مەديتسينا • 19 جەلتوقسان، 2021

يممۋندىق جۇيە نەگە جاڭىلادى؟

136 رەت كورسەتىلدى

سۋىقتاعاننان، سۋ جينالعاننان، سارىپتان، شورلانۋدان، قاجالۋدان بولا بەرەتىن بۋىن اۋرۋلارىنىڭ دا ءتۇر-ءتۇرى بار. ونىڭ ىشىندەگى رەۆماتويد ارتريت – بۋىنداردىڭ قابىنىپ، ادامنىڭ جاسى، ءومىر ءسۇرۋ سالتى مەن جاي-كۇيىنە قاراماستان، كەز كەلگەن شالدىعۋى مۇمكىن سوزىلمالى اۋتويممۋندى كەسەل. ماسەلەن، پوليارتريتپەن كوبىنە ورتا جاستاعى، اسىرەسە 36-45 جاس ارالىعىنداعى ايەلدەر اۋىرادى.

ادام 50، 70، ءتىپتى 80 جاسىندا دا وسى دەرتكە دۋشار بولۋى مۇم­­كىن. ال رەۆماتويد ارتريتپەن با­لالار دا ء(بىر جاستان 3 جاس­­قا دەيىن) اۋىرادى، بىراق ەرە­سەك­تەرگە قاراعاندا جەڭىل تۇرىندە.

«بارلىعى جاي عانا سۋىق تيۋدەن باستالادى. ادەتتە، ەڭ الدىمەن جالپى السىزدىك، شارشاۋ سەكىلدى بەلگىلەر پايدا بولادى. وسى بەلگىلەرگە بىرتە-بىرتە بۇلشىق ەتتىڭ اۋىرۋى، تەر­شەڭدىك، دەنە قىزۋىنىڭ جو­عارىلاۋى قوسىلادى. وسى­دان كەيىن بۋىندار اۋىرا باس­تايدى. بۇل رەتتە اۋرۋ كەز كەل­گەن بۋىندى زاقىمداۋى مۇم­كىن. پوليارتريت كەزىندە تىر­ناقتاردىڭ ءالسىز بولۋى، قاڭقا بۇل­شىق­ەتتەرىنىڭ بوساۋى، پلەۆ­ريتتىڭ دامۋى، وكپە ءتىنىنىڭ زا­قىم­دانۋى سەكىلدى بەلگىلەر پاي­دا بولۋى مۇمكىن. ونىڭ كوبىسى رەۆ­ماتويدتى تۇيىندەردىڭ پاي­دا بولۋىمەن ىلەسەدى»، دەيدى كار­ديولوگيا جانە ىشكى اۋرۋلار عزي رەۆماتولوگ دارىگەرى مارجان ابدۋللاەۆا.

ءپوليارتريتتىڭ باستى بەلگى­سى – قول ساۋساقتارى بۋىندارى­نىڭ زاقىمدانۋى. تەك قانا وسى سيمپ­تومعا سۇيەنە وتىرىپ دياگ­نوز قويۋعا بولادى. بىراق تىزە ­بۋىن­دارى اۋىرعان كەزدە دياگ-­­
نوز قويۋعا اسىعۋعا بولمايدى، سە­بە­بى بۇل باسقا اۋرۋلاردىڭ دا بەل­گى­سى بولۋى مۇمكىن.

وسى اۋرۋعا ءتان ەكىنشى بەلگى – ادام تاڭەرتەڭ ويانعان كەزدە ءوز ساۋساقتارىن جۇما المايتىنداي، قيمىلداي الماۋى بايقالادى. وكىنىشكە قاراي، ءالى دە الەمدە ءپوليارتريتتىڭ ناقتى سەبەپتەرى انىقتالمادى. جۇقپالى اۋرۋ­لاردىڭ، جان كۇيزەلىسى، توڭۋ نەمەسە كەرىسىنشە قاتتى قىزدى­رىنۋدىڭ سالدارىنان دا يم­مۋن­­دىق جۇيە جۇمىسىنان جا­ڭى­­لاتىنى بەلگىلى. كەسەلدىڭ ماۋ­­سىمدىق اسقىنۋلارى جانە اعزا­­نىڭ فيزيولوگيالىق قايتا ال­ماسۋ كەزەڭى: ءجاسوسپىرىم جاس­تا، ايەلدىڭ بوسانعاننان كەيىنگى كە­زەڭ مەن ەتەككىر توقتاۋىنىڭ باس­تالۋى اراسىنداعى بايلا­نىس باي­قالادى. قالىپتى جاع­داي­دا يم­مۋندىق جۇيەنىڭ جا­سۋشالا­رى اعزانىڭ ءوز تىندەرى­نە زيان كەلتىرمەي، ۆيرۋستىق ين­­فەك­تس­يالارمەن قارسىلاسا الادى.

زاماناۋي مەديتسينادا ءپولي­ارت­ريتتى ەمدەۋ ءۇشىن بازيستىك تەراپيانى، ياعني يممۋندىق جۇيە جاسۋشالارىنىڭ انتيدەنەلەردى شىعارۋ بەلسەندىلىگىن تومەن­دەتەتىن ەم، بازيستىك تەراپيا پايدالانىلادى. وسىنداي تەراپيا ەمدەۋدىڭ العاشقى كۇنىنەن باستاپ جۇرگىزىلىپ، ءومىر بويى جالعاسادى.

مامانداردىڭ ايتۋىنشا، سىرقاتتارعا ۇنەمى قابىلدايتىن پرەپاراتتار تاعايىندالادى. تەك وسىنداي جاعدايدا عانا اۋرۋ ۋاقىت وتە كەلە باسىلىپ، ادامنىڭ دەنساۋلىعى دۇرىستالىپ، جاقسى جاققا وزگەرە باستايدى. ەمدەۋ سىرقاتتىڭ بەلسەندىلىگى مەن ۇزاقتىعىنا تىكەلەي بايلانىس­تى. ءار ناۋقاسقا جەكە ەمدەۋ كەستەسى تاڭدالادى. مەتوترەك­سات، مەتودجەكت ەمدەۋ ءادىسىنىڭ ال­تىن ستاندارتى بولىپ تابىلادى. ولار كوپ دوزادا قولدانىلا­دى جانە كەرى اسەرلەردى تۋدىر­مايدى. پرەپاراتتار اپتاسىنا ءبىر رەت قانا قولدانىلادى، بۇل رەتتە اۋرۋدىڭ اعىمى باقىلانىپ ­وتىرادى. دەنساۋلىقتىڭ جاق­سار­عانى ەم باستالعاننان 4-6 ايدان كەيىن عانا بايقالادى.

سوندىقتان بازيستىك تەرا­پيامەن بىرگە اۋىرسىنۋدى باسۋ ءۇشىن جىلدام اسەر ەتەتىن نەس­تەرويدتى قابىنۋعا قارسى پرەپاراتتارمەن ەمدەۋ جانە كەي جاعدايدا گليۋكوكورتيكوستەرويدتار (اعزا شىعاراتىن تابيعي ستەرويدتى گورموندارعا ۇقساس زاتتار) قولدانىلادى. بۇل تەرىگە مەيلىنشە تەرەڭ سىڭەتىن جانە بۋىنعا اسەر ەتىپ قىزدىراتىن گەلدەر، مايلار بولۋى مۇمكىن، بىراق جاقسى اسەر الۋ ءۇشىن مايدى كۇنىنە 3 رەت پايدالانعان ءجون. نەستەرويدتى پرەپاراتتار قابىنۋدى، اۋىرۋ سەزىمدەرىن ازايتادى.

ادام دەنساۋلىعىنا مينەرالدى سۋلار، ەمدىك ۆاننالاردىڭ دا شيپاسى مول. سوندىقتان دا ەڭ الدىمەن ستاتسيوناردا ەمدەلىپ، سودان كەيىن فيزيوتەراپەۆتىك ەم قابىلداپ (جارتى جىلدا 1 رەت)، كۇن سايىن ارنايى ەمدىك گيمناس­تيكا جاساپ جانە قيمىل-تىرەك اپپاراتى اۋرۋلارىن ەمدەيتىن شيپاجايعا جىلىنا ءبىر رەت بارعان دۇرىس، دەيدى دارىگەرلەر.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

احاڭنىڭ ادالدىعى

احمەت بايتۇرسىن ۇلى • كەشە

قارالى كەزەڭ كارتيناسى

قازاقستان • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار