسى بولىپ تابىلاتىن جانە اگەنتتىكتەردىڭ ەۋروپالىق رەەسترىنە (EQAR) كىرەتىن IQAA جانە ASIIN اگەنتتىكتەرىنىڭ ينستيتۋتسيونالدىق اككرەديتتەۋ سەرتيفيكاتى جانە باكالاۆريات, ماگيستراتۋرا مەن دوكتورانتۋرا بويىنشا 153 ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسىنىڭ مامانداندىرىلعان اككرەديتتەۋ بويىنشا سەرتيفيكاتتارى بار. مۇنىڭ بارلىعى ءبىزدىڭ ۇسىنىپ وتىرعان ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىمىزدىڭ ساپانى قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا ESG ەۋروپالىق ستاندارتتارى تالاپتارىنا سايكەستىگىن ايقىندايدى.
قازىرگى كەزدە جوعارى ءبىلىم بەرۋ مازمۇنىن قولجەتىمدى, ءارى ساپالى ءبىلىم بەرۋ تۇرعىسىنان الەمدىك بەتالىستار نەمەسە ۇردىستەر اياسىندا جاڭعىرتۋ مىندەتى نەگىزگى ستراتەگيالىق قۇجات – «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2025 جىلعا دەيىنگى ستراتەگيالىق دامۋ جوسپارىنا», سونىمەن قاتار جوعارى ءبىلىم بەرۋدىڭ ەۋروپالىق كەڭىستىگىنىڭ بىرقاتار وزەكتى قۇجاتتارىنا بەيىمدەلۋدى قاراستىرادى.
ءبىزدىڭ باستى باعىتىمىز – ۋنيۆەرسيتەتتى زەرتتەۋ جانە كاسىپكەرلىك ۋنيۆەرسيتەتىنە اينالدىرۋ ماقساتىمەن تىكەلەي بايلانىستى, ال ول ماقسات ءوز كەزەگىندە ەل ەكونوميكاسىنا قاجەتتى مامانداردى دايىنداۋ مەن جاس قازاقستاندىقتاردىڭ جاڭا ۇرپاعىن تاربيەلەۋ جولىندا جوعارى كورسەتكىشتەرگە جەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى دەپ ويلايمىن.
م.اۋەزوۆ اتىنداعى وڭتۇستىك قازاقستان ۋنيۆەرسيتەتى – بۇگىنگى تاڭدا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ءبىلىم بەرۋ كەڭىستىگىنىڭ ۇزدىكتەر قاتارىنداعى, عىلىمي جانە ماتەريالدىق اۋەلەتى جوعارى دەڭگەيدەگى, ۇزاق جىلدار بويعى تاريحى بارىسىندا قالىپتاسقان سالتتارى مەن داستۇرلەرى بار, ەڭ باستى بايلىعى – باسەكەگە قابىلەتتى جوعارى وقۋ ورنى بولىپ تابىلادى.
ءبىلىمدى ۇرپاق – ەلىمىزدىڭ بولاشاعى, ەرتەڭى. تاۋەلسىز ەلىمىز قاناتىن كەرە جايىپ, ەل مادەنيەتى وركەندەگەن قازىرگى زاماندا تەك ءبىلىمدى جاستار عانا ۇلتىمىزدى اسقاقتاتادى, ەلىمىزدى كوككە كوتەرەدى. قوعامنىڭ نەگىزگى وزەگى – جاستار. قازاقستاننىڭ بولاشاعى جاستار ەنشىسىندە ەكەنىن ەسكەرسەك, سول جاستاردىڭ ساپالى ءبىلىم الىپ, تاربيەلى, پاراساتتى ازامات بولىپ قالىپتاسۋىنا قوعامنىڭ دا ىقپالى زور ەكەنى انىق. سانالى قوعامدا ءبىلىمدى ازاماتتارمەن بىرلەسە ءومىر سۇرگەن جاستار ءوز بويىندا بىلىمگە دەگەن قۇشتارلىق پەن ىزگى سەزىمدەردى قالىپتاستىراتىنى ءسوزسىز. سوندىقتان قازاقستاننىڭ جارقىن بولاشاعى تەك ءبىلىمدى جاستارمەن عانا قالىپتاسپاق.
داريا قوجامجاروۆا,
م.اۋەزوۆ اتىنداعى وڭتۇستىك قازاقستان ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ باسقارما توراعاسى – رەكتورى
