جاسىراتىنى جوق, اگرارلىق سالادا قوردالانعان ماسەلە از ەمەس. قازاقستان حالقىنىڭ 40%-ى اۋىلدى جەردە تۇراتىنىن ەسكەرسەك, ولاردىڭ باستى تابىس كوزى دە وسى اتاكاسىپ سانالادى. اۋىل حالقىنىڭ 90%-ى قازاقتار ەكەنىن ەستەن شىعارۋعا بولمايدى. سوندىقتان اگروونەركاسىپتىك كەشەندى, ونىڭ ىشىندە اۋىلدى جەرلەردەگى ءوندىرىستى جولعا قويماسا, تۇتاستاي ەلىمىزدى دامىتۋ تۋرالى ايتۋدىڭ ءوزى قيىن بولادى. وكىنىشتىسى سول, سالاعا جاۋاپتى مينيسترلىك ونى دامىتۋدىڭ ورنىنا كەرىسىنشە قۇزعا قۇلاتىپ جاتقانداي اسەر قالدىرادى. ايتالىق, اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋار وندىرۋشىلەرىنىڭ ونىمدەرىن, اسىرەسە وسىمدىك جانە ەت ونىمدەرىنىڭ ەكسپورتىن شەكتەپ, سالانى شاتقاياقتاتۋعا جول بەرىپ وتىر. مۇنىڭ سالدارىنان قازاقستاننىڭ ازىق-ت ۇلىك وندىرۋشىلەرى, اتاپ ايتقاندا, كارتوپتى وسىرۋمەن شۇعىلداناتىن شارۋالار 300 مىڭ تونناعا جۋىق ءونىمدى قايدا ساۋدالايتىنىن بىلمەي دال. دەمەك ەرتەڭ ءونىمنىڭ بارلىعى دالادا قالىپ, ءشىريدى. بۇدان كەيىن اتالعان ازاماتتاردا اۋىل شارۋاشىلىعىمەن اينالىسۋعا قانداي ىنتا-جىگەر بولادى؟!
ەرىكسىز وسىنىڭ ناتيجەسىندە اۋىل حالقى جۇمىسسىز قالىپ, ونسىز دا جۇمىسسىز جۇرگەن تۇرعىنى كوپ قالالارعا جاڭا ميگراتسيانىڭ لەگى قوسىلادى. وسى ماسەلەنى قولعا الماسا, تاياۋ ارادا الەۋمەتتىك شيەلەنىس تۋىنداۋى عاجاپ ەمەس.
ەت شارۋاشىلىعىندا دا وسىعان ۇقساس جاعداي ورىن الىپ وتىر. ەت وندىرۋشىلەردىڭ ءونىمىن كورشىلەس وزبەكستانعا ساتۋعا تىيىم سالىپ, ءوزىمىزدىڭ ىشكى نارىعىمىزدا, ناقتى ايتقاندا, وليگارحتاردىڭ قالتاسىنا ارزان باعاعا ساتۋعا ماجبۇرلەپ وتىر. بۇلاي جالعاسا بەرسە ەرتەڭ فەرمەرلەر مالمەن اينالىسۋدى دوعارادى. بىلتىر قۋاڭشىلىقتىڭ سالدارىنان ونسىز دا اۋىل حالقىنا وڭاي تيمەگەنى بەلگىلى. اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى ماسەلەسىن قۇنتتاۋدىڭ ورنىنا كەرىسىنشە جاعدايدى ودان سايىن كۇردەلەندىرىپ جىبەردى. ونىڭ ناقتى دالەلى 5-6 جىلدىڭ ىشىندە سۋبسيدياعا بولىنگەن 2 ترلن تەڭگەنىڭ جىمقىرىلۋى. ياعني اگرارلىق سەكتوردا سىبايلاس جەمقورلىق بەلەڭ الىپ تۇرسا كەرەك. ونىڭ باسى-قاسىندا تۇرعاندار اۋىل شارۋاشىلىعىنا جاۋاپتى شەنەۋنىكتەر. ولاردىڭ قۇزىرەتىنسىز بۇعان ەشكىمنىڭ ءداتى بارمايتىنى انىق. وسى ايتىلعان ماسەلە شۇعىل ارادا شەشىلمەسە, بۇل ۆەدومستۆونى حالىققا قارسى جۇمىس ىستەيتىن مينيسترلىك دەپ ايتۋدان باسقا امال جوق!
ساپارباي جوباەۆ,
ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى
