قوعام • 16 اقپان, 2022

ايقايشىلار شىن مۇقتاجدىڭ جولىن كەسپەسىن...

540 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

ماڭعىستاۋ مازاسىزدانىپ تۇر. ءارتۇرلى تالاپ قويعان, بەينەۇندەۋ جاريالاعان, ميتينگىلەتكەن ۇجىمدار قاراسى كوپ. ءتىپتى, حالىقتىڭ ءوزى قايسىسىنىكى دۇرىس, قايسىسىنىكى بۇرىس ەكەنىن باعامداۋدان قالعانى بەلگىلى. ەل اراسىندا «ميتينگتىڭ ءمانىن كەتىرىپ العان جوقپىز با؟», «ميتينگكە شىعادى» دەگەنگە شىعاتىندار كوبەيىپ كەتكەن سياقتى» نەمەسە «بىزگە تىنىشتىق كەرەك» دەگەندەي كۇبىر-كۇڭكىل سوزدەر ەستىلەدى. كۇبىر مەن كۇڭكىل بولاتىن سەبەبى قاتتىراق ايتۋعا الىپ-ۇشىپ جۇرگەن كوپشىلىكتەن قورقادى.

ايقايشىلار شىن مۇقتاجدىڭ جولىن كەسپەسىن...

جەرگىلىكتى بيلىك وڭىردەگى كەيبىر ۇجىم­داردىڭ ماسەلەلەرىن شەشۋ باع­ى­تىندا جۇمىس جۇرگىزىلىپ جات­قانىن ايتادى. مىسالى, جالا­قى­نى 50-70%-عا كوتەرۋدى تالاپ ەتىپ بىرنەشە كۇن شەرۋلەتكەن «ماەك-قازاتومونەركاسىپ» جشس-دا جالاقى 30 %-عا ءوسىرىلىپ, ماسە­لەنى شەشۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك ينس­پەك­تورلارمەن بىرگە ەڭبەك اربيتراجى قۇرىلعان. بۇگىندە 163 مىڭ تۇرعىنى بار, 10 مىڭ ادام «وزەنمۇنايگاز» اق-دا جۇمىس ىستەيتىن وزەندىكتەر تاعى ءبىر مۇناي-گاز ءوندىرۋشى باسقارما اشۋدى تالاپ ەتۋدە. «بۇرعىلاۋ» جشس, «رتسكۋ-اكتاۋ» جشس جۇمىسشىلارى, «KMG-Sekurity» مەكەمەلەرى, وزگە دە ۇجىمدار ءوز تالاپتارىن ايتۋدا.

اكىمدىك ماسەلەنى شەشۋ, مي­تينگ­­تى تاراتۋ باعىتىندا جۇمىس­تار­عا كىرىستى. ماسەلەن, جاڭاوزەندە تۇرعىنداردى جۇمىسقا ورنالاس­تىرۋ ماسەلەسى جونىندەگى كوميسسيا جانىنان حالىقتىق باقىلاۋ توبى قۇرىلدى. ماڭعىستاۋ وبلىسى اكىمىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ابزال مەڭدىباەۆ باستاعان جۇمىس توبى باستاماشىل توپپەن كەلىسسوزدەر جۇرگىزىپ, ماسەلەنى شەشۋدىڭ ءۇش باعىتى بويىنشا جوسپار ۇسىنعان بولاتىن.

ەكى تاراپ اراسىنداعى كەلىسسوز­دەر ناتيجەسىندە قالالىق جۇمىس­پەن قامتۋ ورتالىعىندا 5 سانات بو­يىنشا كەزەكتە تۇرعان 150 ازاماتتى قولدانىستاعى الگوريتم نە­گى­زىندە جۇمىسقا قابىلداۋ جوس­پار­­لانىپ, «وزەنمۇنايگاز» اق-عا سەرۆيستىك قىزمەت كورسەتەتىن مەكەمەلەردە جاڭادان قۇرىلاتىن 150 جۇمىس ورنىنا حالىقتىڭ الەۋمەتتىك وسال توبىنا جاتاتىن تۇرعىنداردى جۇمىسقا ورنالاس­تىرۋ مەجەلەنگەن. سونداي-اق جا­ڭا­وزەن قالاسىنىڭ جۇمىسپەن قام­تۋ ءبولىمىنىڭ «جۇمىس ىستەيمىن» باعدارلاماسى اياسىندا بيىل ناۋ­رىز ايىنان باستاپ شاعىن جانە ورتا بيزنەس سۋبەكتىلەرى قوسىمشا 50 جۇمىس ورنىن اشادى. ەكى تاراپ اراسىنداعى كەلىسسوزدەر قورى­تىن­دى­سى بويىنشا 350 ادام جۇمىسقا ورنالاستىرىلادى دەگەن بولجام بار. اكىمدىك جۇمىستى قايدان, قالاي تاۋىپ وتىر؟ ەگەر بۇعان دەيىن بار مۇمكىندىك بولسا, نەگە ميتينگكە دەيىن قام جاساماعان, ال جوقتان جونىپ جۇمىس ورىندارىن اشقان بولسا, بۇل جاڭاوزەن عانا ەمەس, وزگە وڭىرلەردەگى جۇمىسسىزداردىڭ دا ميتينگكە شىعۋىنا سەبەپ بولماي ما؟ قازىر جەلىلەردە «بيلىك جاڭاوزەنگە بەت بۇرىپ كەتتى, وزگە وڭىرلەر وگەي مە؟» دەگەن راۋىشتەگى وكپەلى ۇندەر ايتىلا باستادى.

وسى جەردە نازاردى كوبىرەك اۋدارتىپ «اتتەگەن-اي» دەگىزەتىن شەرۋ دە جوق ەمەس. بۇل – ماڭ­عىس­تاۋداعى كوپبالالى جانە تۇر­عىن ءۇيدى جەكەشەلەندىرىپ بە­رۋ­دى تالاپ ەتكەن انالار داۋى. انالار كەشقۇرىم الاڭعا جيى­لىپ, تۇنگى ساعات 3-كە دەيىن ەرە­ۋىل­دەتتى, كوشەلەردى جاپتى. ەرتە­سى­نە وبلىس اكىمى نۇرلان نوعاەۆ جالعا بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇيدى جە­كە­شەلەندىرۋدى تالاپ ەتكەن, ياعني اقتاۋدان جالدامالى تۇرعىن ءۇي العان جاڭاوزەن قالاسىنىڭ ءبىر توپ تۇرعىنىمەن, سونداي-اق اقتاۋ قالاسىنىڭ كوپبالالى انالارىمەن كەزدەستى.

اكىمدىككە كەلگەن ايەلدەر جا­ڭا­وزەن قالاسىنان اقتاۋ قالا­سى­نا قونىستاندىرۋ باعدار­لا­ما­سى بويىنشا 2019-2022 جىلدار ارالىعىندا جالعا بەرىلگەن پاتەرلەرىن جەكەشەلەندىرىپ بەرۋدى تالاپ ەتتى. سونداي-اق پاتەردى جالعا الۋ جانە كوممۋنالدىق قىزمەتتەر ءۇشىن تولەنەتىن تولەم اقىسىن الىپ تاستاۋ تۋرالى تالاپتارىن ايتتى. ن.نوعاەۆ قولدانىستاعى زاڭناماعا سايكەس جالعا بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇي جەكەشەلەندىرۋگە جاتپايتىنىن ءتۇسىندىردى.

– اقتاۋ قالاسىندا جالعا بەر­گەن پاتەرلەردىڭ جالعا الۋ مەر­زى­مىنە شەكتەۋ قويىلمايدى. ەگەر كەلىسىمشارتتا تىركەلگەن ادام قاي­تىس بولعان جاعدايدا, جالعا الۋ كەلى­سىم­شارتى قالعان وتباسى مۇ­شەلەرىنە ۇزار­تى­لىپ بە­رى­لەدى. قازاقستان رەسپۋب­لي­كا­سى­نىڭ قولدانىستاعى «تۇرعىن ءۇي قاتىناستارى تۋرالى» زاڭ بويىنشا, ءسىز تۇراتىن پاتەرلەر كوممۋنالدىق تۇرعىن ءۇي قورى­نان ساتىپ الۋ قۇقىعىنسىز بەرى­لە­دى, جالعا بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇي جەكەشەلەندىرۋگە جاتپايدى. كوم­مۋ­نالدىق قىزمەتتەرگە قا­تىس­تى, ەگەر ءسىزدىڭ تابىسىڭىز تولەمدى تولىق وتەۋگە مۇمكىن بولماسا, وندا «تۇرعىن ءۇي قاتىناستارى» تۋرالى زاڭعا سايكەس قاجەتتى قۇجاتتار پاكەتىن جيناپ, تۇرعىن ءۇي كومەگىن الا الاسىز, – دەدى ايماق باسشىسى.

تۇرعىن ءۇيدى جالداۋ اقىسى تۇرعىن ءۇيدىڭ شارشى مەترىنە بايلانىستى 8-دەن 12 مىڭ تەڭگەگە دەيىن وزگەرەدى.

كەزدەسۋگە وبلىستىق ءماسليحات دەپۋتاتتارى دا قاتىسىپ, جينال­عان­داردى كوميسسيا جۇمىسىن جال­عاس­تىرۋعا شاقىردى. ءماسليحاتتىڭ بىرقاتار دەپۋتاتى انالار كوتەر­گەن ماسەلەلەردى قاراۋ ءۇشىن پارلا­مەن­تكە حات جولدادى جانە كەزدەسۋ قورىتىندىسى بويىنشا كوميسسيا جۇمىسىن جالعاستىرۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى.

انالاردىڭ اراسىندا كىمدەر بار؟ بىرقاتارىن جالعا بەرىپ, قو­سىم­شا تابىس تاۋىپ جۇرگەن بىر­نەشە ءۇيى بار, استىندا قىمبات كولى­گى بار ايقايشى انالارعا قاراپ قاپالاناسىڭ. ولاردىڭ ماقساتى – ەلدىڭ تىنىشتىعىن بۇزۋ ما, الدە تويىمسىزدىق پا؟ جاعدايلى انا­لار­دىڭ جالعان ايقايى كومەك­كە شىن مۇقتاج انالاردى تاسادا قالدىرىپ جۇرگەن جوق پا؟ را­سىن­دا, ميتينگكە شىققان كەيبىر انالاردىڭ جاعدايىنىڭ جاقسى ەكەنىنە قاراپ وتىرىپ, شىن مۇقتاج وتباسى مەن ايقايشىلاردى ايىرۋ قيىنعا تۇسكەندەي, ميتينگتىڭ دە ءمانى كەتكەندەي...

ماڭعىستاۋداعى «كەلىندەر كو­تە­رىلىسى» كوڭىلگە كىربىڭ ۇيالاتىپ, تۇر­عىندار تالابىنداعى كولەڭكەلى تۇستاردى كورسەتكەندەي. شىن مۇق­­تاج­دىق, شەشىمىن تاپپاي ۋشىق­قان ماسەلە بولماسا, ۋلاپ-شۋلاپ كو­شەگە شىعۋ ءسان ەمەس ەكەنىن ۇعى­­نىپ, مۇنداي شەرۋلەر ەلدىڭ ىقى­لا­سىن ەمەس ىزاسىن تۋدىراتىنىن ەسكەرەيىك.

 

ماڭعىستاۋ وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار