پىكىر • 13 جەلتوقسان, 2021

بولاشاق ۇرپاققا وسيەت

945 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

ەلباسىنىڭ «تاۋەلسىزدىك تاعىلىمى» اتتى ماقالاسىن وقىپ بولعاننان كەيىن تاعى ءبىر رەت كوشباسشىمىزدىڭ ادام جانە ساياساتكەر رەتىندەگى بىرەگەي قابىلەتى, دانالىعى مەن كورەگەندىلىگىنە تاڭ قالدىم.

بولاشاق ۇرپاققا وسيەت

بيىل ەل تاۋەلسىزدىگىنە – 30 جىل. بۇل مەرزىم ادام ومىرىمەن ەسەپتەگەندە دە, تاريحي تۇرعىدان الىپ قاراعاندا دا كوپ ۋاقىت ەمەس. بىراق وسى ءبىر قىسقا مەرزىم­نىڭ ىشىندە ەكونوميكالىق-الەۋ­مەتتىك جانە ساياسي قيىنشى­لىقتاردى ەڭسەرە بىلگەن قازاق ەلى الەم مويىنداعان مەملەكەتتەر قاتارىنا قوسىلدى. الايدا تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارى حالىقارالىق ساراپشى­لار جانە ساياساتتانۋشىلار قازاقستان ەتنوستىق جانە ءدىني قاقتىعىستار سالدارىنان ىدىراپ كەتۋى مۇمكىن دەگەن بولجامدار ايتاتىن. بىراق بۇل پەسسيميستىك بولجامدار جۇزەگە اسقان جوق.

كوپەتنوستى قازاقستان ءۇشىن تۇراقتىلىقتى, ەتنوسارالىق كەلى­سىمدى قامتاماسىز ەتۋ – مەم­لە­كەت­تىك ساياساتتىڭ ماڭىز­دى با­سىم­دىق­تارىنىڭ ءبىرى, الەۋ­مەت­تىك-ەكونوميكالىق جانە ساياسي رەفور­مالاردى جۇرگىزۋدىڭ نەگىزگى مىن­دەتى بولدى. ەلىمىزدىڭ تۇڭعىش پرە­زيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇل­تان نازار­باەۆتىڭ ساياسي ەرىك-جى­گەرى, كورە­گەندىگى حالىقتىڭ بىر­لى­­گىن قام­تاماسىز ەتۋگە باعىتتال­­دى. بۇل ساياساتتىڭ ومىردە ىسكە اسىرىلۋى قوعامدىق كەلىسىم مەن جال­پى­­ۇلت­­تىق بىرلىكتىڭ قازاق­ستان­دىق مودەلىندە كورىنىس تاۋىپ, ول حالىق­ارالىق تۇرعىدان مويىندالدى.

ەلىمىزدىڭ باستى زاڭى – كونس­تي­تۋ­تسيامىزدا ەتنوسارالىق جانە كون­فەسسياارالىق قاتى­ناس­­­­تار تۋرا­لى نورماسى ء«بىز, قازاق­ستان حالقى» دەگەن سوز­دەر­دەن باستالادى, بۇل اۋەل باس­تان-اق ەلدىڭ بارلىق ازامات­تارى­نىڭ ورتاقتىعى يدەياسىن ءبىل­دىرۋ ءۇشىن جازىلعان. ءبىز بىرگە­مىز, ءبىرتۇتاسپىز جانە ۇل­كەن ۇلت نەمەسە كىشى ۇلت دەپ بولىن­­بەيمىز. تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ ال­عاش­قى كۇندەرىنەن باستاپ ەلبا­سى ەلىمىزدەگى بىرلىك پەن تاتۋلىق يدەيا­سىن جۇزەگە اسىرۋ ءپرينتسيپىن ار­قاشان العا قويعان بولاتىن.

ەلباسى: «ازات ەلىمىزدىڭ جاس­تارى تاۋەلسىزدىككە بارار جولدىڭ قانداي ازاپتى بول­عانىن, قانداي قۇرباندىقتار مەن سىناقتار – 1916 جىلعى ۇلت-ازاتتىق كوتەرىلىس, ازامات سوعىسى, اشارشىلىقتىڭ الاپات ەكى تولقىنى, قۋعىن-سۇرگىن مەن رەپرەسسيالار, ۇلى وتان سوعىسى, تىڭ يگەرۋ جىلدارىنداعى جاپپاي قونىس اۋدارۋدىڭ زاردابى ارقىلى جەتكەنىمىزدى ءبىلۋى كەرەك. مۇنىڭ ءوزى وتكەن تاريحتى قاستەرلەپ, ودان ساباق الۋ ءۇشىن قاجەت. مەنىڭ «تاۋەلسىزدىك – بابالار قانىمەن كەلگەن كيەلى قۇندىلىق» دەيتىنىم وسىدان», دەپ ايتادى.

ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ باسىندا تۇرعان, وتپەلى كەزەڭنىڭ بار­لىق قيىنشىلىعىن ەڭسەرىپ, مەملەكەتى­مىزدى ساياسي, الەۋمەتتىك, ەكونومي­كالىق داعدارىستارعا سوقتىرماي, بۇگىنگى كوز كورگەن ىنتىماق پەن جەتىستىككە قول جەتكىز­گەن ەلىمىزدىڭ تۇڭعىش پرە­زي­دەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قاجىرلى ەڭبەگىن, دۇرىس تاڭدا­عان ساياساتىن الەم جۇرتشىلىعى دا مويىنداۋدا. قازىر تاۋەلسىز قازاق ەلىنىڭ تاريحى جاسالدى.

ەلىمىزدىڭ تاۋەلسىزدىگى مەن ەل­باسى ەڭبەگىنىڭ ءبىر-بىرىمەن تىعىز ۇش­تاسىپ جاتقانىن, ولار­دىڭ ءبىر-بىرى­مەن اجىراعىسىز ەگىز ۇعىم ەكە­نىن اقيقات ەسەبىندە تاريح كورسەتىپ وتىر.

ويىمدى قورىتا كەلە, ەلباسى­نىڭ: «ەلىڭنىڭ ۇلى بولساڭ, ەلىڭە جانىڭ اشىسا, ازاماتتىق نامىسىڭ بولسا, قازاقتىڭ ۇلتتىق جالعىز مەم­لەكەتىنىڭ نىعايىپ, كوركەيۋى جولىن­دا جان تەرىڭدى سىعىپ ءجۇرىپ ەڭ­بەك ەت. جەردىڭ دە, ەلدىڭ دە يەسى ءوزىڭ ەكەنىڭدى ۇمىت­پا!» دەگەن ءسوزى بولا­شاق ۇرپاققا ۇران بولسىن دەپ تىلەيمىن!

قاسيەتتى تاۋەلسىزدىگىمىز بايان­دى بولسىن!

 

ناتاليا دەمەنتەۆا,

ءماجىلىس دەپۋتاتى

سوڭعى جاڭالىقتار