تاۋەلسىزدىك العان وتىز جىل ىشىندەگى قوردالانعان وسىنداي وزەكتى ماسەلەلەردىڭ سالدارىنان بولعان قوعامنىڭ وسى جوعارى بالدى سىلكىنىسى مەملەكەتكە دە, حالقىمىزعا دا اسا اۋىر ءتيدى جانە اۋىر ساباق تا بولدى. «قاڭتار قاسىرەتىنەن» كەيىن ەكونوميكا, ادامدار جۇمىس ىستەپ, كۇندەلىكتى ناپاقاسىن تاۋىپ وتىرعان شاعىن جانە ورتا بيزنەس, الەۋمەتتىك سالا قاتتى زارداپتان جارالى جولبارىستاي كۇي كەشىپ وتىرعانى كوز الدىمىزدا ءوتىپ جاتىر.
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا ەلىمىزدىڭ ەكونوميكاسى مەن الەۋمەتتىك سالاسىنداعى شۇعىل شەشىمىن تابۋعا ءتيىس وزەكتى ماسەلەلەر اشىق ايتىلدى. بولعان ىسكە بىرىگىپ, جايلى ءومىر ورناتۋ ءۇشىن قوعامداعى شيقانداي سىزداتقان كەلەڭسىزدىكتەردى زەردەلەپ-زەرتتەمەسە, تامىرىن قيماسا بولمايدى. وتىرىستا قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى ايتقان ماسەلەلەردەن وسىنى ۇققانداي بولدىق. ازۋىن ايعا بىلەيتىن دامىعان ەلدەردىڭ قاي-قايسىنىڭ دا بەرەكەسىن شاعىن جانە ورتا بيزنەس كىرگىزەدى. ءبىزدىڭ ەلدە دە بيزنەستىڭ 90 پايىزىن شاعىن كومپانيالار قۇرايدى ەكەن. قاڭتار ايىنداعى ب ۇلىكشىلەر سالعان ويران كەزىندە ەلدەگى ەندى دامىپ كەلە جاتقان وسى سالا 100 ميلليارد تەڭگەدەن استام شىعىن شەكتى. كەلگەن شىعىننىڭ ورنى تولار, قيراتىلعان عيماراتتارى جوندەلەر. بىراق جەمقورلىق ماتاپ تاستاعان شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ بۇرىننان دا ادىمى اشىلىپ كەتكەن جوق ەدى. ادامدار قۇجاتتارىن دۇرىستاپ, ءتيىستى جەرىن, قاجەتتەرىن الۋى ءۇشىن تالاي كۇن سەرگەلدەڭگە تۇسەدى جانە وعان بيۋدجەتكە ەمەس, كورىنگەننىڭ قالتاسىنا كەتەتىن شىعىنىن شىعارماي ءىسىن اشا المايتىن. مۇنىڭ ءتۇپ-تامىرىن پرەزيدەنت ايتتى: «اڭگىمە كوميسسيالار, مونوپوليست وپەراتورلاردىڭ, ءتۇرلى دەلدالدىڭ, قاجەتسىز اگەنتتەردىڭ تاريفتەرى تۋرالى بولىپ وتىر. ەندى بۇل قىزمەتتەردى كىم تولەيدى؟ ارينە, تۇتىنۋشى تولەيدى. بۇل جاعدايلار قابىلدانعان زاڭدار مەن قاۋلىلاردىڭ كەسىرىنەن بولىپ وتىر. بۇل جەردە مەملەكەتتىك ورگاندار قوعام مۇددەسىن ەمەس, جەكەلەگەن كومپانيالاردىڭ مۇددەسىن باسشىلىققا الاتىنداي قۇقىقتىق اكتىلەر جاتىر. قازاقستاندىقتاردىڭ وزىنە جۇمساي الاتىن قاراجاتى وسى كومپانيالاردىڭ قالتاسىنا تۇسەدى», دەدى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى.
قازىر اۋقاتتى ادامدار مەن بالا-شاعاسىنا كۇندەلىكتى ازىعىن زورعا تاۋىپ جۇرگەن جوق-جۇقانا جانداردىڭ الەۋمەتتىك جىكتەلۋى قارقىن العان. مۇنى اباي اتامىز ايتقان «ەڭبەك ەتسەڭ ەرىنبەي, تويادى قارنىڭ تىلەنبەي» دەگەن قاعيدادان بولەك كورىنىس دەسەك بولار. ادامدار ەڭبەگىنىڭ باعالانباۋى, ادىلەتسىزدىك, ەڭبەك تۇرىنە قاراي جالاقىسىنىڭ دۇرىس تولەنبەۋى ولاردى كەدەيشىلىككە, ودان قالدى قوعامداعى الەۋمەتتىك تەڭسىزدىككە اكەلىپ وتىر. پرەزيدەنتتىڭ: «قازىرگى تاڭدا 1 ميلليونعا جۋىق ادامنىڭ تابىسى ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىنە دە جەتپەيدى. بۇل – سوڭعى 10 جىلداعى ەڭ ناشار كورسەتكىش. قازىرگى ۋاقىتتا مەنىڭ تاپسىرمام بويىنشا حالىقتىڭ تابىسىن ارتتىرۋعا ارنالعان باعدارلاما ازىرلەنىپ جاتىر», دەگەن ءسوزى ءارى اششى شىندىق, ءارى قازاقستاندىقتاردىڭ الداعى كۇنگە سەنىمىن ۇيالاتتى.
ەكونوميكانىڭ ءالى دە شيكىزات وندىرۋگە تاۋەلدىلىگىن ايتقاندا, الدىمەن اۋىل شارۋاشىلىعى ەسكە تۇسەدى. بابالار قۇرىعى بۇگىنگى ۇرپاققا جات بولىپ بارا جاتقانداي. ءبىر كەزدە «رەسەيگە جىلىنا 60 مىڭ توننا ەت ەكسپورتتايمىز» دەگەن ءسوز ايتىلدى دا قالدى. پرەزيدەنتتىڭ سوڭعى 5 جىلدا عانا اۋىل شارۋاشىلىعىنا 2 تريلليون تەڭگەدان اسا قاراجات بولىنگەنى تۋرالى ايتقانى جانىڭدى اۋىرتپاي قويمايدى. شىرماپ العان جەمقورلىق ونسىز دا ءتۇرلى داعدارىستى باستان كەشكەن سالانى تۇرالاتار ءتۇرى بار. سۋبسيديا تۇپكى يەسىنە جەتپەي, ورتا جولدا تالان-تاراجعا تۇسۋدە. ءتىپتى اۋىل شارۋاشىلىعىنا ەش قاتىسى جوق سالالار دا ونىڭ قىزىعىن كورۋدە.
ەكسپورت تەك اۋىل شارۋاشىلىعىندا عانا ەمەس, ەكونوميكانىڭ باسقا سالالارىندا دا ماندىعان جوق. وندىرىستە دە, ەكونوميكانىڭ ءوز سالالارىندا دا جەگى قۇرتتاي جەمقورلىق ەڭسە كوتەرتپەي وتىرعانى بۇگىن بەلگىلى جايعا اينالدى. ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا پرەزيدەنتتىڭ ينۆەستيتسيا اكەلۋگە ءتيىمسىز بولعان ەركىن ەكونوميكالىق ايماقتار, الماتى بازارىنداعى, كەدەن بەكەتتەرىندەگى بىلىقتاردىڭ بەتىن اشۋ كەرەكتىگى تۋرالى سوزدەرى كەلەشەك ەل دامۋىنا كەپىلى سياقتى ەستىلدى.
ەندىگى مىندەت پرەزيدەنت ايتقان قاداۋ-قاداۋ ماسەلەلەردىڭ جۇزەگە اسۋىنا ءار قازاقستاندىق اتسالىسۋى قاجەت. اتالارىمىز «توزعان قۋدان توپتاسقان قارعا دا وزار» دەگەن عوي. مەملەكەتكە, ۇلتقا دەگەن ادالدىق, ەلدىك سەزىمدەر ءار قازاقتىڭ جۇرەگىن جاۋلاسا, الىنبايتىن اسۋ, جەڭبەيتىن سىناق جوق. وسىنشا جەردى بىزگە اماناتتاعان اتالارىمىز بۇدان دا اۋىر كۇندەردى باستان وتكەرگەن. ولار ۇرپاق قامىن ويلاعان ەدى. سوندىقتان دا رۋحى مىقتى بولدى. بيىك رۋح ادالدىقتى سۇيەدى.
مۇرات باقتيار ۇلى,
سەنات دەپۋتاتى
