ادەبيەت • 13 قاڭتار, 2022

جازۋشىنىڭ جانارى

410 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

جازۋشىنىڭ پورترەتىن جازۋ – قىلقالامىڭىزدى قان مەن سۇتكە قاتار مالعانىڭىزبەن بىردەي دۇنيە. عۇمىرىنىڭ ەڭ ءنارلى مەزەتى مەن ەڭ ازاپتى ءساتىن ءبىر شىعارماعا ارقاۋ ەتۋ وڭاي شارۋا ەمەس. تۋىندى اياقتالىپ بىتكەنشە جانىڭىزدى قويارعا جەر تاپپايتىنىڭىز تاعى بار. ال ودان ايىعۋدىڭ جالعىز جولى – ونەرگە ءتاۋ ەتۋ.

 

جازۋشىنىڭ جانارى

بەلارۋس دالاسىندا تۋىپ, فران­تسيا­دا جان تاپسىرعان جاسامپاز سۋرەتشى لەۆ باكستتى بەرتىنگى جۇرت «لەون» دەپ اتايدى. ءوزى دە پاريجگە تابانى تيگەن سوڭ ەسىمىن وزگەرتىپ, شىعارماشىلىق سەرپىلىس جا­ساۋ­عا نيەتتەنسە كەرەك. اسىرەسە ادەبيەتكە قۇشتارلىعى الىپ شاھارعا دەگەن سەزىمىن ەسەلەيدى. وعان دالەل ءوزى ءسۇيىپ وقيتىن جازۋشى الەكسەي تولستويدىڭ پورترەتى. شىعارما 1909 جىلى ليتوگرافيا جانە گرافيكا تەحنيكاسىن پايدالانا وتىرىپ جازىلعان. جۇمىسقا سۇر قاعاز, گرافيت قا­رىنداش, اكۆارەل, سيا, اك, التىن, كۇ­­مىس ءتۇستى ماتەريالدار قولدانىلعان ەكەن.

پورترەتتە قىلقالام شە­بەرى مو­دەل­دىڭ وزىنە ءتان ەرەك­شەلىكتەرى مەن كو­ڭىل كۇيىن جەت­كىزە الاتىن تاماشا دەتال­داردى نەگىزگە الادى. باقساڭىز, تەك كولەڭكەلى سىزبالار مەن بوياۋلار عانا ەمەس, سونىمەن قاتار نەعۇرلىم باتىل ورنەك قۇرالدارى, ياعني كولەمدى جانە جالپاق كەسكىندەردىڭ كونتراس­تىن كورەسىز. شىنىندا ءارتۇرلى ادىستەردى قولدانا وتىرىپ, اسقان شەبەرلىكپەن بەينەلەگەن.

تولستويدىڭ پورترەتىندە كولەمدى باس­تىڭ ەفيرلىك دەنەمەن ۇيلەسىمى بۇزىل­ماعان. وسىلايشا, ول كەيىپكەرمەن وقىر­مان­نىڭ بايلانىسىن جا­قىنداتا ءتۇسىپ, جازۋشىنىڭ بەت الپەتىن كورەرمەن نازارىندا ۇستايدى. قالامگەردىڭ كوزدەرى باقىلاۋشىعا الدەبىر رەنىشپەن قاراپ تۇرعانداي. ونىڭ نە جىميىپ, نە كۇ­لىپ نەمەسە الدەنەگە نارازىلىق ءبىل­دى­رىپ تۇرعانىن انىقتاۋ قيىن. جۇزى­نەن ومىردەن شارشاعان, كوڭىلسىز ادام­نىڭ وبرازىن وقيسىز, ءتىپتى كۇدىك تە بايقالادى.

شاش ۇلگىسى جازۋشىعا ءتان ستيلدە بەرىلگەن. ورالعان ءجىپ ءتارىزدى رەتى­مەن ورنالاسقان جىڭىشكە سىزىقتار باس­تىڭ ءپىشىنىن قايتالايدى. قانشا سۋ­لاسا دا ەركىنە باعىنباعان شاشتارى پورت­رەتكە جان بەرە­دى. كيىمى تەك تۇس­پال­مەن سىزىل­عان. بىرنەشە شتريح گال­ستۋكتىڭ, جاعانىڭ كونتۋرىن جاساي­دى. كوستيۋمنىڭ ۇستىڭگى بولىگىندە­گى قالىڭ سىزىقتار بىرتە-بىرتە بوزارىپ, ايقىندىلىعىن جو­عالتادى. وسىلايشا, مو­دەل ميميكاسىنىڭ, قويۋ كوز­دە­رىنىڭ ماڭىزدىلىعىن كور­سەتەدى.

كورەرمەن جازۋشىنىڭ با­سى مەن يىعىن عانا كورگەنىمەن, كەيىپكەر ەندى ورنىنان تۇرىپ, قيالىن سەيىلتىپ, ءوز ىسىمەن اينالىساتىن سياقتى بەينەلەن­گەن. ل.باكست شىعارمالارىنا ءتان ەنەر­گەتيكالىق قاسيەت, قوز­عالىسقا, ەركىندىككە ۇمتىلىس ا.ن.تولستوي پورت­رەتىندە دە بار. بارىپ كورەم دەسەڭىز, اتالعان كارتينا ماسكەۋدەگى ترەتياكوۆ گالەرەياسىندا ساقتاۋلى تۇر.

 

سوڭعى جاڭالىقتار