قىستىڭ بەتى قالاي بولادى, بىلتىرعىداي قارى تىم قالىڭ, كۇندەرى تىم سۋىق بولماس پا ەكەن دەگەن سۇراقتاردى «قازگيدرومەتتىڭ» سولتۇستىك قازاقستان وبلىستىق بولىمشەسى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ناتاليا لەۆيناعا قويعانىمىزدا ول بولجام بويىنشا قاراشا ايىنىڭ سۋىعى نورمادان اۋىتقىماي, مينۋس 6-8 گرادۋس ارالىعىندا بولاتىنىن جەتكىزدى. تەك ەكىنشى ونكۇندىكتىڭ ورتاسىندا تۇنگى مەزگىلدەگى سۋىق 25, ال كۇندىز 13 گرادۋسقا جەتەتىنىن ايتتى. وسى ايداعى قاردىڭ قالىڭدىعى 22-32 مم دەڭگەيىندە بولىپ, نورمادان اسپايدى ەكەن. ال ايدىڭ ەكىنشى ونكۇندىگىندە كوكتايعاق پەن قالىڭ تۇماننىڭ جۇرگىنشىلەرگە قاۋپى زور بولماق.
قىستىڭ كارىنە مىنەتىن مەزگىلىنىڭ باسى سانالاتىن جەلتوقساننىڭ اۋا رايى نورمادان اۋىتقىماي, ايدىڭ ورتاشا تەمپەراتۋراسى 12-14 گرادۋستىڭ ارالىعىندا بولماق. بىراق وسى ايدا دا 30-35 گرادۋستىق ايازدار كورىنىپ قالادى.
الداعى قىستىڭ ەڭ سۋىق ايى قاڭتار بولماق. بۇل ايداعى ورتاشا تەمپەراتۋرا مينۋس 17-20 گرادۋستىڭ ماڭىندا بولعانىمەن 35-40 گرادۋستىق ۇسكىرىكتەر دە ءجيى بولاتىن كورىنەدى. جاۋاتىن قاردىڭ قالىڭدىعى 14-23 مم توڭىرەگىندە, قالىپتى نورمادان اسا اۋىتقىمايدى. بىراق وسى ايدا انتيتسيكلون دەگەن بالە ءجيى كەلىپ, بوران مەن ىزعىرىقتار كوپ بولادى ەكەن.
اقپان دا قاڭتاردان الىس كەتپەي, ۇسكىرىگى مەن بورانى كەم بولمايدى دەپ بولجانعان. دەگەنمەن بۇل ايدىڭ ورتاشا تەمپەراتۋراسى 14-16 گرادۋسقا دەيىن جوعارىلايتىن كورىنەدى. سولتۇستىكتىكتەر «بوران ايى» دەپ اتايتىن ناۋرىزدا قىستىڭ ۇسكىرىگى ءۇزىلىسسىز بوراندارعا اۋىسىپ, قار قالىڭ تۇسەدى. بيىلعى قىستا دا ونىڭ 19 مم توڭىرەگىندە بولاتىنى بولجانىپ وتىر.
بۇگىندەرى سولتۇستىك تۇرعىندارىن كۇزدە كوشىپ جەتكەن قونىس اۋدارۋشىلاردىڭ جاي-كۇيى الاڭداتادى. جۋىردا بولعان وبلىس اكىمىمەن كەزدەسۋدە وسى جولداردىڭ اۆتورى قونىس اۋدارۋشىلاردىڭ قىس الدىنداعى جاي-كۇيىن انىقتاپ, تەكسەرىپ شىعاتىن وبلىستىق كوميسسيا قۇرۋدى ۇسىندى. ونىڭ قۇرامىنا قوعامدىق ۇيىمدار مەن باق وكىلدەرى دە ەنگىزىلگەنى دۇرىس بولار ەدى دەدىك. ايتپەسە, اۋدان اكىمدەرى ءبارى جاقسى دەپ ەسەپ بەرگەنىمەن قونىس اۋدارۋشىلاردىڭ ءبىرازى ۇيلەرىنىڭ جىلىنبايتىنىن ايتىپ شاعىمدانۋدا. سولارعا وبلىس كۇشىمەن جەدەل كومەك كورسەتىلىپ, ال قۇرىلىستى دۇرىس جۇرگىزبەگەندەردىڭ, شالا بىتكەن ۇيلەردى قابىلداعانداردىڭ ىسىمەن اينالىسۋدى كەيىنگە قالدىرۋدى سۇرادىق. ءبىزدىڭ ۇسىنىسىمىزدى وبلىس اكىمى قۇمار اقساقالوۆ قولدايتىنىن ايتتى.
جولدى جاۋىپ تاستايتىن قالىڭ قار مەن سوقىر بورانعا قارسى قانداي ارەكەتتەر جاسالىپ جاتقانى تۋرالى وبلىستىق تج دەپارتامەنتىنىڭ توتەنشە جاعدايلاردى جويۋ ءبولىمىنىڭ باستىعى سەرىك ناۋرىزباەۆتان سۇراعانىمىزدا ول ءبىرشاما تولىمدى اقپارات بەردى. وبلىس اۋماعىندا قار باسىپ قالاتىن 392 ۋچاسكە ەسەپكە الىنعان. ونىڭ
130-ى رەسپۋبليكالىق, 131-ءى وبلىستىق جانە 131-ءى جەرگىلىكتى جولداردا بولادى. جالپى ۇزىندىعى 1180 شاقىرىم بولاتىن وسى ۋچاسكەلەردىڭ ونە بويىندا كەزەكشىلىكتەر جۇرگىزىلمەك. وتكەن, 2020-2021 جىلدارى وسى ۋچاسكەلەردە 198 توتەنشە وقيعا بولعان (ونىڭ 155-ءى جولدى قاردىڭ باسىپ قالۋى). جول اشۋ ءۇشىن 850 بىرلىك تەحنيكا ءبولىنىپ, 2068 ادام ءۇسىپ كەتۋ قاۋپىنەن قۇتقارىلعان. ادامداردىڭ جىلىنۋى ءۇشىن ۇيىمداستىرىلعان 23 پۋنكتكە 359 ادام ورنالاستىرىلعان, ونىڭ 55-ءى بالالار. وڭىرىمىزدە قىستىڭ قيىن جاعدايلارى, اسىرەسە ايىرتاۋ, ع.مۇسىرەپوۆ, شال اقىن, تيميريازەۆ, جامبىل, ەسىل, ءۋاليحانوۆ اۋداندارىندا ءجيى بولادى.
جەكەمەنشىك ۇيلەردە تۇراتىندار كولەمىنە قاراي 7-8 توننا كومىر, 5-6 كۋب وتىن جاعۋعا ءماجبۇر. كومىردىڭ تونناسى 20 مىڭ تەڭگەدەن استى, ال جىلى كيىمنىڭ قىمباتتاۋى 15-20 پايىزعا جەتكەن. وتىندى كوپ جاققاننان ءورت بولۋ قاۋپى دە جيىلەپ كەتەدى. تج دەپارتامەنتى باستىعىنىڭ ورىنباسارى ورال ءابدىراحمانوۆتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, بيىل جىل باسىنان بەرى وبلىستا 596 ءورت تىركەلگەن, ونىڭ سالدارىنان 41 ادام قازا بولىپ, 37 ادام اۋىر جارالانعان. شىعىننىڭ جالپى كولەمى 229 ملن تەڭگەگە جەتكەن. ءتىلسىز جاۋدىڭ 72%-ى تۇرعىن ءۇي سەكتورىنا تيەسىلى. ونىڭ نەگىزگى سەبەپتەرى – ەلەكتر جابدىقتارىن مونتاجداۋ جانە تەحنيكالىق پايدالانۋ ەرەجەلەرىن بۇزۋ, پەشتەردى ورناتۋ جانە پايدالانۋ كەزىندە ءورت قاۋىپسىزدىگى ەرەجەلەرىن بۇزۋ.
قىستىڭ ماتەريالدىق الەگى وسىنداي بولۋىمەن قاتار بۇل وبلىس تۇرعىندارىنىڭ شىعىندارىن دا ارتتىرادى. سوندىقتان سولتۇستىكتەگىلەرگە كەڭەس وداعى جىلدارى 15 پايىزدىق ۇستەمەاقى تولەنەتىن. قازىر ونداي جوق. دەپۋتاتتار ايتىپ, جۋرناليستەر تالاي جازسا دا بۇل ماسەلەنى شەشۋگە ەشكىم ىقىلاس تانىتپاي-اق قويدى. نەگىزىندە, مەملەكەتشىل تۇلعالار, اتقارۋشى ءار ءوڭىردىڭ ەرەكشەلىگىن ەسكەرۋى كەرەك دەپ ويلايمىز.
