جەرگىلىكتى بيلىك وڭىردەگى كەيبىر ۇجىمداردىڭ ماسەلەلەرىن شەشۋ باعىتىندا جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتقانىن ايتادى. مىسالى, جالاقىنى 50-70%-عا كوتەرۋدى تالاپ ەتىپ بىرنەشە كۇن شەرۋلەتكەن «ماەك-قازاتومونەركاسىپ» جشس-دا جالاقى 30 %-عا ءوسىرىلىپ, ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك ينسپەكتورلارمەن بىرگە ەڭبەك اربيتراجى قۇرىلعان. بۇگىندە 163 مىڭ تۇرعىنى بار, 10 مىڭ ادام «وزەنمۇنايگاز» اق-دا جۇمىس ىستەيتىن وزەندىكتەر تاعى ءبىر مۇناي-گاز ءوندىرۋشى باسقارما اشۋدى تالاپ ەتۋدە. «بۇرعىلاۋ» جشس, «رتسكۋ-اكتاۋ» جشس جۇمىسشىلارى, «KMG-Sekurity» مەكەمەلەرى, وزگە دە ۇجىمدار ءوز تالاپتارىن ايتۋدا.
اكىمدىك ماسەلەنى شەشۋ, ميتينگتى تاراتۋ باعىتىندا جۇمىستارعا كىرىستى. ماسەلەن, جاڭاوزەندە تۇرعىنداردى جۇمىسقا ورنالاستىرۋ ماسەلەسى جونىندەگى كوميسسيا جانىنان حالىقتىق باقىلاۋ توبى قۇرىلدى. ماڭعىستاۋ وبلىسى اكىمىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ابزال مەڭدىباەۆ باستاعان جۇمىس توبى باستاماشىل توپپەن كەلىسسوزدەر جۇرگىزىپ, ماسەلەنى شەشۋدىڭ ءۇش باعىتى بويىنشا جوسپار ۇسىنعان بولاتىن.
ەكى تاراپ اراسىنداعى كەلىسسوزدەر ناتيجەسىندە قالالىق جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعىندا 5 سانات بويىنشا كەزەكتە تۇرعان 150 ازاماتتى قولدانىستاعى الگوريتم نەگىزىندە جۇمىسقا قابىلداۋ جوسپارلانىپ, «وزەنمۇنايگاز» اق-عا سەرۆيستىك قىزمەت كورسەتەتىن مەكەمەلەردە جاڭادان قۇرىلاتىن 150 جۇمىس ورنىنا حالىقتىڭ الەۋمەتتىك وسال توبىنا جاتاتىن تۇرعىنداردى جۇمىسقا ورنالاستىرۋ مەجەلەنگەن. سونداي-اق جاڭاوزەن قالاسىنىڭ جۇمىسپەن قامتۋ ءبولىمىنىڭ «جۇمىس ىستەيمىن» باعدارلاماسى اياسىندا بيىل ناۋرىز ايىنان باستاپ شاعىن جانە ورتا بيزنەس سۋبەكتىلەرى قوسىمشا 50 جۇمىس ورنىن اشادى. ەكى تاراپ اراسىنداعى كەلىسسوزدەر قورىتىندىسى بويىنشا 350 ادام جۇمىسقا ورنالاستىرىلادى دەگەن بولجام بار. اكىمدىك جۇمىستى قايدان, قالاي تاۋىپ وتىر؟ ەگەر بۇعان دەيىن بار مۇمكىندىك بولسا, نەگە ميتينگكە دەيىن قام جاساماعان, ال جوقتان جونىپ جۇمىس ورىندارىن اشقان بولسا, بۇل جاڭاوزەن عانا ەمەس, وزگە وڭىرلەردەگى جۇمىسسىزداردىڭ دا ميتينگكە شىعۋىنا سەبەپ بولماي ما؟ قازىر جەلىلەردە «بيلىك جاڭاوزەنگە بەت بۇرىپ كەتتى, وزگە وڭىرلەر وگەي مە؟» دەگەن راۋىشتەگى وكپەلى ۇندەر ايتىلا باستادى.
وسى جەردە نازاردى كوبىرەك اۋدارتىپ «اتتەگەن-اي» دەگىزەتىن شەرۋ دە جوق ەمەس. بۇل – ماڭعىستاۋداعى كوپبالالى جانە تۇرعىن ءۇيدى جەكەشەلەندىرىپ بەرۋدى تالاپ ەتكەن انالار داۋى. انالار كەشقۇرىم الاڭعا جيىلىپ, تۇنگى ساعات 3-كە دەيىن ەرەۋىلدەتتى, كوشەلەردى جاپتى. ەرتەسىنە وبلىس اكىمى نۇرلان نوعاەۆ جالعا بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇيدى جەكەشەلەندىرۋدى تالاپ ەتكەن, ياعني اقتاۋدان جالدامالى تۇرعىن ءۇي العان جاڭاوزەن قالاسىنىڭ ءبىر توپ تۇرعىنىمەن, سونداي-اق اقتاۋ قالاسىنىڭ كوپبالالى انالارىمەن كەزدەستى.
اكىمدىككە كەلگەن ايەلدەر جاڭاوزەن قالاسىنان اقتاۋ قالاسىنا قونىستاندىرۋ باعدارلاماسى بويىنشا 2019-2022 جىلدار ارالىعىندا جالعا بەرىلگەن پاتەرلەرىن جەكەشەلەندىرىپ بەرۋدى تالاپ ەتتى. سونداي-اق پاتەردى جالعا الۋ جانە كوممۋنالدىق قىزمەتتەر ءۇشىن تولەنەتىن تولەم اقىسىن الىپ تاستاۋ تۋرالى تالاپتارىن ايتتى. ن.نوعاەۆ قولدانىستاعى زاڭناماعا سايكەس جالعا بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇي جەكەشەلەندىرۋگە جاتپايتىنىن ءتۇسىندىردى.
– اقتاۋ قالاسىندا جالعا بەرگەن پاتەرلەردىڭ جالعا الۋ مەرزىمىنە شەكتەۋ قويىلمايدى. ەگەر كەلىسىمشارتتا تىركەلگەن ادام قايتىس بولعان جاعدايدا, جالعا الۋ كەلىسىمشارتى قالعان وتباسى مۇشەلەرىنە ۇزارتىلىپ بەرىلەدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قولدانىستاعى «تۇرعىن ءۇي قاتىناستارى تۋرالى» زاڭ بويىنشا, ءسىز تۇراتىن پاتەرلەر كوممۋنالدىق تۇرعىن ءۇي قورىنان ساتىپ الۋ قۇقىعىنسىز بەرىلەدى, جالعا بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇي جەكەشەلەندىرۋگە جاتپايدى. كوممۋنالدىق قىزمەتتەرگە قاتىستى, ەگەر ءسىزدىڭ تابىسىڭىز تولەمدى تولىق وتەۋگە مۇمكىن بولماسا, وندا «تۇرعىن ءۇي قاتىناستارى» تۋرالى زاڭعا سايكەس قاجەتتى قۇجاتتار پاكەتىن جيناپ, تۇرعىن ءۇي كومەگىن الا الاسىز, – دەدى ايماق باسشىسى.
تۇرعىن ءۇيدى جالداۋ اقىسى تۇرعىن ءۇيدىڭ شارشى مەترىنە بايلانىستى 8-دەن 12 مىڭ تەڭگەگە دەيىن وزگەرەدى.
كەزدەسۋگە وبلىستىق ءماسليحات دەپۋتاتتارى دا قاتىسىپ, جينالعانداردى كوميسسيا جۇمىسىن جالعاستىرۋعا شاقىردى. ءماسليحاتتىڭ بىرقاتار دەپۋتاتى انالار كوتەرگەن ماسەلەلەردى قاراۋ ءۇشىن پارلامەنتكە حات جولدادى جانە كەزدەسۋ قورىتىندىسى بويىنشا كوميسسيا جۇمىسىن جالعاستىرۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى.
انالاردىڭ اراسىندا كىمدەر بار؟ بىرقاتارىن جالعا بەرىپ, قوسىمشا تابىس تاۋىپ جۇرگەن بىرنەشە ءۇيى بار, استىندا قىمبات كولىگى بار ايقايشى انالارعا قاراپ قاپالاناسىڭ. ولاردىڭ ماقساتى – ەلدىڭ تىنىشتىعىن بۇزۋ ما, الدە تويىمسىزدىق پا؟ جاعدايلى انالاردىڭ جالعان ايقايى كومەككە شىن مۇقتاج انالاردى تاسادا قالدىرىپ جۇرگەن جوق پا؟ راسىندا, ميتينگكە شىققان كەيبىر انالاردىڭ جاعدايىنىڭ جاقسى ەكەنىنە قاراپ وتىرىپ, شىن مۇقتاج وتباسى مەن ايقايشىلاردى ايىرۋ قيىنعا تۇسكەندەي, ميتينگتىڭ دە ءمانى كەتكەندەي...
ماڭعىستاۋداعى «كەلىندەر كوتەرىلىسى» كوڭىلگە كىربىڭ ۇيالاتىپ, تۇرعىندار تالابىنداعى كولەڭكەلى تۇستاردى كورسەتكەندەي. شىن مۇقتاجدىق, شەشىمىن تاپپاي ۋشىققان ماسەلە بولماسا, ۋلاپ-شۋلاپ كوشەگە شىعۋ ءسان ەمەس ەكەنىن ۇعىنىپ, مۇنداي شەرۋلەر ەلدىڭ ىقىلاسىن ەمەس ىزاسىن تۋدىراتىنىن ەسكەرەيىك.
ماڭعىستاۋ وبلىسى