04 ناۋرىز, 2014

دۇرىس تاڭدالعان جول اداستىرمايدى

270 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن
مەملەكەت باسشىسىنىڭ بيىلعى «قازاقستان جولى-2050: ءبىر ماقسات, ءبىر مۇددە, ءبىر بولاشاق» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋى ەلباسىنىڭ سوڭعى جىلداردا كوتەرگەن جانە ۇسىنعان ومىرشەڭ يدەيالارىنىڭ جيىنتىعى دەپ ايتۋىمىزعا بولادى. بۇل جولى پرەزيدەنتىمىز ەلىمىزدى الەمدە ەڭ دامىعان 30 ەلدىڭ قاتارىنا قوسىلۋ مىندەتىن قويدى. ونىڭ جولدارىن جەتى بەسجىلدىققا ءبولىپ, سول كەزەڭدەردە ەرەكشە ماڭىز بەرىلەتىن باسىم باعىتتاردى ايقىنداپ بەردى. ەلىمىزدىڭ الدىنا قويىلعان ستراتەگيالىق مىندەتتەر مەن تاپسىرمالار اسا اۋقىمدى. ويتكەنى, جولداۋدا اتالعان يننوۆاتسيالىق يندۋستريالاندىرۋدى دامىتۋ, ءداستۇرلى ءوندىرۋشى سەكتورلاردىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ, ءوندىرىستى عىلىمي نەگىزدە ۇيىمداستىرۋ ارقىلى قازاقستاندىق عىلىمنىڭ الەۋەتىن كەڭەيتۋگە قول جەتكىزۋ, شاعىن جانە ورتا بيزنەستى دامىتۋ, باسقا دا كەشەندى ماسەلەلەردى ويداعىداي شەشۋ ەلىمىزدىڭ جان-جاقتى وركەندەگەن وتىز ەلدىڭ ورتاسىنان ورىن الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ساپالى تاۋارلار ءوندىرىپ, ولاردىڭ باسەكەلەستىك قابىلەتتىلىگىن ارتتىرادى. جولداۋدا ءبىلىم بەرۋ سالاسىن جاقسارتىپ, ونى الەمدىك دەڭگەيگە جەتكىزۋگە ەرەكشە ماڭىز بەرىلىپ وتىر. وسىعان بايلانىس­تى پرەزيدەنت: «بارلىق دامىعان ەلدەردىڭ ساپالى بىرەگەي ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى بار. ۇلتتىق ءبىلىم بەرۋدىڭ بارلىق بۋىنىنىڭ ساپاسىن جاقسارتۋدا ءبىزدى اۋقىمدى جۇمىس كۇتىپ تۇر», – دەپ اتاپ كورسەتتى. سەبەبى, ءبىلىم مەن عىلىمدى دامىتۋ – ەل بولاشاعىنىڭ كەپىلى. ال ەلىمىزدىڭ شاڭىراعىن بيىكتەتىپ, تاۋەلسىزدىكتى ماڭگىلىك باياندى ەتۋ بىلىممەن جان-جاقتى قارۋلانعان ۇرپاققا تىكەلەي بايلانىستى. مەملەكەت باسشىسى وسى ماسەلەلەردى ءوزىنىڭ جىل سايىنعى جولداۋىندا ۇنەمى ايتىپ كەلەدى. ەلباسىنىڭ ءبىلىم مەن عىلىمعا ەرەكشە كوڭىل ءبولۋى ەل بولاشاعى – جاستارعا دەگەن قامقورلىعىنىڭ ايقىن كورىنىسى بولىپ تابىلادى. سونىڭ ناتيجەسىندە جىلما-جىل ەلىمىزدىڭ اۋماقتارىندا, ەلدى مەكەندەردە جاڭا ۇلگىدەگى مەكتەپتەر, بالاباقشالار پاي­دالانۋعا بەرىلۋدە. ولار قا­جەتتى قۇرالدارمەن, جيھاز جابدىقتارمەن, سون­داي-اق, كوم­پيۋتەرلەرمەن جاراق­تان­دىرىلعان. پرەزيدەنتىمىزدىڭ: «ورتا ءبىلىم جۇيەسىندە جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەردى نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرىندەگى وقىتۋ دەڭگەيىنە جەتكىزۋ كەرەك», – دەپ اتاپ ءوتۋى ۇل-قىز ءوسىرىپ وتىرعان بارلىق اتا-انالاردى, مۇعالىمدەردى قاناتتاندىرعانىنا سەنىمدىمىز. مەملەكەت باسشىسىنىڭ باستاماسىمەن قابىلدانعان «بولاشاق» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ ورنى ەرەكشە بولعانىن اتاپ وتكەن ءجون. «بولاشاق» ستيپەنديا­سى بويىنشا ەلىمىزدىڭ كوپتەگەن جاستارى الەمنىڭ ىرگەلى جوعارى وقۋ ورىندارىندا ءبىلىم الدى, تاجىريبەلەرىن تولىقتىردى, تاعىلىمدامالاردان ءوتتى. بۇگىندە ولار ەلىمىزدىڭ ءارتۇرلى سالالارىندا جۇمىس ىستەپ, ەل ەكونوميكاسىنىڭ, عىلىمىنىڭ, مادەنيەتىنىڭ دامۋىنا ۇلەستەرىن قوسىپ ءجۇر. قازىرگى كەزدە شەتەلدەردە وقىپ جۇرگەن جاستارىمىز دا از ەمەس. كەڭەس وداعىنىڭ كەزىندە شەت مەملەكەتتە ءبىلىم الماق تۇرماق, شەتەلگە بارۋدىڭ ءوزى وتە قيىن بولاتىن. بۇگىنگى جاستار باقىتتى. ولاردىڭ ءبىلىم الۋىنا, جۇمىس ىستەۋىنە بارلىق مۇمكىندىكتەر بار. بۇل, بىرىنشىدەن, تاۋەلسىزدىكتىڭ, ەكىنشى جاعىنان, ەلباسىمىزدىڭ اۋەل باستان ۇستانعان ساليقالى ساياساتىنىڭ ناتيجەسى. ءبىزدىڭ جاس­تارىمىز وسى جاعىن ەستەرىنەن شىعارماسا, ولار قازاق ەلىنىڭ الەمدەگى ەڭ دامىعان وتىز ەلىنىڭ قاتارىنان ورىن الۋىنا ءوز ۇلەستەرىن قوسسا دەگەن تىلەك ايتامىز. پرەزيدەنتتىڭ جولداۋىن ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلت­تىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ باسشى­لى­عى, وقىتۋشىلارى, ستۋدەنتتەرى, سونداي-اق, ۋنيۆەرسيتەت عىلىمي كىتاپحاناسىنىڭ ۇجىمى دا ەرەكشە ريزاشىلىقپەن قابىلدادى. جول­داۋدى تۇسىندىرۋگە, ناسيحاتتاۋعا ارنالعان جيىندار وتكىزىلدى. وسىنداي جيىندار مەن كەزدەسۋلەر قازىرگى كەزدە دە وتكىزىلۋدە. مۇنداي ءىس-شارالار الداعى ۋاقىتتا دا جالعاسىن تابا بەرمەك. بۇگىندە ستۋدەنت جاستاردىڭ ويداعىداي ءبىلىم الۋىنا قا­جەتتى جاعدايلار جاسالىپ جاتىر. مىسالى, ءوزىمىز جۇمىس ىستەيتىن عىلىمي كىتاپحانانى الايىق. ۋنيۆەرسيتەتتەگى وقۋ كورپۋستارىنىڭ بارلىعىندا دەرلىك كىتاپحانانىڭ وقۋ زالدارى بار. ولاردا قازاق, ورىس, اعىلشىن جانە باسقا تىلدەردەگى كىتاپ قورلارى, مەرزىمدى باسىلىمدار تۇرلەرى, كورنەكى قۇرالدار جەتكىلىكتى. كومپيۋتەرلەرمەن تولىق قامتاماسىز ەتىلگەن. وقىتۋشىلار مەن ستۋدەنتتەر ينتەرنەتتى دە پايدالانادى. وقۋ زالدارى كەڭ دە جارىق ءارى جىلى. كەلۋشىلەردىڭ ىزدەنۋىنە, دايىندالۋىنا بارلىق جاعداي جاسالعان. ماقتانعانىمىز ەمەس, كىتاپحانا قىزمەتكەرلەرىنىڭ وقىرماندارعا قىزمەت كورسەتۋىندە ءمىن جوق. تاڭەرتەڭنەن كەشكە دەيىن زىر جۇگىرىپ جۇرەدى. ويتكەنى, وقىرماندارعا تالاپ دەڭگەيىندە قىزمەت كورسەتۋ – كىتاپحاناشىلاردىڭ مىندەتى. كەرىمجان ىلىپباەۆا, ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ عىلىمي كىتاپحاناسىنىڭ باس مامانى.
سوڭعى جاڭالىقتار