25 اقپان, 2014

اسقاق رۋح, ايدىندى اكتسيا

323 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن
055 091 ءبىر مەزەتتە, ءبىر داۋىستا, ءبىر ادامداي ءبىر ماقساتقا بىرىككەن ورىمدەي جاستار – ءورشىل رۋحپەن ءانۇراندى شىرقاپ تۇر. ءاربىر ءسوزىن نىق, ءار ءارپىن انىق ايتادى. كوزدەرىنەن جالىن اتادى. ەلىنە, جەرىنە, حالقىنا دەگەن ەرەكشە ءىلتيپاتى مەن قۇرمەتىن «مەنىڭ قازاقستانىما» سالىپ, ءبىلدىرىپ تۇرعانداي. جاستاردان ەشقانداي جاساندىلىق بايقامادىق. قايتا قازاق ەلىن ىنتا-شىنتاسىمەن جاقسى كورەتىنىن ايقىن اڭعاردىق. جانىڭدى جادىراتىپ, جانارىڭ جاساۋرايتىن كورىنىس ەدى بۇل. شىعىستان باستاۋ العان «ماڭگىلىك ەل» ەستافەتاسى سىردىڭ توپىراعىنا جەتتى. «مۇز ايدىنىنا» كىرىپ بارعاندا جوعارىدا ايتقان ءساتتىڭ تاپ ۇستىنەن تۇستىك. ايدىننىڭ ءىشىن رۋح كەرنەپ تۇر ەكەن. سول ءسات جابىق الاڭنىڭ تۇڭلىگى جەلپىلدەپ تۇرعانداي اسەر ەتكەنى بار. قازاق جاستارى مەملەكەتتىگىمىزدىڭ ماڭگىلىككە ۇلاسقانىن بار ىقىلاسىمەن تىلەيتىنىن كوزبەن كوردىك. مۇنداي جيىنداردىڭ الدىندا ءبىراز دايىندىق بولاتىنى بەلگىلى. قاي جەردە قول شاپالاقتاپ, قاي جەردە ۇرانداۋ كەرەكتىگى دە ايتىلاتىن شىعار-اۋ. بىراق ءانۇراندى بۇلاي ايت دەگەن ەشكىمنىڭ بولماعانىنا ءباس تىگە الامىز. ويتكەنى, «مەنىڭ قازاقستانىم» جاستاردىڭ جۇرەگىنەن ءورىلىپ شىعىپ, ۇنىمەن جان-جۇيەڭدى ءبىر ارالاپ, اسقاق رۋحتىڭ سيپاتىندا اسپانعا اۋەلەپ بارا جاتتى. سوناۋ تۇركى زامانىندا بابالارىمىز ماڭگىلىك ەلدى مۇرات قىلعانىن تاريحتان بىلەمىز. تاسقا قاشالعان تاريحتاعى تابارىك ءسوز «مينگۋ ەل» ەدى. ءتۇبى تۇركى تىلدەس ەلدەردىڭ بارىنە تۇسىنىكتى ءسوز. بابالارىمىز اسپان امان, ءپىل ساۋىرلى قارا جەر امان تۇرعاندا سول ەكى ورتانى جايلايمىز, ۇرپاعىمەن ماڭگى جاسايمىز دەسە كەرەك. تامىردا بار قاسيەت قايتا تۇتانباي قويمايدى. عاسىرلار بويعى وتارلىقتان سوڭ ازاتتىعىن الىپ, اينالاسىن باجايلاپ, وڭ-سولىن تانىپ جانە ءوزىن تانىتىپ, جاعدايىن تۇزەپ العان قازاقستان ماڭگىلىككە قول سوزدى. ول تىكەلەي ەلباسىنىڭ وزىنەن باستاۋ الدى. بيىلعى جولداۋدا «ماڭگىلىك ەل» مۇراتى ۇسىنىلدى. تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارىنان بەرى «بىزدە ۇلتتىق يدەولوگيا بار ما؟» دەپ ورتاعا ساۋال تاستاعان ادامنىڭ سانىنان جاڭىلاتىن شىعارمىز. مىنە, سىزگە ۇلتتىق يدەولوگيانىڭ اتاسى! بۇدان ارتىق, بۇدان اسقان ەشقانداي مۇرات بولماسا كەرەك-ءتى. بار حالىق قولدايتىن, قارعا تامىرلى قازاق باستى قاعيداسىنا اينالاتىن ماقسات وسى دەپ بىلەمىز. حالىق تاراپىنان قولداۋ كورمەي جاتقان جوق. سونىڭ ايقىن دالەلى رەتىندە جەر-جەردە «ماڭگىلىك ەل» ەستافەتاسى ءوتىپ جاتىر. ءبىز كورگەن جاستار «ماڭگىلىك ەل» ەستافەتاسىن كەزەكتى فلەش-موب رەتىندە قابىلداعانىن ايتتىق. ياكي, ەلباسى باستاپ, حالىق قوستاعان باستامانىڭ العاشقى ىرگەتاسى قالانىپ جاتىر دەگەن ءسوز. جيىندا ءسوز العان قىزىلوردا وبلىسىنىڭ اكىمى قىرىمبەك كوشەرباەۆ جان-جاقتى تولعادى. – ءبىر كەزدەرى ەدىلىنەن ايىرىلىپ, ەڭسەسى تۇسكەن قازاقتى ەسىلىنەن دە ايىرىلىپ قالماس ءۇشىن ۇلان-بايتاق قازاق جەرىنىڭ قاسيەتتى ارقاسى – سارىارقادا ەلباسىمىز ەۋرازيا جۇرەگىنە استانامىزدى سالدى. ەلىمىز بارلىق ۇلت پەن ۇلىستىڭ بەيبىتشىلىك ورداسىنا اينالىپ, تولەرانتتىلىقتىڭ ەرەكشە ۇلگىسىن جاساي ءبىلدى. ەلباسىنىڭ قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىندا «ماڭگىلىك ەل» پاتريوتتىق اكتىسىن ازىرلەپ, قابىلداۋدى تاپسىرعانى وسىعان دالەل. ءبىز – ءبىر شاڭىراقتىڭ استىنداعى مۇددەسى ءبىر, ماقساتى ورتاق, ءجۇزى باسقا بولسا دا  جۇرەگى ءبىر, ءتىلى باسقا بولسا دا تىلەگى ءبىر, تاتۋ-ءتاتتى ءومىر ءسۇرىپ جاتقان حالىقپىز. اۋىزبىرلىگىمىز مىقتى بولعاندا عانا قازاق ەلىنىڭ تۇپكى مۇراتى – ماڭگىلىك ەلگە قول جەتكىزە الامىز. ەندىگى ۇرپاقتىڭ مىندەتى – وسى تاۋەلسىزدىكتى بايان­دى ەتىپ, ماڭگىلىك ەل بولۋ. ءبىز جاستارعا سەنەمىز. سىر ەلىنىڭ جاس­تارى ەلباسىنىڭ ۇلى يدەياسىن جۇزەگە اسىرۋدا ءبىرىنشى بولۋى كەرەك. قازاقستان – بەكەم بىرلىگى, تاتۋ تىرلىگى, ىرىستى ىنتىماعى بار ەل. قازاقستان – ماڭگىلىك ەل!– دەدى اكىم. جيىنعا قازاقتىڭ اقيىق اقى­نى, قوعام قايراتكەرى ولجاس ءسۇ­لەيمەنوۆ ارنايى كە­لىپ قاتىستى. ماڭگىلىك ەلدىڭ مۇرا­تى تۋرالى كەڭىنەن قوزعادى. جاس­تارعا جالىندى سوزدەرىن ارنا­دى. قورى­تىندىلاي كەلە, قىزىل­وردانىڭ قازىرگى كەلبەتىنە توقتالدى. – سىردىڭ بويى جاڭاشا تۇلەپ كەلە جاتىر. ءار كەلگەن سايىن ءوڭىردىڭ وركەندەگەنىن كورەمىن. زامانىندا اباي «ءاربىر حاكىم عالىم بولۋى كەرەك» دەگەن. ۇلى اقىننىڭ ءسوزىن وسى كۇنگە يكەمدەر بولساق, «ءاربىر اكىم عالىم بولۋى كەرەك» بولىپ شىعادى. عالىم ادام ءبارىن اقىل تارازىسىنا سالىپ, وي ەلەگىنەن وتكىزىپ جاسايدى. قىزىلوردانىڭ بۇگىنگى دامۋى دا عىلىمي تۇرعىدان جاسالعان قادام. ويتكەنى, قازىرگى اكىم قىرىمبەك كوشەرباەۆ ناعىز عالىم ادام,– دەدى. «ماڭگىلىك ەل» ەستافەتاسىن­دا جاس بۋىننىڭ اتىنان وبلىس­تىق «جاسىل ەل» جاستار قوزعا­لى­سىنىڭ جەتەكشىسى جاسۇلان ال­دابەرگەنوۆ تە ءسوز الدى. شارا بارىسىندا «نۇرگۇل» بي ءانسامبلى «جاسا, قازاقستان!» اۋەنىنە حورەو­گرافيالىق كارتينا جاسادى. ءان شىرقالدى. ءتۇرلى كورىنىس كور­سەتىلدى. سولايشا, «مەنىڭ قازاق­ستانىممەن» باستالعان ەستافەتا «اتامەكەن» انىمەن اياقتالدى. ال وسى ارالىقتا ءبىز جاستاردىڭ جىگەرىن انىق كوردىك, ۇلتتىق رۋحپەن سۋسىنداپ ءوسىپ كەلە جاتقانىن بايقادىق. ەرجان بايتىلەس, «ەگەمەن قازاقستان». قىزىلوردا.
سوڭعى جاڭالىقتار