قازاقستان • 07 جەلتوقسان, 2021

جايىق بويىنداعى جاراسىم

253 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ ءححىح سەسسياسىندا قازاقستان رەسپۋب­لي­كاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازار­باەۆ قازاقستاندىق پاتريوتيزم, ازا­مات­تىق تەڭقۇقىقتىق قاعيداتتارىن, مەم­لەكەتتىك ءتىلدىڭ بىرىكتىرۋشى ءرولىن, الۋان تۇرلىلىكتەگى بىرلىكتى ىلگەرىلەتۋ, ۇلتتى تۇراقتى جاڭعىرتۋ جونىندە شارالار قابىلداۋدى تاپسىرعان بولاتىن.

جايىق بويىنداعى جاراسىم

بۇگىندە باتىس قازاقستان وبلىسىندا 656,3 مىڭ ادام تۇرادى. جايىق بو­يىندا جاراسىم تاپقان جۇرتتىڭ ىشىندە 82 ەتنوس وكىلى بار ەكەن. مۇنداعى بارلىق حالىقتىڭ 76,3%-ىن قازاقتار قۇرايدى. ودان كەيىنگى ەڭ ءىرى ەتنوستىق توپ ورىس – 125 مىڭ (19,3%), ۋكراين – 9210 (1,4%), تاتار – 8400(1,3%), بەلارۋس – 1806, ازەربايجان – 1668, نەمىس – 1257. وسى حالىقتىڭ جارتىسىنا جۋىعى, ياعني 47,4 پايىزى وبلىس ورتالىعى ورال قالاسىندا تۇرادى.

بۇگىنگى تاڭدا باتىس قازاقستان وب­لى­سىندا 54 ەتنومادەني بىرلەستىك بار. ولاردىڭ 31-ءى مەملەكەتتىك ورگان­دا تىركەۋدەن وتكەن. ال قالعان 23 ۇيىم تىركەۋسىز جۇمىس اتقارۋدا. وبلىس ور­تا­­­لى­عىنداعى دوستىق ۇيىندە جاب­دىق­­تالعان ارنايى بولمەلەردە 17 ەتنو­ما­دەني بىرلەستىك ورنالاسىپ, جۇيەلى جۇمىس ىستەيدى.

باتىس قازاقستان وبلىسى قازاق­ستان حالقى اسسامبلەياسى كە­ڭەسى 196 مۇشەدەن قۇرالعان. ال رەسپۋبليكالىق اسسامبلەيا كەڭە­سىنىڭ قۇرامىنا اق­جا­يىق وڭىرىن­دەگى ەتنومادەني بىر­لەستىك­تەردىڭ, قۇرى­لىم­دىق بو­لىمشە­لەر­دىڭ, قوعامدىق ۇيىم­داردىڭ جەتەك­شىلەرى, بارلىعى 29 مۇشە كىرەدى.

ەتنومادەني بىرلەستىكتەردىڭ باس­تا­ماسىمەن وبلىس ورتالىعىندا ءار ەت­­­نوستىڭ «دوستىق الاڭقايلارىن» جاب­­دىقتاپ, اشۋ بويىنشا جۇمىس جۇر­گىزىلۋدە. سونىمەن قاتار باتىس قا­زاقستان وبلىستىق قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى ەتنومادەني بىرلەستىك توراعالارى مەن وكىلدەرى حالىققا الەۋمەتتىك كومەك كورسەتۋ ماقساتىندا ءتۇرلى قايىرىمدىلىق جۇمىستارىمەن دە بەلسەندى اينالىسىپ كەلەدى.

باتىس قازاقستان وبلىستىق قا­زاق­ستان حالقى اسسامبلەياسى رەس­پۋبليكا بويىنشا 2014 جىلى العاش­قىلاردىڭ ءبىرى بولىپ وبلىستا, اۋدان ورتالىقتارى مەن اۋىلدىق وكرۋگتەردە جانە كا­سىپ­ورىنداردا قوعامدىق كەلىسىم كەڭەس­تە­رىن قۇرۋ جۇمىسىن قولعا الدى. بۇگىندە قوعامدىق كە­لىسىم كەڭەستەرى كەز كەلگەن سالادا قوردالانعان ماسەلەنى شەشۋگە بەلسەنە ارالاسىپ, تاتۋلىق پەن تۇ­راقتىلىقتىڭ ساقتالۋىنا جەر­گى­لىكتى بيلىك وكىلدەرىمەن بەلسەنە قىزمەت اتقارسا, عىلىمي-ساراپتامالىق كە­ڭە­سى ەتنوساياسات سالاسىنداعى ماسە­لە­لەردىڭ شەشىلۋىنە عانا ەمەس, ەتنوس­ارالىق قارىم-قاتىناستى زەرتتەۋگە ۇلەس قوسۋدا. ال اقساقالدار كەڭەسى قازاقستاندىق ءپاتريوتيزمدى نىعايتۋ, ازا­ماتتىق, رۋحاني جانە مادەني قو­عام­دى قالىپتاستىرۋدا ءوز ۇلەستەرىن قوستى. انالار كەڭەسى وتباسى ينستيتۋتىن قالىپتاستىرۋعا ۇيىتقى بولىپ, وتباسى قۇندىلىقتارىن دارىپتەۋدە. كاسىپكەرلەر قاۋىمداستىعى شەتەلدەر­مەن ارىپتەستىك قارىم-قا­تىناس ورناتۋ, وڭىرىمىزگە ينۆەس­تي­تسيا تارتۋ ماقساتىندا قىزمەت اتقارسا, «تا­تۋ­لا­سۋ» ورتالىعى بى­تىم­گەرشىلىك جۇيەسىن ناسيحاتتاپ, كوپتەگەن داۋدىڭ ءتيىمدى شەشىلۋىنە مۇرىندىق بولىپ وتىر. ال ء«تىل مۇرا» قوعامدىق قوزعالىسى وڭىردەگى بارلىق ۇلتقا مەملەكەتتىك ءتىلدى تەگىن وقىتىپ, ءتىل ۇيرەنگىسى كەلگەن ازاماتتارعا جاعداي جاساپ وتىر.

پاندەميا جاريالانعالى بەرى باتىس قازاقستان وبلىستىق قازاقستان حال­قى اسسامبلەياسى كوپتەگەن قايى­رىم­دىلىق شارا ۇيىمداستىردى. وسى كەزگە دەيىن مۇقتاج جاندارعا 190 ملن تەڭگەنىڭ كومەگى كورسەتىلگەن. سو­نىڭ ىشىندە «30 قايىرىمدى ءىس» رەس­پۋبليكالىق مارافونى اياسىندا وب­لىس­تىق اسسامبلەيانىڭ ەتنومادەني بىرلەستىكتەرى مەن قۇرى­لىم­دىق بولىم­شە­لەرى, «جاڭعىرۋ جولى» جاستار قوزعالىسى, ەرىكتىلەر «قايى­رىمدىلىق كەرۋەنى» اكتسيالارىن وتكىزىپ, 13 مىڭعا جۋىق از قامتىلعان جانە كوپبالالى وتباسىلارعا, ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرلەرى مەن تىل ەڭبەككەرلەرىنە كومەك كورسەتتى.

وڭىردەگى ۇلتارالىق احۋال قالىپتى جاع­دايدا. الەۋمەتتىك زەرتتەۋلەر نا­تي­جەسى كورسەتكەندەي, ساۋالناماعا قا­تى­سۋشىلاردىڭ باسىم كوپشىلىگى, ياعني 96,4%-ى وبلىستا قالىپتاسقان ەتنوسارالىق قارىم-قاتىناستى تۇ­راق­تى ءارى جاقسى دەپ سانايتىنىن ايتقان. سۇراۋ سالۋشىلاردىڭ 96,2%-ى ۇلتىنا بايلانىستى كەمسىتۋ, قۇقىعى بۇزىلۋ وقيعاسىنا تاپ بولماعان ەكەن.

تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 30 جىلدىعى تۇ­سىندا حالقىمىزدىڭ ء«بىر كۇنگى ۇرىس ءجۇز كۇنگى ىرىستى قاشىرادى» دەگەن قاناتتى ءسوزىنىڭ ءمانى مەن ماعىناسىن تەرەڭ سەزىنىپ, تاتۋلىقتى تۋ ەتىپ كوتە­رىپ كەلەمىز. قازىر قازاقستاندى مامى­راجاي مەرەكەگە بولەپ وتىرعان دا ءدال وسى ىنتىماققا قونعان ىرىس دەپ بى­لە­مىز.

 

عالي ەسقاليەۆ,

باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى, بقو قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ توراعاسى

سوڭعى جاڭالىقتار