ايماقتار • 02 قاراشا, 2021

ساياسىندا المانىڭ...

356 رەت
كورسەتىلدى
11 مين
وقۋ ءۇشىن

ەڭبەكشىقازاق اۋدانىندا قارقىندى باق ءوسىرۋ ءورىس الدى. سوڭعى جىلدارى الماتى وبلىسىندا باق ءوسىرۋدىڭ ينتەنسيۆتى ءتۇرى قارقىن الا باستادى. كوپتەگەن شارۋاشىلىقتار وزىق تەحنولوگيالاردى يگەرىپ, سونىڭ ارقاسىندا ساپالى ءونىم الۋدا. جالپى, وتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا الماتى وبلىسىندا باقتار كولەمى 23,7 مىڭ گەكتارعا جەتكەن, سونىڭ 2,8 مىڭ گەكتارى – ينتەنسيۆتى باق. ال بىلتىر وڭىردە ەسكى باقتاردى جاڭارتۋ ەسەبىنەن 494,1 گا جاڭادان باق وتىرعىزىلعان.

ساياسىندا المانىڭ...

ماسەلەن, ەڭبەكشىقازاق اۋدانىندا 25 شارۋاشىلىق ينتەنسيۆتى باق وسىرۋمەن اينالىسادى. اۋدانداعى مۇنداي باقتىڭ اۋماعى 2 مىڭ گەكتاردان استى. سونىڭ ناتيجەسىندە الما جيناۋ كولەمى 50 مىڭ تونناعا دەيىن ۇلعايىپ, ونىمدىلىك گەكتارىنا 84 تسەنتنەرگە جەتتى. وسىنداي زاماناۋي باق وسىرۋشىلەردىڭ الدىڭعى قاتارىنداعى Alma Mater Fields سەرىكتەستىگى كۇتىپ باپتاپ وتىرعان اۋماقتىڭ كولەمى 500 گەكتارعا جەتتى. ياعني قىسقا مەرزىم ىشىندە قارقىندى باق ءوسىرۋدىڭ تيىمدىلىگىن كورسەتكەن Alma Mater Fields سەرىكتەستىگىنىڭ تاجىريبەسى وبلىستىڭ وزگە اۋداندارىنا ۇلگى بولۋعا ابدەن لايىق. قازىر سەرىكتەستىك اششىساي, تاۋسۇگىر, قىزىلشارىق اۋىلدارىندا ورنالاسقان باق­تارىنان مول ءونىم جيناپ, نارىققا جونەلتىپ وتىر. 2017 جىلى كومپانيانىڭ قىزىلشا­رىق اۋىلىندا ورنالاسقان باعىندا المانىڭ بىرنەشە سورتى وتىرعىزىلعان ەكەن. «گالا», «گولدەن دەليشەس», «گرەنني سميت», «فۋدجي» جانە باسقا دا جوعارعى سورتى كوشەتتەر تەز جەرسىنىپتى. 126 گەكتار القاپتاعى جاس الما باعى ارنايى تورمەن قاپتالعان. بۇل تور اعاشتار­دىڭ جەمىستەرىن قۇستاردان, بۇرشاقتان قورعاپ تۇرادى, سول سياقتى ىستىقتان دا ساقتايتىن مۇمكىندىگى بار. باقتاعى الما اعاشتارى­نىڭ وتىرعىزىلعانىنا الدى 3-4 جىل بولعان. ءونىم دە جىل سايىن ارتىپ كەلەدى. بىلتىر باق وسى­رۋ­شىلەر ءار گەكتارىنان 40 تونناعا جۋىق الما الدى.

– ءبىر گەكتاردا 4200 الما كوشەتى ءوسىپ تۇر. ولاردىڭ بيىكتىگى 3,5 مەترگە جەتەدى. جەمىس اعاش­تارىنىڭ ارالىعى – 80 سم. بۇل – ينتەن­سيۆتى باقتىڭ نەگىزگى سيپاتتارىنىڭ ءبىرى. اعاش­تار اراسىنداعى ارالىق ولاردىڭ نىعايىپ, وسۋىنە مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل ءبىر جاعىنان جەر ۋچاسكەسىن ۇنەمدى پايدالانۋعا, ەكىنشى جاعىنان مول ءونىم الۋعا جاعداي جاسايدى, – دەيدى شارۋا­شىلىق باسقارۋشىسى راشيد اتامباەۆ.

قازىر باقتا تامشىلاتىپ سۋارۋ تەح­نولو­گيا­سى قولدانىلادى. ءار اعاشقا كۇنىنە 12 ليتر سۋ جۇمسالادى. بارلىعى اۆتوماتتى قۇ­­رىلعىلارمەن جۇيەلەنگەندىكتەن, قۇرى­لىم­دى ءبىر عانا ادام باسقارادى. تاعى ءۇش ادام سۋارۋ قۇبىرلارىنىڭ قوقىسقا, توپى­راققا ­تو­لىپ قالماۋىن قاداعالاپ وتىرادى ەكەن. الما اعاش­تارعا مينەرالدى تىڭايت­قىشتار قولدانى­لادى, بۇل ءوز كەزەگىندە ولاردى زيانكەستەردەن قور­عاۋ­عا ىقپال ەتەدى. بۇل جۇمىسقا پولشادان ارنايى وقىپ كەلگەن اگرونوم جۇماش ەركەتاڭ ­جاۋاپ بەرەدى. باق ءوسىرۋدىڭ وزىق تەحنولوگياسى­نىڭ ەرەكشەلىگىن مەڭگەرگەن مامان شەتەلدىك ما­ماندارمەن تاجىريبە الماسىپ, بىلىكتىلىگىن شىڭداپ وتىرادى, ءسويتىپ وتاندىق باق شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا ءوز ۇلەسىن قوسىپ كەلەدى. ال كۇزگى جيىن-تەرىن جۇ­مىستارىنا جەرگىلىكتى تۇرعىن­داردان تارتىلىپ, شارۋاشىلىقتا 300 ادامنان ارتىق قول كۇشى جۇمىس ىستەيدى.

– باق ءوسىرۋ جۇمىسپەن قامتۋعا جاعداي جاساپ وتىر. بۇل جەردە قازان ايىنىڭ ورتاسىنا دەيىن ىستەيمىز. مۇندا ءار ادام كۇنىنە 800 كگ الما جيناۋى كەرەك. جالاقىمىز جاقسى, دەيدى قىزىلشارىق اۋىلىنىڭ تۇرعىنى جازيرا قاينارباەۆا.

نەگىزى باقتاعى جۇمىس ءونىم جيناۋمەن عانا اياقتالمايدى, سوندىقتان شارۋاشىلىقتا جىل بويى شامامەن سەكسەندەي ادام جۇمىس ىستەيدى.

– تور جيناۋدىڭ ءوزى ءبىراز ۋاقىتتى الادى. جەمىس اعاشتارىنىڭ ارتىق بۇتاقتارىن قيۋ دا – ماڭىزدى ءىس. مۇنداي جۇمىستار كوكتەمگە دەيىن جالعاسادى. سونىمەن بىرگە باق اۋماعىندا ەكى جەمىس-جيدەك قويماسى بار. ونداعى 18 كامەرادا المانى قىسقى جانە جازعى كەزەڭدەردە ساقتاۋعا بارلىق مۇمكىندىك جاسالعان, دەيدى شارۋاشىلىققا جاۋاپتى راشيد اتامباەۆ.

جالپى, Alma Mater Fields سەرىكتەستىگى ءوزى­نىڭ ساتىلاي دامۋىن 2017 جىلى باستاعان. وتكەن 4 جىل ىشىندە كومپانيا 490 گا جەرگە ينتەنسيۆتى باق وتىرعىزدى, سىيىمدىلىعى 7200 توننالىق 2 جەمىس ساقتايتىن قويما سال­دى, قۋاتى ساعاتىنا 1 مىڭ ليتر بولاتىن تىكە­لەي سىعىمداۋ ارقىلى شىرىن شىعاراتىن ءوندىرىستى ىسكە قوستى. قازىرگى كەزدە جاڭا جەمىس قويماسىنىڭ جوباسى دايىندالىپ جاتىر ەكەن. كومپانيادا جۇزدەن استام تۇراقتى جۇمىس ورنى بار, سول سياقتى بەس جۇزدەن استام ماۋسىمدىق جۇمىس ورنى اشىلعان. جوبانىڭ جالپى قۇنى – 12 ملرد تەڭگە.

ايتپاقشى, ەڭبەكشىقازاق اۋدانىنداعى جەمىس-جيدەك القابى – 7321 گا, شەكىلدەۋىكتى-سۇيەكتى داقىلدار – 6828 گا, سونىڭ ىشىندە الما باقتارى – 6161 گا شاماسىندا. ال ينتەنسيۆتى الما باعىنىڭ ۇلەسى 2170 گەكتار ەكەن. 2020 جىلى اۋدانداعى الما ءونىمىنىڭ جالپى جيىنى 49,5 مىڭ تونناعا جەتسە, ونىڭ 10 مىڭ تونناسىن وسى قارقىندى باقتار بەرگەن. اۋداندا قازىر المانىڭ «گالا», «فۋدجي», «رەد دەلي­شەس», «گولدەن دەليشەس», «دجوناتون», «گرەنني سميت», «ايدارەد», «دجوناگولد», «دجو­نا­پرينتس» سورتتارى وسىرىلەدى. سونداي-اق اۋدان اۋماعىندا 35 مىڭ تونناعا دەيىن جەمىس-جيدەك جانە كوكونىس ساقتايتىن قويما بار. بۇل ءونىمدى ۇزاق ساقتاپ, ساپاسىن تومەندەتپەۋگە ىقپال ەتىپ وتىر.

ماسەلەن, ەڭبەكشىقازاق اۋدانىندا 25 شارۋاشىلىق ينتەنسيۆتى باق وسىرۋمەن اينالىسادى. اۋدانداعى مۇنداي باقتىڭ اۋماعى 2 مىڭ گەكتاردان استى. سونىڭ ناتيجەسىندە الما جيناۋ كولەمى 50 مىڭ تونناعا دەيىن ۇلعايىپ, ونىمدىلىك گەكتارىنا 84 تسەنتنەرگە جەتتى. وسىنداي زاماناۋي باق وسىرۋشىلەردىڭ الدىڭعى قاتارىنداعى Alma Mater Fields سەرىكتەستىگى كۇتىپ باپتاپ وتىرعان اۋماقتىڭ كولەمى 500 گەكتارعا جەتتى. ياعني قىسقا مەرزىم ىشىندە قارقىندى باق ءوسىرۋدىڭ تيىمدىلىگىن كورسەتكەن Alma Mater Fields سەرىكتەستىگىنىڭ تاجىريبەسى وبلىستىڭ وزگە اۋداندارىنا ۇلگى بولۋعا ابدەن لايىق. قازىر سەرىكتەستىك اششىساي, تاۋسۇگىر, قىزىلشارىق اۋىلدارىندا ورنالاسقان باق­تارىنان مول ءونىم جيناپ, نارىققا جونەلتىپ وتىر. 2017 جىلى كومپانيانىڭ قىزىلشا­رىق اۋىلىندا ورنالاسقان باعىندا المانىڭ بىرنەشە سورتى وتىرعىزىلعان ەكەن. «گالا», «گولدەن دەليشەس», «گرەنني سميت», «فۋدجي» جانە باسقا دا جوعارعى سورتى كوشەتتەر تەز جەرسىنىپتى. 126 گەكتار القاپتاعى جاس الما باعى ارنايى تورمەن قاپتالعان. بۇل تور اعاشتار­دىڭ جەمىستەرىن قۇستاردان, بۇرشاقتان قورعاپ تۇرادى, سول سياقتى ىستىقتان دا ساقتايتىن مۇمكىندىگى بار. باقتاعى الما اعاشتارى­نىڭ وتىرعىزىلعانىنا الدى 3-4 جىل بولعان. ءونىم دە جىل سايىن ارتىپ كەلەدى. بىلتىر باق وسى­رۋ­شىلەر ءار گەكتارىنان 40 تونناعا جۋىق الما الدى.

– ءبىر گەكتاردا 4200 الما كوشەتى ءوسىپ تۇر. ولاردىڭ بيىكتىگى 3,5 مەترگە جەتەدى. جەمىس اعاش­تارىنىڭ ارالىعى – 80 سم. بۇل – ينتەن­سيۆتى باقتىڭ نەگىزگى سيپاتتارىنىڭ ءبىرى. اعاش­تار اراسىنداعى ارالىق ولاردىڭ نىعايىپ, وسۋىنە مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل ءبىر جاعىنان جەر ۋچاسكەسىن ۇنەمدى پايدالانۋعا, ەكىنشى جاعىنان مول ءونىم الۋعا جاعداي جاسايدى, – دەيدى شارۋا­شىلىق باسقارۋشىسى راشيد اتامباەۆ.

قازىر باقتا تامشىلاتىپ سۋارۋ تەح­نولو­گيا­سى قولدانىلادى. ءار اعاشقا كۇنىنە 12 ليتر سۋ جۇمسالادى. بارلىعى اۆتوماتتى قۇ­­رىلعىلارمەن جۇيەلەنگەندىكتەن, قۇرى­لىم­دى ءبىر عانا ادام باسقارادى. تاعى ءۇش ادام سۋارۋ قۇبىرلارىنىڭ قوقىسقا, توپى­راققا ­تو­لىپ قالماۋىن قاداعالاپ وتىرادى ەكەن. الما اعاش­تارعا مينەرالدى تىڭايت­قىشتار قولدانى­لادى, بۇل ءوز كەزەگىندە ولاردى زيانكەستەردەن قور­عاۋ­عا ىقپال ەتەدى. بۇل جۇمىسقا پولشادان ارنايى وقىپ كەلگەن اگرونوم جۇماش ەركەتاڭ ­جاۋاپ بەرەدى. باق ءوسىرۋدىڭ وزىق تەحنولوگياسى­نىڭ ەرەكشەلىگىن مەڭگەرگەن مامان شەتەلدىك ما­ماندارمەن تاجىريبە الماسىپ, بىلىكتىلىگىن شىڭداپ وتىرادى, ءسويتىپ وتاندىق باق شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا ءوز ۇلەسىن قوسىپ كەلەدى. ال كۇزگى جيىن-تەرىن جۇ­مىستارىنا جەرگىلىكتى تۇرعىن­داردان تارتىلىپ, شارۋاشىلىقتا 300 ادامنان ارتىق قول كۇشى جۇمىس ىستەيدى.

– باق ءوسىرۋ جۇمىسپەن قامتۋعا جاعداي جاساپ وتىر. بۇل جەردە قازان ايىنىڭ ورتاسىنا دەيىن ىستەيمىز. مۇندا ءار ادام كۇنىنە 800 كگ الما جيناۋى كەرەك. جالاقىمىز جاقسى, دەيدى قىزىلشارىق اۋىلىنىڭ تۇرعىنى جازيرا قاينارباەۆا.

نەگىزى باقتاعى جۇمىس ءونىم جيناۋمەن عانا اياقتالمايدى, سوندىقتان شارۋاشىلىقتا جىل بويى شامامەن سەكسەندەي ادام جۇمىس ىستەيدى.

– تور جيناۋدىڭ ءوزى ءبىراز ۋاقىتتى الادى. جەمىس اعاشتارىنىڭ ارتىق بۇتاقتارىن قيۋ دا – ماڭىزدى ءىس. مۇنداي جۇمىستار كوكتەمگە دەيىن جالعاسادى. سونىمەن بىرگە باق اۋماعىندا ەكى جەمىس-جيدەك قويماسى بار. ونداعى 18 كامەرادا المانى قىسقى جانە جازعى كەزەڭدەردە ساقتاۋعا بارلىق مۇمكىندىك جاسالعان, دەيدى شارۋاشىلىققا جاۋاپتى راشيد اتامباەۆ.

جالپى, Alma Mater Fields سەرىكتەستىگى ءوزى­نىڭ ساتىلاي دامۋىن 2017 جىلى باستاعان. وتكەن 4 جىل ىشىندە كومپانيا 490 گا جەرگە ينتەنسيۆتى باق وتىرعىزدى, سىيىمدىلىعى 7200 توننالىق 2 جەمىس ساقتايتىن قويما سال­دى, قۋاتى ساعاتىنا 1 مىڭ ليتر بولاتىن تىكە­لەي سىعىمداۋ ارقىلى شىرىن شىعاراتىن ءوندىرىستى ىسكە قوستى. قازىرگى كەزدە جاڭا جەمىس قويماسىنىڭ جوباسى دايىندالىپ جاتىر ەكەن. كومپانيادا جۇزدەن استام تۇراقتى جۇمىس ورنى بار, سول سياقتى بەس جۇزدەن استام ماۋسىمدىق جۇمىس ورنى اشىلعان. جوبانىڭ جالپى قۇنى – 12 ملرد تەڭگە.

ايتپاقشى, ەڭبەكشىقازاق اۋدانىنداعى جەمىس-جيدەك القابى – 7321 گا, شەكىلدەۋىكتى-سۇيەكتى داقىلدار – 6828 گا, سونىڭ ىشىندە الما باقتارى – 6161 گا شاماسىندا. ال ينتەنسيۆتى الما باعىنىڭ ۇلەسى 2170 گەكتار ەكەن. 2020 جىلى اۋدانداعى الما ءونىمىنىڭ جالپى جيىنى 49,5 مىڭ تونناعا جەتسە, ونىڭ 10 مىڭ تونناسىن وسى قارقىندى باقتار بەرگەن. اۋداندا قازىر المانىڭ «گالا», «فۋدجي», «رەد دەلي­شەس», «گولدەن دەليشەس», «دجوناتون», «گرەنني سميت», «ايدارەد», «دجوناگولد», «دجو­نا­پرينتس» سورتتارى وسىرىلەدى. سونداي-اق اۋدان اۋماعىندا 35 مىڭ تونناعا دەيىن جەمىس-جيدەك جانە كوكونىس ساقتايتىن قويما بار. بۇل ءونىمدى ۇزاق ساقتاپ, ساپاسىن تومەندەتپەۋگە ىقپال ەتىپ وتىر.

سوڭعى جاڭالىقتار