مەديتسينا • 01 اقپان, 2022

«ساقتاندىرىلماعانعا» قانداي مەديتسينالىق كومەك كورسەتىلەدى؟

1090 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن

الەۋمەتتىك جەلىدە مەديتسينالىق كومەك قاجەت بولعان كەزدە ونى ساقتاندىرۋ مارتەبەسىنسىز الۋ مۇمكىن ەمەستىگى ءجيى ايتىلادى. الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورى ءمامس جۇيەسىندە ساقتاندىرىلماعان پاتسيەنتتەردىڭ قانداي مەديتسينالىق كومەككە سەنىم ارتا الاتىنىن جانە اتالعان قىزمەتتىڭ قالاي كورسەتىلەتىنىن تاعى ءبىر ەسكە سالدى. الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورى مەديتسينالىق كومەكتىڭ بىرىڭعاي ساتىپ الۋشىسى جانە تەگىن مەديتسينالىق كومەكتىڭ كەپىلدىك بەرىلگەن كولەمى (تمككك) شەڭبەرىندە جانە مىندەتتى مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ ء(مامس) جۇيەسىندە حالىققا كورسەتىلگەن مەديتسينالىق قىزمەتتەر ءۇشىن اقى تولەۋدى جۇرگىزەدى. ءمامس تىزبەسىندەگى قىزمەتتەر «ساقتاندىرىلعان» مارتەبەسى بار ازاماتتارعا ۇسىنىلادى. ال ساقتاندىرىلماعان پاتسيەنتتەر قانداي كومەك كۇتە الادى؟ ولارعا تمككك-دە كوزدەلگەن مەديتسينالىق كومەكتىڭ تۇرلەرى ۇسىنىلادى.

«ساقتاندىرىلماعانعا» قانداي مەديتسينالىق كومەك كورسەتىلەدى؟

تمككك كىمگە تيەسىلى؟

تەگىن مەديتسينالىق كومەكتىڭ كەپىلدىك بەرىلگەن كولەمى بيۋدجەت قاراجاتىنان تولەنەدى جانە ولار:

- قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتارىنا,

- قانداستارعا,

- بوسقىندارعا,

- قازاقستان رەسپۋبليكاسى­نىڭ اۋماعىندا تۇراقتى تۇراتىن
(جا­نە تۇرۋعا ىقتيارحاتى بار) شە­تەل­دىكتەرگە,

- قازاقستان رەسپۋبليكاسى­نىڭ اۋماعىندا تۇراقتى تۇراتىن (جانە تۇرۋعا ىقتيارحاتى بار) ازا­­ماتتىعى جوق ادامدارعا.

قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا ۋاقىتشا بولاتىن شەتەلدىكتەر مەن ازاماتتىعى جوق ادامدار­دىڭ, پانا ىزدەگەن ادامداردىڭ اينالاسىنداعىلارعا قاۋىپ توندى­رەتىن اۋرۋلارى بولعان كەزدە تمككك الۋعا قۇقىعى بار.

تمككك پاكەتىنە نە كىرەدى؟

تەگىن مەديتسينالىق كومەكتىڭ كەپىلدىك بەرىلگەن كولەمىنە مىنالار كىرەدى:

  1. جەدەل جاردەم قىزمەتتە­رى, ونىڭ ىشىندە بەلگىلى ءبىر جاع­دايلاردا مەديتسينالىق اۆيا­تسيانى تارتا وتىرىپ (ياعني شۇ­عىل كومەك قاجەت بولعان جاع­دايدا پاتسيەنتكە ونىڭ ساق­تان­دىرىلعانىنا نەمەسە ساق­تاندىرىلماعانىنا قارا­ماستان كورسەتىلۋگە ءتيىس);
  2. مەديتسينالىق-سانيتار­لىق العاشقى كومەك قىزمەت­تەرى (مساك, ياعني بۇل نەگىزىنەن ەمحاناڭىزدىڭ ۋچاسكەلىك قىز­مەت دەڭگەيىندە كورسەتىلەتىن نە­گىزگى قىزمەتتەر), ونىڭ ىشىندە:

1) ەڭ كوپ تارالعان اۋرۋلاردى دياگنوستيكالاۋ, ەمدەۋ جانە باسقارۋ;

2) حالىقتىڭ نىسانالى توپتارىن (بالالاردى, ەرەسەكتەردى) پروفيلاكتيكالىق تەكسەرۋ;

4) يممۋنداۋ (ۆاكتسينالاۋ);

5) سالاماتتى ءومىر سالتىن قا­لىپتاستىرۋ جانە ناسيحاتتاۋ;

6) ۇرپاقتى بولۋ دەنساۋلىعىن قورعاۋ جونىندەگى ءىس-شارالار;

7) جۇكتى جانە بوسانعاننان كە­­يىنگى كەزەڭدەگى ايەلدەردى باقى­لاۋ;

8) ينفەكتسيالىق اۋرۋلار وشاق­­تارىنداعى سانيتارلىق-ەپيدەمياعا قارسى جانە سانيتا­ريالىق-پروفيلاكتيكالىق ءىس-شارالار.

  1. امبۋلاتوريالىق جاع­داي­دا مامانداندىرىلعان مە­ديتسينالىق كومەك (بۇل ەمحانا دەڭگەيىندە, ونىڭ ىشىندە ەسەپتە تۇرعاندار ءۇشىن جانە شۇعىل جاعدايلار تۋىنداعان كەزدە كورسەتىلەتىن قىزمەتتەر):

1) ايتۆ-ينفەكتسياسىنىڭ جانە تۋبەركۋلەزدىڭ پروفيلاكتيكاسى جانە دياگنوستيكاسى;

2) جاراقاتتار, ۋلانۋلار نەمەسە باسقا دا شۇعىل جاعداي كە­زىندەگى قىزمەتتەر, ونىڭ ىشىن­دە ەلدەگى ەپيدەميالىق جاع­داي­دىڭ ناشارلاۋىن تۋدىراتىن اۋرۋلار كەزىندەگى جانە ولارعا كۇدىك تۋىنداعان جاعدايلاردا ساقتاندىرىلعان مارتەبەسىنە قا­راماستان بارلىق ادام ءۇشىن ءموبيلدى بريگادانىڭ قىز­مەتتەرى;

3) الەۋمەتتىك ماڭىزدى اۋرۋلار كەزىندەگى دياگنوستيكا جانە ەمدەۋ;

4) ديناميكالىق باقىلاۋعا جا­تاتىن سوزىلمالى اۋرۋلار كە­زىن­­دەگى دياگنوستيكا جانە ەمدەۋ.

  1. ستاتسيوناردى الماستى­راتىن جاعدايلاردا مامان­داندىرىلعان مەديتسينالىق كو­مەك (ايتپاقشى, بۇل كوروناۆيرۋسپەن اۋىرعان ناۋقاستاردى ۇيدە ەمدەۋدى دە قامتيدى):

1) الەۋمەتتىك ءمانى بار اۋرۋلاردى ەمدەۋ كەزىندە;

2) ەلدەگى ەپيدەميالىق احۋال­دىڭ ناشارلاۋىن تۋدىراتىن اۋرۋلار كەزىندە جانە ولارعا كۇدىك تۋىنداعان جاعدايلاردا ساقتاندىرىلعان مارتەبەسىنە قا­راماستان بارلىعى ءۇشىن ۇيدەگى ستاتسيوناردىڭ قىزمەتتەرى;

3) ديناميكالىق باقىلاۋعا جاتاتىن سوزىلمالى اۋرۋلار كە­زىندە ەمدەۋ.

  1. ستاتسيونارلىق جاعداي­داعى مامانداندىرىلعان مەدي­تسينالىق كومەك (پاتسيەنتتەر­دىڭ بەلگىلى ءبىر ساناتتارى ءۇشىن ­اۋرۋحانادا ەمدەۋ):

1) اينالاسىنداعىلارعا قاۋىپ توندىرەتىن ينفەكتسيالىق نەمەسە پارازيتتىك اۋرۋمەن اۋىراتىن ناۋ­قاسپەن قاتىناستا بولعان ادام­داردى, سونداي-اق باكتەريا تاسىمالداۋشىلاردى, ۆيرۋس تاسىمالداۋشىلاردى جانە قاۋىپ توندىرەتىن ينفەكتسيالىق نەمەسە پارازيتتىك اۋرۋعا كۇدىكتى ادامداردى وقشاۋلاۋ كەزىندە;

2) ينفەكتسيالىق, پارا­زيت­تىك اۋرۋلاردى جانە اينالا­سىن­داعىلارعا قاۋىپ توندىرەتىن اۋرۋلاردى ەمدەۋ كەزىندە;

3) ساقتاندىرىلۋ مارتەبەسىنە قاراماستان ادامدارعا شۇعىل كومەك كورسەتۋ, ونىڭ ىشىندە تاۋ­لىك بويى ستاتسيوناردىڭ قابىل­داۋ بولىمشەسىندە ەمدەۋ-دياگنوس­تيكالىق ءىس-شارالار وتكىزۋ;

4) جوسپارلى تارتىپتە.

  1. مەديتسينالىق وڭالتۋ:

1) نەگىزگى اۋرۋدى ەمدەۋدە;

2) تۋبەركۋلەزبەن اۋىراتىن ناۋقاستار ءۇشىن.

  1. ءپاللياتيۆتى مەديتسي­نا­لىق كومەك;
  2. مامانداندىرىلعان مە­دي­­تسي­نالىق كومەك كورسەتۋ كە­زىندە مەديتسينالىق كورسە­تى­لىم­دەر بول­عان كەزدە قان پرە­پا­راتتارىمەن جانە ونىڭ كوم­پو­نەنتتەرىمەن قام­تاماسىز ەتۋ;
  3. امبۋلاتوريالىق, ستا­تسيو­­ناردى الماستىراتىن جانە ستا­­تسيونارلىق جاعدايلاردا مامان­­داندىرىلعان مەديتسي­نا­لىق كو­مەك كورسەتۋ كەزىندەگى پاتولو­گيا­لىق-اناتوميالىق دياگنوستيكا;
  4. قازاقستاندىقتاردى شە­تەلگە ەمدەلۋگە جىبەرۋ جانە (نە­مەسە) وتاندىق مەديتسي­نا­لىق ۇيىمداردا ەمدەلۋ ءۇشىن شەتەلدىك مامانداردى تارتۋ;
  5. دارىلىك زاتتارمەن, مە­دي­تسينالىق بۇيىمدارمەن, ما­مان­داندىرىلعان ەمدىك ونىم­­دەرمەن, يممۋندىق-بيولو­گيا­لىق دارىلىك پرەپارات­تار­مەن قامتاماسىز ەتۋ. (الەۋ­مەت­تىك ماڭىزى بار, سوزىلمالى اۋرۋ­لارى بار ديناميكالىق ەسەپتە تۇر­عان ادامدار ءۇشىن قاراس­تى­رىلعان. بۇگىندە امبۋ­لاتو­ريا­لىق دەڭگەيدە تمككك شەڭ­بەرىندە دارىلىك زاتتار مەن مەدي­تسينالىق بۇيىمداردىڭ 347 اتاۋى بويىنشا 49 نوزولوگيا قامتاماسىز ەتىلەدى. تىزبە دەن­ساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترىنىڭ № 75 بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن).

اتالعان بارلىق جاعدايدا ساقتاندىرىلماعان ازاماتتار مەملەكەت كەپىلدىك بەرگەن تەگىن مەديتسينالىق كومەك كولەمى شەڭ­بەرىندە ولارعا كورسەتىلەتىن قاجەتتى كومەككە سەنە الادى.

«ەگەر سىزگە شۇعىل كومەك قا­جەت بولسا, الايدا سىزگە ءمامس-دە ساقتاندىرىلۋ مارتەبەسىنىڭ جوقتىعىنا سىلتەمە جاساي وتىرىپ, شۇعىل كومەك كورسەتۋدەن باس تارتىلسا, دارىگەرگە پاتسيەنتتىڭ ءوز قۇقىقتارى تۋرالى مالىمدەۋ جانە ولاردىڭ ساقتالۋىن تالاپ ەتۋ قاجەت. قورعا وسىنداي وتىنىشتەر ءجيى كەلىپ تۇرادى, سوندىقتان ازاماتتاردى ءوز قۇقىقتارىن بىلۋگە شاقىرامىز», دەپ ءتۇسىندىردى امسق باسقارما توراعاسىنىڭ ورىن­باسارى ءىلياس مۇحامەدجان.

ەگەر ءمامس ءۇشىن جارنالار تولەمەسە, پاتسيەنتتەر ءتىپتى ەمحاناعا جۇگىنبەيتىن دە فاكتى­لەر بار. ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىك, جوعارىدا اتالعان جاعدايلار بويىنشا تەگىن كومەكتەن سىزگە باس تارتپاۋ كەرەك.

سونىمەن بىرگە قور مەدي­تسي­نالىق قىزمەتتەردىڭ كەڭ ءتىزى­مىن پايدالانۋ ءۇشىن ءمامس جۇيە­سىنىڭ قاتىسۋشىسى بولۋدى ۇسىنادى. اتاپ ايتقاندا, بۇل – تار بەيىندى مامانداردىڭ كونسۋلتاتسيالارى, دياگنوستيكالىق زەرتتەۋلەر, جوسپارلى وپەراتسيالار, سونىڭ ىشىندە قىمبات تۇراتىن وپەراتسيالار.

ايتا كەتەلىك, قوسىمشا سۇ­راقتار تۋىنداعان جاعدايدا ولار­دى ەمحانانىڭ انىقتاما قى­ز­مەتىنە قويۋعا نەمەسە جاعدايدى شەشۋ ءۇشىن پاتسيەنتتەردى قولداۋ قىزمەتىنە حابارلاسۋعا بولادى. ەگەر سول جەردە تۇسىنىستىككە قول جەتكىزۋ مۇمكىن بولماسا, ءسىز ءۇشىن ىڭعايلى بايلانىس ارناسى بو­يىنشا الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنا حابارلاسۋ كەرەك: fms.kz رەسمي سايتى, 1406 بايلانىس ورتالىعى, Qoldau 24/7 ءموبيلدى قوسىمشاسى جانە Telegram-داعى SaqtandyryBot.

 

سوڭعى جاڭالىقتار