وسىعان دەيىن اتالعان «حيكمەتتەر» جيناعىنىڭ وزبەك, تۇرىك تىلدەرىندەگى كونە نۇسقاسى انىقتالعانى بەلگىلى. ال بۇل رەتكى كوكشەتاۋ قالاسىندا ورنالاسقان ادەبيەت جانە ونەر مۋزەيى قورىنداعى قولجازبا كوشىرمەسىن ءجىتى قاراپ, وزگە نۇسقالارمەن سالىستىرا زەرتتەگەن فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى يمانعازى نۇراحمەت ۇلى بۇل جادىگەردەگى جىر جولدارى ەسكى شاعاتاي تىلىندە جازىلعان ءھام قولجازبا وتە كونە نۇسقا دەگەن پايىم ايتىپتى.
بۇل كىتاپ شامامەن XVI-XVII عاسىرلار ارالىعىندا بۇحار قاعازىنا تۇسىرىلگەن. كىتاپ ورتا عاسىرلىق جازبا-ادەبي ءتىلدىڭ شاعاتاي نۇسقاسى – قىپشاق ديالەكتىسىندە جازىلعان. مۇرا ءتىلى قازىرگى قازاقتىڭ ادەبي-جازبا تىلىنە وتە جاقىن. بۇعان دەيىن بەلگىلى بولعان نۇسقالار ەجەلگى وعىز ديالەكتىسى, ياعني قازىرگى وزبەك تىلىنە جاقىن جازىلعان.
مۋزەيدەگى قولجازبا نۇسقا سيرەك كەزدەسەتىن ۇلگى. 90 بەتتەن تۇراتىن قولجازبانى تولىق اۋدارعان جاعدايدا بۇرىنعى ءمالىم بولعان 3 نۇسقامەن سالىستىرۋلاردىڭ ناتيجەسىندە ترانسكريپتسيالىق, ماتىندىك, كوركەم پوەتيكالىق ۇلكەن ايىرماشىلىقتىڭ, وزگەشەلىكتىڭ بەتىن اشۋعا بولادى جانە بۇل قولجازبا قازاق ادەبيەتى ءۇشىن دە, ءتىل تاريحى ءۇشىن دە, ەجەلگى ءدىني-فيلوسوفيا ءۇشىن دە تەڭدەسسىز قۇندى, ماڭىزدى رۋحاني مۇرا.
«قولجازبانى مۇراجايعا جەرگىلىكتى تۇرعىنداردىڭ ءبىرى تاپسىرسا كەرەك. كوشىرمەنىڭ قاشان, قاي جەردە, كىمنىڭ قولىمەن جازىلعانى تۋرالى ناقتى دەرەك جوق, باس-اياعى جىرتىلعان, ساقتالۋى اسا جاقسى ەمەس, تىم ەسكى قولجازبا ەكەنى بەلگىلى. سىرتقى بەتىندە «بەكمۇحاممەت احمەت ۇلى» (بەكماعامبەت بولۋى دا مۇمكىن) دەگەن ادامنىڭ اتى جازىلعان. سونىڭ اياق جاعىندا «يەسى موللا بەكمۇحامەت» دەگەن ءسوز بار. بۇل ادام حيكمەتتەردى كوشىرىپ جازۋشى ما؟ قولجازبانى ساقتاۋشى ما؟ ول جاعى انىق ەمەس. مۇراجاي ديرەكتورى نۇربەك نۇرالين: «بۇل قولجازبانى كوكشەتاۋعا وڭتۇستىك جاقتان سارعالداق قوجا دەگەن كىسى اكەلىپ, سارعالداق قوجانىڭ قىزى ايعانىمنىڭ قولىندا ساقتالعان بولۋى مۇمكىن» دەگەن بولجام ايتادى. ونداي بولجام جاساۋعا قولجازبانىڭ ع.مۇسىرەپوۆ (رۋزاەۆكا) اۋدانىنان تابىلعانى سەبەپ بولعان سياقتى. مۇسىرەپوۆ اۋىلىندا ابىلاي زامانىنان بەرى قوجالار مەكەندەگەن ەكەن. بۇحاردان وقىعان عۇلاما سارعالداق قوجانىڭ ۇرپاقتارى كەيىنگە دەيىن سوندا بولىپتى. سارعالداق قوجانىڭ ءوزى قوجا احمەت ءياساۋيدىڭ تۋعان ءىنىسى سادىر شايحتىڭ ۇرپاعى دەيدى. شوقاننىڭ اجەسى ايعانىم وسى سارعالداق قوجانىڭ قىزى ەكەن», دەيدى زەرتتەۋشى يمانعازى نۇراحمەت ۇلى.
