«اققۋلار» نەدەن ۇرىكتى؟

قۇس تورەسى اققۋ اقتاۋلىقتار ءۇشىن ەرەكشە قۇرمەتكە يە. اققۋ بۇل قۇرمەتتى تورەلىگىمەن عانا ەمەس, سۇلۋلىعىمەن, كيەسىمەن باۋراپ الدى دەۋگە بولادى. قىس ءتۇسىپ, كۇن سۋىتقان سوڭ كوك تەڭىزگە ماڭعازدانا ۇشىپ كەلىپ, ەركەلەي جايعاساتىن ەرەن قۇستى قارسى الۋعا, كوركىنە كوز تويدىرىپ سۇيسىنۋگە, ءوز قولدارىمەن ازىقتاندىرۋعا اعىلاتىندار از ەمەس. وسى ماحابباتتىڭ  اسەرى بولۋى كەرەك, سوڭعى كەزدەرى وڭىردەگى ءىرى جوبالار دا اققۋ اتىن جامىلا باستادى. بىراق, نەگە ەكەنى بەلگىسىز, كيەلى قۇس ءازىر ويلاعان جەرگە وڭايلىقپەن «قوناتىن» ەمەس... الدىمەن, اققۋ اتىن يەمدەنگەن, بولاشاق ونىمىنە برەند ەتپەك بولعان اقتاۋداعى پلانشەتتى كومپيۋتەر قۇراستىراتىن زاۋىت بولاتىن. وتكەن جىلى اتىشۋلى وقيعانىڭ سەبەپكەرىنە اينالىپ, ماسقارا ىسىمەن ءماشھۇر بولعان «Caspiy Elektronics» جشس جوباسى اقىرى تۇرالاپ تىندى. ءوزى ءونىم ءوندىرۋدى بىلمەگەنمەن, وزگەنىكىن «وزىمدىكى» دەپ وتىرىك جارنامالاپ, جاقسى اتاققا قالۋدىڭ جولىن جاقسى بىلەتىن زاۋىتتىڭ قيتۇرقىلىعى اشكەرەلەندى. مەم­لەكەت باسشىسىنىڭ الدىندا تىكە­لەي تەلەكوپىر ارقىلى اشى­لىپ, قازاقستاندىقتاردى ءوز ءونىم­دەرىمىزبەن قارىق قىلامىز دەگەن زاۋىتتىڭ قانداي كوزبوياۋشىلىققا بارعاندىعىن رەسپۋبليكالىق بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى بىرىنەن سوڭ ءبىرى جالپاق جۇرتقا جاريا ەتتى. كورىپ وتىرعانىمىزداي, «اتىمنان زاتىڭ ساداقا» دەگەندەي ادال قۇس ءوز اتىن بۇل جەرگە قيعان جوق. وزگە ەلدە قۇراستىرىلعان تەلە­­ديدارعا «قازاقستاندا جاسال­عان» دەپ جاپسىرىلعان وتىرىك بەل­گىنى سىپىرعانداي, وسى ءىستىڭ باسى-قاسىنداعىلاردىڭ بەتىندەگى بەتپەردەسىن دە بۇركەمەلەنگەن جال­عان ىستەرىن دە اشىپ كەتتى! اققۋعا قاتىستى ەكىنشى اڭگى­مە – اقتاۋداعى شاعىن اۋدان قۇرى­لىسىنا قاتىستى. ماڭعىستاۋ وبلىسى قۇرىلىس باسقارماسى مالىمەتى بويىنشا, «اققۋ» شاعىن اۋدانى 1-كەزەگى قۇرىلىسىنىڭ تاپسىرىسشىسى «كاسپي» اكك» ۇك» اق ەكەن. اتالمىش الەۋمەتتىك كاسىپكەرلىك كورپوراتسيا «ۋربوستيل» جشس-مەن شاعىن اۋدانىنداعى ىشكى ينجەنەرلىك جەلىلەر, اباتتاندىرۋ مەن تۇرعىن ۇيلەردىڭ 1-كەزەگىنىڭ قۇرىلىس جوبالىق-سمەتالىق قۇ­جات­تاماسىن ازىرلەۋ قىزمەتىن كورسەتۋ جونىندە كەلىسىمشارت جاساقتايدى. «ۋربوستيل» جشس-مەن جو­با­نى ازىرلەۋ جۇمىستارى 2011 جىلعى 11 اقپاندا اياقتالا­دى, مەملەكەتتىك ساراپتاما قورى­تىندىسىنا سايكەس جوبا قۇنى 8,2 ملرد. تەڭگەنى قۇرايدى. وسى جىلعى ناۋرىزدا «كاسپي» اكك مەن «ماگ» اق اراسىندا مەملەكەتتىك-جەكە مەن­شىك ارىپتەستىك نەگىزىندە جاساق­تالعان كەلىسىمگە سايكەس قۇرىلىس جۇمىستارى باستالدى. اقتاۋدىڭ كولەمىن ۇلعايتىپ, سالىنىپ جاتقان ۇيلەر سانىن ارتتىرىپ, كوپتەگەن كوڭىلدەرگە ءۇمىت وتىن ۇيالاتقان قۇرىلىس «2011-2014 جىلدارعا ارنالعان تۇرعىن-ءۇي قۇرىلىسىنىڭ باعدارلاماسى» اياسىندا جۇزەگە اساتىن بولىپ بەلگىلەندى. وسىلايشا, عيما­رات­تارىنىڭ قۇرىلىسى 6 ملن. تەڭگە ۇستىندە قارجى قۇراپ, ابات­تاندىرۋىنىڭ وزىنە 1 ملن.-نان استام قارجى قارالىپ, قاناتىن ەندى قومداي بەرگەن «اققۋ» كىلت كىدىردى. قۇرىلىس جۇمىستارى بارىسىندا كونسترۋكتيۆتىك ەلەمەنتتەردە بۇگىلۋ مەن جارىلۋ ورىن العان. «اقىلدى قۇرىلىس» ەكەن, ءۇي سالىنىپ, پايدالانۋعا بەرىلىپ كەتپەي تۇرىپ, جاراقاتتارىن كورسەتتى. ىسكە ارالاسقان «قازقسعزي» اق «عيماراتتاردىڭ قاڭقاسىن جوبالاۋ كەزىندە ورىندالعان كولەمدىك جوسپارلاۋ جانە كونسترۋكتيۆتىك شەشىمدەر قازىرگى نورماتيۆتىك تا­لاپتارعا ساي ەكەندىگى تۋرالى» قو­رىتىندىسىن ۇسىنعان سوڭ, قۇ­رىلىس جۇمىستارى قايتا جال­عاسادى. بىراق, «اققۋىمىز» تاعى مىنەز كورسەتتى – بالە بولعان بۇگىلۋ مەن جابىسىپ العان جارىلۋ اياققا تۇساۋ. توقتاتپاسقا امال جوق, 2012 جىلى قىستا ماڭعىستاۋ وب­لىسى بويىنشا مەملەكەتتىك ءساۋ­لەت-قۇرىلىس باقىلاۋ, قاداعالاۋ جانە ليتسەنزيالاۋ دەپارتامەنتى وسىنداي ۇيعارىمعا كەلەدى. ەندى «ۋربوستيل» جشس-مەن بىرگە قۇرىلىسى سالىنعان جانە ءالى باستالماعان بولىكتەردى كۇشەي­تۋ, بەرىكتىگىن قامتاماسىز ەتۋ جۇ­مىستارى قولعا الىنادى. قا­زىر­گى تاڭدا «بۇرىن قۇرىلىس جۇمىستارى ودان ءارى جۇرە مە دەگەن ساۋال بولاتىن بولسا, ەندى ءىستى اياقتاۋ مەرزىمى تۋرالى اڭگىمە ايتىلا باستادى» دەپ قۋانتادى ءتيىستى ورىندار. جالپى, قاي ىستە دە قازاقتىڭ كوكىرەكتەرى قازىناعا تولى قارتتارىنىڭ ۇعىم-ۋاجىنە, ومىردەن كورگەن-تۇيگەنىنە سۇيەنىپ وتىرعاننىڭ اعاتتىعى جوق, «جەتى رەت ولشەپ, ءبىر رەت كەسۋ» تۋرالى ۇعىم وسى قۇرىلىس جۇمىستارى باس­تالار تۇستا ەسكەرىلگەندە, «اققۋ» ابىگەرگە سالماس پا ەدى؟! بۇل جەردە قولدان-قولعا ءوتىپ وگەيسىرەگەن, ءجۇنى ۇيپالانىپ, تۇتەلەنگەن اققۋ كوز الدىما كەلدى... كوتەرەم – ولىك ەمەس, باۋىرىن كوتەرە الماعان قۇستىڭ دا قاتارعا قوسىلىپ, قايتا قالىقتايتىن كەزدەرى بولادى, سوندىقتان, بۇل ماسەلەنىڭ سوڭىن كۇتە تۇرۋعا تۋرا كەلەدى... ءۇشىنشىسى – وسىدان بىرنەشە جىلدار بۇرىن اقتاۋدا جاڭا امفي-تەاتر سالىنادى ەكەن دەگەن جاڭالىق تارادى. قۋاندىق. ويتپەگەندە شە, وسىدان 10-11 جىل بۇرىن ەلباسى مۇنايلى مەكەنگە جاساعان ءبىر ساپارىندا جاستارمەن جۇزدەسكەن عوي. جاس بۋىننىڭ اراسىنان ج ۇلىنىپ شىققان ءبىر قىزدىڭ «ماڭعىستاۋدا نەگە تەاتر جوق؟» دەگەن ساۋالى سول كەزدەگى وبلىس باسشىلىعىنىڭ ۇستىنە مۇزداي سۋ قۇيىپ جىبەرگەندەي بولسا كەرەك. مەملەكەت باسشىسىنىڭ «تەز ارادا تەاتر سالىنسىن» دەگەن تاپسىرماسىن ورىنداۋ جولىن­دا سالىنىپ جاتقان الدەبىر عيما­راتتى «تەاترعا اينالدىرا» سالعان عوي. ماماندار كەلدى. جاڭا دا جاس تەاتر جامان بولعان جوق, جەتىس­تىگى دە از ەمەس. قالىپتاستى, بىرنەشە وتاندىق جانە شەتەلدىك دراماتۋرگتەردىڭ شىعارمالارى ساحنالاندى. بىراق... تار, تەاترعا قاجەتتى ورىنداردان ماقۇرىم. وسىنى ەسكەرگەن جەرگىلىكتى اكىمدىك اققۋ بەينەلى جاڭا تەاتر عيماراتى سالىناتىندىعىن ايتقان. بىراق, اققۋىمىز الىسقا سامعاپ كەتتى مە, ورالعان جوق. قولدا قاۋىرسىن. قارايلاپ ءجۇرمىز. بىلۋىمىزشە, تەاتر قۇرىلىسىنىڭ جوباسىن ءازىر­لەۋشى – «تاسميم» جشس ەكەن. الايدا, اقتاۋ قالاسىنىڭ تەڭىز جاق بەتىندەگى 4-ءشى جانە 5-ءشى شاعىن اۋداندار ارالىعىندا ورىن تەبەتىن تەاتردىڭ تابالدى­رىعىنان سپەكتاكل قۇمار ماڭعىس­تاۋلىقتاردىڭ قاشان اتتايتىنى بەلگىسىز. سونىمەن, «اققۋلار» نەدەن ۇرىكتى؟ گۇلايىم شىنتەمىرقىزى, «ەگەمەن قازاقستان». ماڭعىستاۋ وبلىسى.