«جەتى جۇرتتىڭ ءتىلىن ءبىل, جەتى ءتۇرلى ءبىلىم ءبىل». تۋرا بۇگىنگىنىڭ ءسوزى. ال وسى ومىرشەڭ قاعيدانى باعزى زاماندا ايتقان اينالايىن اتاڭ قازاق شىن مانىسىندە دانىشپان عوي؟! ۇلى جىبەك جولىندا, توقسان جولدىڭ توعىز تورابىندا تۇرعان التىن كوپىر ىسپەتتى الاش دالاسى ءۇشىن بۇل ۇعىمنىڭ ءمان-ماعىناسى مەن كوكەيكەستىلىگى كەمىگەن جوق, قايتا, كەرىسىنشە, ۇستەمەلەپ كەتكەندەي. دەسەك تە, ارامىزدا جەتى جۇرتتى بىلاي قويىپ, ۇشتۇعىرلى ءتىلدىڭ ءوزىن اۋىرسىناتىندارىمىز دا بار. وعان سەبەپ, ءوز انا تىلىندە ءتىلى شىقپاي قويعان, بەتى بەرى قارادى دەگەن كۇننىڭ وزىندە ءتىلىن شايناپ سويلەيتىن جاس تا جاسامىس اعايىننىڭ پوشىمىن كورىپ شوشىنعاندىقتان, ياكي تۇڭىلگەندىكتەن بولار دەپ توپشىلايمىن.
وسىندايدا ءتىلدى بالاعا جاستان وقىتىپ-ۇيرەتۋ كەرەك دەپ ءتىل ماماندارى دا, پەداگوگتار دا, قالىڭ كوپشىلىك تە ايتىپ جاتادى. سول ءسوزدىڭ شىندىعىن ءىس جۇزىندە, قاز قالپىندا كورۋ دەگەننىڭ ءوزى ءبىر عانيبەت ەكەن! ماسەلەن, ارينا 4 پەن 6 جاس ارالىعىندا «اقبوتا» بالاباقشاسىنىڭ قازاق توبىندا تاربيەلەندى. بۇل بالاباقشا مايقۇدىقتىڭ «كولوس» ايالداماسىنا تاياۋ, كۇزەمباەۆ كوشەسىنىڭ بويىندا ورنالاسقان. داۆىدوۆتار وتباسى ءۇي ىشىندە ورىسشا سويلەيدى. اكەسى يۋري اناتولەۆيچ – كاسىپكەر. ارينا «شەشەم» دەپ ايتپايدى, «انام» دەيدى. ءيا, اناسى يرينا اناتولەۆنا تىلگە ءبىرشاما جاقىن مامان, سويلەمەسە دە, قازاق ءتىلىن تۇسىنەدى, قاراعاندى مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىندە لوگوپەد. قىزىنىڭ قازاق ءتىلىن ءتاپ-ءتاۋىر مەڭگەرىپ كەتۋىنە بۇل كىسىنىڭ كوپ سەپتىگى ءتيدى. جالعىز قىزدارىنان نەسىن اياسىن, كەرەكتى سۋرەتتى كىتاپشالارمەن, وقۋ قۇرالدارىمەن, سوزدىكتەرمەن, باسقا دا قاجەتتى قۇرال-جابدىقتارمەن بارىنشا قامتاماسىز ەتۋگە تىرىستى. مىنە, سونىڭ ناتيجەسى بولسا كەرەك, كەز كەلگەن ۇيدە بولا قويمايتىن قازاق ءتىلىنىڭ ورفوگرافيالىق سوزدىگى, تۇسىندىرمە ءسوزدىگى, تۇراقتى تىركەستەر, فرازەولوگيزم, تۇراقتى تەڭەۋلەر, سينونيمدەر, انتونيمدەر سوزدىكتەرى, ورىسشا-قازاقشا جانە قازاقشا-ورىسشا سوزدىكتەر بار.
قازاق توبىندا ءتالىم-تاربيە العان ەكى-ءۇش جىل ءىز-ءتۇزسىز كەتپەدى. بىردە قازاقشا بىلدىرلاپ جۇرگەن ودان تانىستارى «تى كتو پو ناتسيونالنوستي؟» دەپ سۇراپتى.سوندا ول: «يا – رۋسسكايا كازاشكا», دەپ جاۋاپ بەرىپتى. قازاقشا ءتىلىن سىندىرعان, الىپپەدەن باستاپ, حالقىمىزدىڭ ادەت-عۇرىپتارىمەن تانىستىرعان تاربيەشىسى كۇلاش قاليقىزىنىڭ ەسىمىن سونشاما سۇيىسپەنشىلىكپەن اتايدى, العاشقى تالىمگەرىنە شاكىرتتىك ريزاشىلىعىن بىلدىرەدى. ءاربىر تاربيە ساعاتىن سونشاما اسەرلى جانە ۇعىنىقتى وتكىزگەندىكتەن, قازاق سوزدەرى جاس بالانىڭ ساناسىندا ابدەن ورنىعىپ, جاتتالىپ قالعان. ول جاعدايات مەكتەپكە بارعاندا بىردەن بايقالدى. ويلارىندا ەشتەڭە جوق اتا-اناسى ارينانى اۋەلى №95 ورىس مەكتەبىنە بەرەدى. كۇندەردىڭ ءبىر كۇنىندە قىزدارىنىڭ بىرتە-بىرتە قازاق ءتىلىن ۇمىتا باستاعانىن بايقايدى. ءومىر ىلگەرى وزىپ, مەملەكەتتىك ءتىل بەلەڭ الا باستاعان كەز. وسىنى ءجىتى اڭعارعان اناسى: «ورىس ءتىلىن ونسىز دا ۇمىتپاس. ەل بولاشاعى – قازاق تىلىندە وقۋ كەرەك! قوي, بولماس», دەپ كەلەسى جىلى قىزىن قازاق مەكتەبىنە اپارادى. وزدەرى تۇراتىن جەردەن ونشا الىس ەمەس, ىرگەدەگى №34 ورتا مەكتەپ. بەس جىل بويى, 2-سىنىپتان 6-سىنىپ ارالىعىندا قازاق ءتىلىنىڭ مۇعالىمى گۇلبارام پىشەنباەۆا «انا ءتىلى», «قازاق ءتىلى» پاندەرىنەن ۇزبەي ساباق بەردى. شاكىرتىن اۋىزشا مازمۇنداۋعا, ديكتانت جازۋعا ماشىقتاندىرىپ, بىلمەي جاتقان جەرى بولسا ارقاشان كومەكتەستى.
عالامتوردان, باق-تان ءبىلىپ وتىراتىن جاي عوي, الدىڭعى جىلدارى ەلىمىزدەن ماماندار تابىلماعانداي, كەيبىر وقۋلىقتار قىرعىز عالىمدارىنا اۋدارتىلعانى ەسىمىزدە, ارينامەن اڭگىمەلەسىپ وتىرعاندا «مىسال ەسەپتەر تۇسىنىكتى مە؟» دەپ سۇراپ ەدىم, «تۇسىنىكتى» دەدى. ە, وندا ماتەماتيكا وقۋلىعى دۇرىس اۋدارىلعان ەكەن دەپ ءتۇيدىم ىشتەي. ونىڭ ۇستىنە بالانىڭ ءوز تۇسىنىگى دە جاقسى عوي. ءبىز كوبىنە ءتىل ءبىلۋ دەگەندى اۋىزەكى سويلەسە ءبىلۋ دەپ تۇسىنەمىز. «قازاق قازاقپەن قازاقشا سويلەسسىن» دەگەن قاعيدا وسىدان كەلىپ تۋىنداعان. بۇل قازاق ءتىلىن مەڭگەرۋدەگى ءبىرىنشى كەزەڭ بولسا كەرەك. گاپ سول تىلدە ساۋاتتى جازا بىلۋدە ەمەس پە؟! وسى رەتتە باۋىرجان مومىش ۇلىنىڭ «ءتىل ءبىلۋ دەگەنىمىز – سول تىلدە جازا ءبىلۋ» دەگەن قاناتتى ءسوزىن ەسكە سالا كەتۋدى ءجون كورىپ وتىرمىن. بۇل ومىرشەڭ قاعيدا مەكتەپ شاكىرتتەرىنەن باستاپ سوناۋ جوعارى لاۋازىمدا جۇرگەن ازاماتتارعا دا قاتىستى ورتاق تالاپ, ورتاق مىندەت دەپ بىلەمىن.
ايتسا ايتقانداي, ارينا قازاق ءتىلىندە مازمۇندامانى دا, شىعارمانى دا جاقسى جازادى. بيىل قالامىزداعى ءبىلىمنىڭ قاراشاڭىراعى – قاراعاندى وبلىستىق جامبىل اتىنداعى №7 مامانداندىرىلعان مەكتەپ-ينتەرناتىنىڭ 7 ۆ سىنىبىندا وقىپ جاتىر. «ارينا مۇندا ءتورت پاننەن: ماتەماتيكادان, قازاق تىلىنەن, ورىس تىلىنەن جانە تاريحتان ارناۋلى تەستىلەۋدەن ءوتۋ ارقىلى قابىلدانعان», دەيدى وقۋ ورنىنىڭ ديرەكتورى قايىربەك ىلىمباەۆ. بۇگىندە قازاق تىلىنەن سۆەتلانا كاكىموۆا ساباق بەرەدى. تالاپتى جاستىڭ سانالى ۇمتىلىسىن تيىسىنشە قولداپ, بىلگەن-تۇيگەنىن ۇنەمى ۇشتاپ وتىرادى.
ارينا قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى, الگەبرا مەن گەومەتريا جانە اعىلشىن ءتىلى پاندەرىن ۇناتادى. ءۇش تۇعىرلى ءتىل تالابىنا ساي مەكتەپ كىتاپحاناسىنا, قالالىق كىتاپحانالارعا بارىپ, كادىمگىدەي ماقساتتى تۇردە تالاپتانىپ, ىزدەنىپ وقيدى, ۇزدىك وقيدى. سونىڭ ناتيجەسى عوي, ءى جارتىجىلدىقتىڭ قورىتىندىسى بويىنشا مەكتەپتىڭ «ءبىلىم شىڭى» تاقتاسىندا ءبىرىنشى ورىندا تۇر. «مەكتەپتىڭ ەڭ ۇزدىك وقۋشىسى داۆىدوۆا ا. 7 ۆ سىنىپ» دەپ تايعا تاڭبا باسقانداي جازىلعان.
بوس ۋاقىتىندا كوركەم ادەبيەت وقيدى. وسى كۇنگە دەيىن ءسۇيسىنىپ وقىعان كوركەم شىعارمالارى قاتارىندا قازاق قالامگەرلەرىنىڭ ىشىنەن ۇلى ابايدىڭ ولەڭدەرى مەن مۇحتار اۋەزوۆتىڭ «اباي جولى» ەپوپەياسىن ايرىقشا اتايدى.
قازاق ءتىلىن جاقسى مەڭگەرگەن باسقا ۇلت وكىلدەرى بارشىلىق قوي دەسەك تە, ءبىزدىڭ ورىس ءتىلى باسىمداۋ قالامىزدا تىكەلەي قازاق مەكتەبىندە وقىپ جاتقان اريناداي تالاپتى جاس سيرەكتەۋ, ساۋساقپەن سانارلىقتاي عانا. باسقا وسىنداي جارقىن مىسالدار بولسا قۋانا قۇپ الامىن. ءيا, ءۇش ءتىلدى بىردەي بىلەتىن شاكىرتتىڭ ارمانى قانداي ەكەنىن بىلمەك بولىپ:
– كەلەشەكتە قانداي ماماندىقتى تاڭداپ وتىرسىڭ؟ – دەگەن ساۋال قويدىم.
– اۋدارماشى بولسام دەيمىن. توعىز ءتىلدى ءبىلىپ شىققىم كەلەدى. قىتاي, فرانتسۋز تىلدەرىنە ىقىلاس قويىپ ءجۇرمىن, – دەپ جاۋاپ بەردى.
وسى جەردە مىنا ءبىر جايت ەسىمە ءتۇستى. اكادەميك ساعىنوۆ «اعىلشىن ءتىلىن التى ايدىڭ ىشىندە ۇيرەنۋگە بولادى, ال قازاق ءتىلىن بىرنەشە جىل وقىتىپ نەگە ۇيرەتە المايمىز؟» دەپتى ءتىلشى عالىمدارعا. كەزىندە كگب قىزمەتكەرلەرىن اعىلشىن تىلىنە گرامماتيكانى جالاڭ بايانداماي, ديالوگتار ارقىلى بەكىتىپ وقىتقان يلونا داۆىدوۆانىڭ ءادىسىن مىسال قىلىپ كەلتىرگەنى شىعار.
«ءبىر ءتىل بىلگەن – ءبىر كىسى, ەكى ادامعا تۇرادى – ەكى ءتىلدىڭ بىلگىشى» دەيدى, سوندا ءۇش ءتىلدى تەڭ بىلگەن جان بىلگىشتەردىڭ كۇشتىسى بولعانى عوي دەگەن وي تۇيە كەلىپ, تالابى تاۋداي اريناعا ءبىلىم شىڭىنا ورلەي بەرىپ, يلونا داۆىدوۆا سەكىلدى قازاق ءتىلىن جەدەلدەتىپ وقىتۋدىڭ جاڭا ءادىسىن ويلاپ تابۋشى ادىسكەر مامان بولىپ, اڭساعان ارمانىنا جەتۋىنە ىزگى تىلەگىمدى ءبىلدىردىم.
ءسابيت بەكسەيىت.
قاراعاندى.
وسىندايدا ءتىلدى بالاعا جاستان وقىتىپ-ۇيرەتۋ كەرەك دەپ ءتىل ماماندارى دا, پەداگوگتار دا, قالىڭ كوپشىلىك تە ايتىپ جاتادى. سول ءسوزدىڭ شىندىعىن ءىس جۇزىندە, قاز قالپىندا كورۋ دەگەننىڭ ءوزى ءبىر عانيبەت ەكەن! ماسەلەن, ارينا 4 پەن 6 جاس ارالىعىندا «اقبوتا» بالاباقشاسىنىڭ قازاق توبىندا تاربيەلەندى. بۇل بالاباقشا مايقۇدىقتىڭ «كولوس» ايالداماسىنا تاياۋ, كۇزەمباەۆ كوشەسىنىڭ بويىندا ورنالاسقان. داۆىدوۆتار وتباسى ءۇي ىشىندە ورىسشا سويلەيدى. اكەسى يۋري اناتولەۆيچ – كاسىپكەر. ارينا «شەشەم» دەپ ايتپايدى, «انام» دەيدى. ءيا, اناسى يرينا اناتولەۆنا تىلگە ءبىرشاما جاقىن مامان, سويلەمەسە دە, قازاق ءتىلىن تۇسىنەدى, قاراعاندى مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىندە لوگوپەد. قىزىنىڭ قازاق ءتىلىن ءتاپ-ءتاۋىر مەڭگەرىپ كەتۋىنە بۇل كىسىنىڭ كوپ سەپتىگى ءتيدى. جالعىز قىزدارىنان نەسىن اياسىن, كەرەكتى سۋرەتتى كىتاپشالارمەن, وقۋ قۇرالدارىمەن, سوزدىكتەرمەن, باسقا دا قاجەتتى قۇرال-جابدىقتارمەن بارىنشا قامتاماسىز ەتۋگە تىرىستى. مىنە, سونىڭ ناتيجەسى بولسا كەرەك, كەز كەلگەن ۇيدە بولا قويمايتىن قازاق ءتىلىنىڭ ورفوگرافيالىق سوزدىگى, تۇسىندىرمە ءسوزدىگى, تۇراقتى تىركەستەر, فرازەولوگيزم, تۇراقتى تەڭەۋلەر, سينونيمدەر, انتونيمدەر سوزدىكتەرى, ورىسشا-قازاقشا جانە قازاقشا-ورىسشا سوزدىكتەر بار.
قازاق توبىندا ءتالىم-تاربيە العان ەكى-ءۇش جىل ءىز-ءتۇزسىز كەتپەدى. بىردە قازاقشا بىلدىرلاپ جۇرگەن ودان تانىستارى «تى كتو پو ناتسيونالنوستي؟» دەپ سۇراپتى.سوندا ول: «يا – رۋسسكايا كازاشكا», دەپ جاۋاپ بەرىپتى. قازاقشا ءتىلىن سىندىرعان, الىپپەدەن باستاپ, حالقىمىزدىڭ ادەت-عۇرىپتارىمەن تانىستىرعان تاربيەشىسى كۇلاش قاليقىزىنىڭ ەسىمىن سونشاما سۇيىسپەنشىلىكپەن اتايدى, العاشقى تالىمگەرىنە شاكىرتتىك ريزاشىلىعىن بىلدىرەدى. ءاربىر تاربيە ساعاتىن سونشاما اسەرلى جانە ۇعىنىقتى وتكىزگەندىكتەن, قازاق سوزدەرى جاس بالانىڭ ساناسىندا ابدەن ورنىعىپ, جاتتالىپ قالعان. ول جاعدايات مەكتەپكە بارعاندا بىردەن بايقالدى. ويلارىندا ەشتەڭە جوق اتا-اناسى ارينانى اۋەلى №95 ورىس مەكتەبىنە بەرەدى. كۇندەردىڭ ءبىر كۇنىندە قىزدارىنىڭ بىرتە-بىرتە قازاق ءتىلىن ۇمىتا باستاعانىن بايقايدى. ءومىر ىلگەرى وزىپ, مەملەكەتتىك ءتىل بەلەڭ الا باستاعان كەز. وسىنى ءجىتى اڭعارعان اناسى: «ورىس ءتىلىن ونسىز دا ۇمىتپاس. ەل بولاشاعى – قازاق تىلىندە وقۋ كەرەك! قوي, بولماس», دەپ كەلەسى جىلى قىزىن قازاق مەكتەبىنە اپارادى. وزدەرى تۇراتىن جەردەن ونشا الىس ەمەس, ىرگەدەگى №34 ورتا مەكتەپ. بەس جىل بويى, 2-سىنىپتان 6-سىنىپ ارالىعىندا قازاق ءتىلىنىڭ مۇعالىمى گۇلبارام پىشەنباەۆا «انا ءتىلى», «قازاق ءتىلى» پاندەرىنەن ۇزبەي ساباق بەردى. شاكىرتىن اۋىزشا مازمۇنداۋعا, ديكتانت جازۋعا ماشىقتاندىرىپ, بىلمەي جاتقان جەرى بولسا ارقاشان كومەكتەستى.
عالامتوردان, باق-تان ءبىلىپ وتىراتىن جاي عوي, الدىڭعى جىلدارى ەلىمىزدەن ماماندار تابىلماعانداي, كەيبىر وقۋلىقتار قىرعىز عالىمدارىنا اۋدارتىلعانى ەسىمىزدە, ارينامەن اڭگىمەلەسىپ وتىرعاندا «مىسال ەسەپتەر تۇسىنىكتى مە؟» دەپ سۇراپ ەدىم, «تۇسىنىكتى» دەدى. ە, وندا ماتەماتيكا وقۋلىعى دۇرىس اۋدارىلعان ەكەن دەپ ءتۇيدىم ىشتەي. ونىڭ ۇستىنە بالانىڭ ءوز تۇسىنىگى دە جاقسى عوي. ءبىز كوبىنە ءتىل ءبىلۋ دەگەندى اۋىزەكى سويلەسە ءبىلۋ دەپ تۇسىنەمىز. «قازاق قازاقپەن قازاقشا سويلەسسىن» دەگەن قاعيدا وسىدان كەلىپ تۋىنداعان. بۇل قازاق ءتىلىن مەڭگەرۋدەگى ءبىرىنشى كەزەڭ بولسا كەرەك. گاپ سول تىلدە ساۋاتتى جازا بىلۋدە ەمەس پە؟! وسى رەتتە باۋىرجان مومىش ۇلىنىڭ «ءتىل ءبىلۋ دەگەنىمىز – سول تىلدە جازا ءبىلۋ» دەگەن قاناتتى ءسوزىن ەسكە سالا كەتۋدى ءجون كورىپ وتىرمىن. بۇل ومىرشەڭ قاعيدا مەكتەپ شاكىرتتەرىنەن باستاپ سوناۋ جوعارى لاۋازىمدا جۇرگەن ازاماتتارعا دا قاتىستى ورتاق تالاپ, ورتاق مىندەت دەپ بىلەمىن.
ايتسا ايتقانداي, ارينا قازاق ءتىلىندە مازمۇندامانى دا, شىعارمانى دا جاقسى جازادى. بيىل قالامىزداعى ءبىلىمنىڭ قاراشاڭىراعى – قاراعاندى وبلىستىق جامبىل اتىنداعى №7 مامانداندىرىلعان مەكتەپ-ينتەرناتىنىڭ 7 ۆ سىنىبىندا وقىپ جاتىر. «ارينا مۇندا ءتورت پاننەن: ماتەماتيكادان, قازاق تىلىنەن, ورىس تىلىنەن جانە تاريحتان ارناۋلى تەستىلەۋدەن ءوتۋ ارقىلى قابىلدانعان», دەيدى وقۋ ورنىنىڭ ديرەكتورى قايىربەك ىلىمباەۆ. بۇگىندە قازاق تىلىنەن سۆەتلانا كاكىموۆا ساباق بەرەدى. تالاپتى جاستىڭ سانالى ۇمتىلىسىن تيىسىنشە قولداپ, بىلگەن-تۇيگەنىن ۇنەمى ۇشتاپ وتىرادى.
ارينا قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى, الگەبرا مەن گەومەتريا جانە اعىلشىن ءتىلى پاندەرىن ۇناتادى. ءۇش تۇعىرلى ءتىل تالابىنا ساي مەكتەپ كىتاپحاناسىنا, قالالىق كىتاپحانالارعا بارىپ, كادىمگىدەي ماقساتتى تۇردە تالاپتانىپ, ىزدەنىپ وقيدى, ۇزدىك وقيدى. سونىڭ ناتيجەسى عوي, ءى جارتىجىلدىقتىڭ قورىتىندىسى بويىنشا مەكتەپتىڭ «ءبىلىم شىڭى» تاقتاسىندا ءبىرىنشى ورىندا تۇر. «مەكتەپتىڭ ەڭ ۇزدىك وقۋشىسى داۆىدوۆا ا. 7 ۆ سىنىپ» دەپ تايعا تاڭبا باسقانداي جازىلعان.
بوس ۋاقىتىندا كوركەم ادەبيەت وقيدى. وسى كۇنگە دەيىن ءسۇيسىنىپ وقىعان كوركەم شىعارمالارى قاتارىندا قازاق قالامگەرلەرىنىڭ ىشىنەن ۇلى ابايدىڭ ولەڭدەرى مەن مۇحتار اۋەزوۆتىڭ «اباي جولى» ەپوپەياسىن ايرىقشا اتايدى.
قازاق ءتىلىن جاقسى مەڭگەرگەن باسقا ۇلت وكىلدەرى بارشىلىق قوي دەسەك تە, ءبىزدىڭ ورىس ءتىلى باسىمداۋ قالامىزدا تىكەلەي قازاق مەكتەبىندە وقىپ جاتقان اريناداي تالاپتى جاس سيرەكتەۋ, ساۋساقپەن سانارلىقتاي عانا. باسقا وسىنداي جارقىن مىسالدار بولسا قۋانا قۇپ الامىن. ءيا, ءۇش ءتىلدى بىردەي بىلەتىن شاكىرتتىڭ ارمانى قانداي ەكەنىن بىلمەك بولىپ:
– كەلەشەكتە قانداي ماماندىقتى تاڭداپ وتىرسىڭ؟ – دەگەن ساۋال قويدىم.
– اۋدارماشى بولسام دەيمىن. توعىز ءتىلدى ءبىلىپ شىققىم كەلەدى. قىتاي, فرانتسۋز تىلدەرىنە ىقىلاس قويىپ ءجۇرمىن, – دەپ جاۋاپ بەردى.
وسى جەردە مىنا ءبىر جايت ەسىمە ءتۇستى. اكادەميك ساعىنوۆ «اعىلشىن ءتىلىن التى ايدىڭ ىشىندە ۇيرەنۋگە بولادى, ال قازاق ءتىلىن بىرنەشە جىل وقىتىپ نەگە ۇيرەتە المايمىز؟» دەپتى ءتىلشى عالىمدارعا. كەزىندە كگب قىزمەتكەرلەرىن اعىلشىن تىلىنە گرامماتيكانى جالاڭ بايانداماي, ديالوگتار ارقىلى بەكىتىپ وقىتقان يلونا داۆىدوۆانىڭ ءادىسىن مىسال قىلىپ كەلتىرگەنى شىعار.
«ءبىر ءتىل بىلگەن – ءبىر كىسى, ەكى ادامعا تۇرادى – ەكى ءتىلدىڭ بىلگىشى» دەيدى, سوندا ءۇش ءتىلدى تەڭ بىلگەن جان بىلگىشتەردىڭ كۇشتىسى بولعانى عوي دەگەن وي تۇيە كەلىپ, تالابى تاۋداي اريناعا ءبىلىم شىڭىنا ورلەي بەرىپ, يلونا داۆىدوۆا سەكىلدى قازاق ءتىلىن جەدەلدەتىپ وقىتۋدىڭ جاڭا ءادىسىن ويلاپ تابۋشى ادىسكەر مامان بولىپ, اڭساعان ارمانىنا جەتۋىنە ىزگى تىلەگىمدى ءبىلدىردىم.
ءسابيت بەكسەيىت.
قاراعاندى.
