تۇسىنىستىك تامىرى تەرەڭدە

ءماجىلىس توراعاسى رەسمي ساپارمەن ازەربايجاندا بولدى قازاقستان مەن ازەربايجان – ستراتەگيالىق ارىپتەستەر. قوس ەلدى كوپ عاسىردان بەرى جالعاسىپ كەلە جاتقان دوستىق, تاتۋ كور­شى­لەستىك پەن ىنتىماقتاستىق بايلانىستىرادى. وسى جاقسى ءداستۇر­لەرگە نەگىزدەلگەن ءبىزدىڭ ەلدەرىمىز باسشىلارىنىڭ سانقىرلى كەلى­سىمدەرى ەكى ەلدى ءوزارا ىقپالداستىقتىڭ جاڭا بەلەسىنە كوتەردى. ال ماڭىزدى مەملەكەتارالىق بايلانىستى دامىتۋعا قازاقستان مەن ازەر­بايجاننىڭ زاڭ شىعارۋشىلىق ورگاندارى دا زور ۇلەس قوسۋدا. ازەربايجاندا رەسمي ساپارمەن بولعان قازاقستان پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ توراعاسى نۇرلان نىعماتۋلين مەن ازەربايجان ميللي مەدجيليسىنىڭ سپيكەرى وكتاي اسادوۆ الداعى ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ ماڭىزدى ماسەلەلەرىن تالقىلادى. تاراپتار قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ پەن ازەربايجان پرەزيدەنتى يلحام اليەۆ اراسىنداعى ۇزاق­مەر­زىمدى قۇجاتتاردا بەلگىلەنگەن ماقساتتاردى جۇزەگە اسىرۋدى قۇ­قىقتىق جاعىنان قامتاماسىز ەتۋگە باسا نازار اۋداردى. نۇرلان نىع­ماتۋلين: – ازەربايجان – قازاقستاننىڭ كاۆكاز وڭىرىندەگى نەگىزگى جانە سە­نىمدى ارىپتەسى. جانە ءبىزدىڭ پرەزي­دەنت­تەرىمىزدىڭ باستاماسىمەن قۇ­رىلعان تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەر ىن­تى­ماقتاستىعى كەڭەسى تۇركى حالىق­تارىن بىرىكتىرۋدە ماڭىزدى ءرول اتقارادى, – دەدى. سپيكەرلەردىڭ پىكىرىنشە, ءبىزدىڭ ەلدەرىمىزدىڭ ينۆەستيتسيا سالاسىندا, ونىڭ ىشىندە مۇناي جانە گاز تاسىمالداۋ, اۋىل شارۋاشىلىعى, كولىك جانە كوممۋنيكاتسيا, باسقا دا ەكونوميكالىق سالالاردا ىنتى­ماق­تاستىق مۇمكىندىگى وتە زور. اي­ماقتىق ىنتىماقتاستىقتى نىعاي­تۋدا باكۋ – اقتاۋ – باكۋ باعىتى بويىنشا پارومدىق قاتى­ناس, سونداي-اق, اقتاۋ جانە باكۋ حا­لىق­ارالىق تەڭىز ساۋدا پورتتارى ارا­سىندا تىعىز بايلانىس ورناعان. كەزدەسۋ قورىتىندىسىندا قا­زاقستان پارلامەنتى ءماجىلىسى مەن ازەربايجان ميللي مەدجيليسى ارا­سىندا ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىمگە قول قويىلدى. كەلىسىمگە سايكەس, زاڭ شىعارۋشىلىق جۇمى­سىندا تاجىريبە الماسۋ جولىن­دا قوس تاراپ, پارلامەنتتىڭ بەي­ىن­دىك كوميتەتتەرى اراسىندا جۇيە­لى ءىس-قيمىلدى رەتتەۋگە, پارلا­مەنتارالىق ۇيىمدار اياسىندا ءۇي­لەستىرىلگەن جانە كەلىسىلگەن ماسە­لەلەردى ىلگەرىلەتۋ جولىندا ءوزا­را ىقپالداسۋعا, سونداي-اق, ءتۇر­كى­تىلدەس مەملەكەتتەر پارلامەنتتىك اسسامبلەياسى اياسىندا تۇركى ءبىر­لىگىن نىعايتۋعا ىقپال ەتپەك. ءوزارا ۇنقاتىسۋدىڭ ماڭىزىنا توقتالعان ن.نىعماتۋلين: – ازەربايجاندا وتكەن بار­لىق كەزدەسۋلەردە ەلباسىمىز نۇر­سۇل­تان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ ماڭىزدى باستامالارىنا ەرەكشە نازار اۋدارىلاتىنىنا كۋا بولدىق. جانە ول باستامالاردىڭ ەكى ەلدىڭ, سونىڭ ىشىندە, زاڭ شىعارۋشى ور­گان­دار اراسىنداعى بايلانىستى ودان ءارى نىعايتۋعا ىقپال ەتە­تىنى ايقىن. سوندىقتان دا ءبىزدىڭ پار­لا­مەنتتەرىمىز اراسىندا ارنايى كەلىسىمگە قول قويىلدى. ارينە, بۇل قۇجات ءبىزدىڭ ەلباسىنىڭ ءجا­نە ازەربايجان پرەزيدەنتىنىڭ سترا­تە­گيالىق كەلىسىمدەرىن زاڭ جاعىنان قولداۋعا, سونىمەن بىرگە, ءبىزدىڭ ەلدەرىمىزدىڭ كەلەشەكتە تابىستى دا­مۋىنا ۇلەس قوساتىنى ءسوزسىز, – دەدى. ءماجىلىس توراعاسى باكۋ مەم­لە­كەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەس­سور-وقىتۋشىلار قۇرامىمەن جانە ستۋدەنتتەرىمەن كەزدەستى. بۇل – بيىلعى جىلى قۇرىلعانىنا 95 جىل تولاتىن اتالعان ەلدەگى ەڭ تا­نىمال وقۋ ورىندارىنىڭ ءبىرى. بۇل جەردە جۇمىس ىستەگەندەر جانە وقى­عاندار قاتارىندا بۇگىنگى كۇنى ازەر­بايجاننىڭ قالىپتاسۋ تاريحىندا ءوز قولتاڭباسىن قالدىرىپ جۇرگەن عا­لىمدار, قوعام قايراتكەرلەرى وتە كوپ. جۇزدەسۋ بارىسىندا قا­زاق­ستان­نىڭ 2050 جىلعا دەيىنگى دا­مۋ بولاشاعى, ەلباسىنىڭ جول­داۋى, سونداي-اق, قازاقستان–ازەر­باي­جان ىنتىماقتاستىعىنىڭ اۋقىم­دى ماسەلەلەرى نازارعا الىندى. ن.نىع­ماتۋلين قازاقستان ءۇشىن ازەر­بايجانمەن قارىم-قاتى­ناس­تى دوستىق, تاتۋ كورشىلىك جانە سترا­تە­گيالىق ارىپتەستىك دەڭگەيىندە دامىتۋ ەلباسى نۇرسۇلتان نازار­باەۆتىڭ سىرتقى ساياساتتاعى باسىم باعىتتارىنىڭ ءبىرى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ زاڭ شىعارۋشىلىق جۇمىسى دا تىلگە تيەك ەتىلىپ, اسىرەسە, ەلباسى جول­داۋىن ءتيىمدى جۇزەگە اسىرۋعا باعىتتالعان زاڭ جوبالارىنا نازار اۋدارىلدى. قوس ەل بايلانىسىنىڭ الەۋەتىنە توقتالعان ءماجىلىس توراعاسى مۇ­ناي-گاز, وندىرىستىك سەكتور, لوگيس­تيكا, اۋىل شارۋاشىلىعى سالالارىندا ءوزارا ءىس-قيمىلدى جەتىلدىرۋ كەرەكتىگىن العا تارتتى. «ءبىزدىڭ باۋ­ىرلاس ەلدەرىمىزدىڭ سەنىمدى جانە ۇدەمەلى دامۋى ەكىجاقتى ءارىپ­تەس­تىكتىڭ تابىستى نىعايۋى مەن ەلدەرى­مىز اراسىنداعى ءوزارا ءتيىمدى ينتە­گراتسياعا تىڭ سەرپىن بەرەتىن بولادى», – دەدى ن.نىعماتۋلين. جينالعاندار قازاقستان پرە­زي­دەنتىنىڭ جولداۋىنا اسا قىزى­عۋشىلىق تانىتتى. ماسەلەن, گ.اليەۆ اتىنداعى «ازەربايجان – قا­زاق­ستان» رەسپۋبليكالىق دوستىق قوعا­مىنىڭ پرەزيدەنتى ەلدار گيۋ­ناي: «قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ كاس­پي ايماعىنا قاتىستى ماسە­لە­لەردىڭ بارلىعىن قامتىعانى وتە ماڭىزدى. مەنىڭشە, قازاقستان دا­مىعان 30 ەلدىڭ قاتارىنا كىرۋ ماقساتىنا جەتەدى. ءبىز سىزدەردىڭ ەل­دەرىڭىزدىڭ جەتىستىكتەرى ءۇشىن ماق­تانامىز جانە الداعى ۋاقىتتا دا يگىلىك پەن وركەندەۋ تىلەيمىز», – دەپ اعىنان جارىلدى. ودان ءارى ءماجىلىس توراعاسى بىرنەشە جىل بۇرىن ۋنيۆەرسيتەتتە اشىلعان اباي اتىنداعى قازاق ءتىلى, تاريح جانە مادەنيەت ورتالىعى تىنىسىمەن تانىستى. بۇل جەردە ستۋدەنتتەر بارلىق تانىمدىق قۇ­رالداردى پايدالانا وتىرىپ, ادام­زات عۇلاماسى اتانعان ۇلى اباي­دىڭ شىعارماشىلىعىمەن تانىسا الادى. باكۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى تاريح فاكۋلتەتىنىڭ تۇركى حالىق­تارىنىڭ تاريحى كافەدراسىنىڭ دوتسەنتى سانۋبار يسمايلوۆا: «ەكى ەلدىڭ ارىپتەستىگى ستراتە­گيا­لىق ماڭىزعا يە. ءبىزدىڭ پرەزيدەنت­تەرى­مىزدىڭ ساليقالى ساياساتى­نىڭ ارقاسىندا دوستىق جانە تا­تۋ كور­شىلىك بايلانىسىمىز ارقاشان­دا جوعارى دەڭگەيدە داميتىن بولادى», – دەگەن ويىن ورتاعا سا­لا كەلىپ, الداعى ۋاقىتتا دا قازاق­ستان مەن ازەربايجان قارىم-قاتى­ناسىنىڭ نىعايا تۇسەتىنىنە سەنىم ءبىلدىردى. ساۋلەبەك ءبىرجان.