ەگەمەندىكتىڭ ەلەڭ-الاڭىنان بۇگىنگە دەيىنگى ايتۋلى وقيعالار جاي فاكتى عانا ەمەس, ونىڭ ارعى جاعىندا ۇلت كوشباسشىسىنا حالىق سەنىمىن اقتاۋعا جۇكتەلگەن زور جاۋاپكەرشىلىك, ايانباي جۇمسالعان كۇش-جىگەر, جۇرەك تەبىرەنتەرلىك تاريحي ساتتەر جاتىر. سوندىقتان ءبىز مۇنى وتىز جىلدىق تورقالى توي قارساڭىندا تۇڭعىش پرەزيدەنتتىڭ تۋعان حالقىمەن وي ءبولىسۋى, تاۋەلسىزدىك تاعىلىمى دەپ قابىلدادىق.
ماقالادا قيىندىق اتاۋلىعا قاسقايا قارسى تۇرىپ, ۇزدىكسىز العا جىلجىعان قازاق حالقىنىڭ قيلى تاعدىرى, كۇرەسى مەن جاسامپازدىعى ەرەكشە باياندالادى. اسىرەسە, اشارشىلىقتىڭ ەكى بىردەي تولقىنى – 1921-1922 مەن 1930-1933 جىلدارداعى سۇرقيا ساياسات سالدارىنان ورناعان زۇلمات كەزىندە ۇلتتىڭ تەڭ جارتىسى قىرىلعانى, ودان كەيىن ەسىن ەندى جيا باستاعاندا ستاليندىك قاندى رەپرەسسيا ءسۇت بەتىنە شىعار قايماقتارىمىزدى جالماپ كەتۋى جۇرەككە قانشا سالماق تۇسىرسە دە, تاۋەلسىزدىك جولىنداعى قۇرباندىقتىڭ ءمانى مەن مارتەبەسىن ايقىندايدى.
«مەن بۇل وقيعالاردىڭ ءبارىن كوزىممەن كورمەسەم دە, اكەم مەن انامنىڭ وزەگىن مۇڭ مەن زار ورتەپ, جانارىن جاسقا شىلاپ وتىرىپ ايتقان سوزدەرىنەن, ازاتتىق جولىندا شەيىت بولعان ارۋاقتارعا ارناپ, كۇبىرلەپ وقىعان دۇعالارىنان ەستىپ-ءبىلىپ, كوكىرەگىمە ءتۇيىپ ءوستىم», دەيدى ەلباسى. سودان كەيىن ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستى ەسكە تۇسىرە كەلىپ, قارشاداي كۇنىنەن وگىزگە جەگىلگەن سوقامەن جەر جىرتىپ, ماساق تەرىپ, ەڭبەكپەن كوزىن اشقان قاتارلاستارىن جادىندا جاڭعىرتادى. ءبىز بۇدان سۇم سوعىستا ۇرلانعان تالايلاردىڭ بالالىق شاعىن عانا ەمەس, ادامدى قانداي قيىندىقتان دا امان الىپ شىعاتىن قۇدىرەت ەڭبەك ەكەنىن اڭعارا تۇسەمىز.
تۇڭعىش پرەزيدەنت كەشەگى كەڭەس وداعى قۇرامىنداعى جەتپىس جىلدىقتىڭ دا ناتيجەسى ەلىمىزدىڭ پايداسىنا شەشىلمەگەنىن ايتا كەلىپ, حح عاسىر باسىنداعى الاش قايراتكەرلەرىنىڭ سوزىنەن مىسال كەلتىرەدى. مۇنىڭ ءبارى ازات ەلدىڭ جاستارىنا تاۋەلسىزدىككە بارار جولدىڭ قانداي ازاپتى بولعانىن جانە وتكەن تاريحتى قاستەرلەپ, ودان ساباق الۋدىڭ قاجەت ەكەنىن ۇعىندىرادى. ەلباسىنىڭ «تاۋەلسىزدىك – بابالار قانىمەن كەلگەن كيەلى قۇندىلىق» دەيتىنى سوندىقتان بولسا كەرەك.
قازىرگى تاڭدا ەلىمىز دامۋدىڭ جاڭا تاريحي كەزەڭىنە اياق باستى. سەبەبى وسى كۇنگە دەيىن قول جەتكىزگەن جەتىستىكتەر قازاقستاننىڭ بولاشاعىن جاڭاشا مەجەلەۋگە مۇمكىندىك بەرىپ وتىر. كەلەسى كەزەڭدە, ياعني 2030 جىلعا دەيىن ەكونوميكالىق ساياسات نەگىزىنە يننوۆاتسيالىق ەكونوميكا الىنادى. وسىلايشا, حالقىمىزدىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسى ورتاشا ەۋروپالىق دەڭگەيگە سايكەس بولماق.
«تاۋەلسىزدىك تاعىلىمى» ەل ءۇشىن, اسىرەسە, جاڭا بۋىن ءۇشىن پاراسات پەن ەڭبەكتىڭ, تاۋەكەل مەن جاسامپازدىقتىڭ, تالعام مەن تالداۋدىڭ ماڭىزىن جان-جاقتى بايىپتاتادى. وتكەن جول – تاعىلىم, جاڭا جول – ءۇمىت. ەلدىڭ بەرەكە-بىرلىگى ارتسا, ەكەۋىنىڭ دە قادىرى ەسەلەنەدى. ەرتەڭىن ويلاعان ەل وزادى!
ەرلان سىدىقوۆ,
ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ باسقارما توراعاcى-رەكتورى,
ۇعا اكادەميگى