بۇل كۇندەرى ارقايسىمىز ءوز وزىمىزگە سۇراق قويۋىمىز كەرەك. ء«بىز نە ىستەي الامىز؟» ء«بىزدىڭ جاڭا قازاقستانىمىز قانداي بولادى؟» قوعام, ءوز ىشىندەگى ماسەلەلەردى تالقىلاپ, ولاردى شەشۋدىڭ جولىن ىزدەستىرە ءبىلۋ كەرەك. ءبىزدىڭ ەڭ ۇلكەن ماسەلەمىز – الاۋىزدىق. اۋىزبىرشىلىگىمىز جوق. ءبىز جينالىپ ورتاق ماسەلەلەرى ورتاعا سالىپ, بىرگە شەشىم ىزدەپ جانە ەڭ باستىسى سول شەشىمدى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن جوبالار ازىرلەۋدى, جۇرگىزۋدى بىلمەيمىز. بالكىم بۇنداي مادەنيەتتىڭ قالىپتاسپاعاندىعى بۇعان سەبەپ شىعار. مەكتەپتەرىمىزدە, ۋنيۆەرسيتەتتەرىمىزدە جاستاردى بىرىگىپ جۇمىس ىستەۋگە, جوبا جاساۋعا باعىتتامايمىز. سوندىقتان دا بولار, ەرەسەكتەردىڭ اراسىندا ۇيىمداسۋ, ماسەلەلەردى بىرگە شەشۋگە دەگەن قۇلشىنىس جوق.
«كوپ بىرىكسە ەل بولادى» دەيدى. ءبىزدىڭ قازىرگى وزەكتى ماسەلەمىز – جاستار. ولارعا قالاي ءبىلىم بەرەمىز, ەلىنە پايدالى ازامات قىلىپ قالاي تاربيەلەيمىز. سول ماڭىزدى. ۇرانداتۋسىز, جاھاندىق قۇندىلىقتارعا ساي ازاماتتاردى ءوسىرۋ كەرەك.
قازاق مەكتەپتەرىندە ءبىر سىنىپتا 40-قا جۋىق وقۋشى وتىر. وقۋ-ادىستەمەلىك قۇرالدار جەتكىلىكسىز. بالالارى مەكتەپكە بارىپ جاتقان بارلىق اتا-انا بۇنى بىلەدى. مەكتەپ پەن اتا-انا اراسىندا تەكەتىرەس, ءبىرىن-ءبىرى جازعىرۋشىلىق كوپ بايقالادى. ال ەندى, اتا-انا رەتىندە, سول مەكتەپتىڭ جاقسارۋىنا, مۇعالىمدەردىڭ وسۋىنە, جەتىلۋىنە قانشالىقتى ۇلەس قوسىپ جاتىرمىز؟ ءبىر مۇعالىم 45 مينۋتتىق ساباقتا 40 بالاعا قالاي ءبىلىم بەرىپ ۇلگەرەدى؟ مىسال رەتىندە, بيىل ۇبت تاپسىرعان 140 مىڭنان استام مەكتەپ وقۋشىسىنىڭ 40 پايىزعا جۋىعى شەكتى بالدى جيناي الماي قالدى. 55 مىڭعا جۋىق مەكتەپ وقۋشىسى 140 بالدان 50 بالل جيناي المادى دەگەن ءسوز.
مەكتەپ جۇيەسىندە وقۋ باعدارلاماسىنان قالىپ قويعان بالالار كوپ. قيسىق اعاشتىڭ كولەڭكەسى دە قيسىق بولادى. جوعارى وقۋعا تۇسە الماعان بالا, كوشەدە قالادى. ونىڭ سوڭى نەگە بارىپ ۇلاساتىنىن شامالاپ توپشىلاي جاتارسىزدار.
وسىدان ءبىر جىل بۇرىن الماتى قالاسى اكىمدىگىمەن الاتاۋ اۋدانىندا «الاتاۋ شىعارماشىلىق ورتالىعى» دەپ اتالاتىن ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا ماڭىزدى جوبا باستادىق. ونىڭ نەگىزگى باعىتى الاتاۋ اۋدانىندا ورنالاسقان 26 مەكتەپتىڭ وقۋشىلارىنا قوسىمشا ءبىلىم بەرۋ, مەكتەپتەردىڭ الەۋەتىن كوتەرۋ, اۋدان تۇرعىندارىنىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ, جالپى اعارتۋشىلىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ.
بۇل قاناتقاقتى جوبا, جاقسى ناتيجەلەر بەرسە, الماتىنىڭ باسقا اۋداندارىندا وسىنداي ورتالىقتار اشۋ جوسپارلانعان. بۇل جوبادان ءۇمىتىمىز زور. سوڭعى بولعان وقيعالاردان كەيىن بۇنداي جوبالاردىڭ وزەكتىلىگى ارتا تۇسكەندەي كورەمىن ءوزىم. كوپ ماسەلەنىڭ ءتۇبىرى – بىلىمدە جاتىر دەپ ويلايمىن.
بەكجان تولىباي,
سۇلەيمەن دەميرەل اتىنداعى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ كورپوراتيۆتىك دامۋ ديرەكتورى
