قازاقستان • 29 قازان, 2021

ەلوردادا XVIII حالىقارالىق ەۋرازيا عىلىمي فورۋمى ءوتتى

305 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

2021 جىلعى 29 قازاندا ل.ن. گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە «قازاقستان رەسپۋبليكاسى تاۋەلسىزدىگىنە 30 جىل: تاريحي باعدارى, دامۋ بەلەستەرى مەن بولاشاعى» اتتى XVIII حالىقارالىق ەۋرازيا عىلىمي فورۋمى ءوتتى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.

ەلوردادا XVIII حالىقارالىق ەۋرازيا عىلىمي فورۋمى ءوتتى

فورۋمعا ۆەنگريا, يتاليا, رەسەي, تۇركيا, قىتاي, ءازىربايجان, وزبەكستان, قىرعىزستان عالىمدارى جانە «ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى» كەاق باسقارما توراعاسى – رەكتورى, قر ۇعا اكادەميگى سىدىقوۆ ەرلان ءباتتاش ۇلى, قر پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتتارى بەرىك ابدىعالي ۇلى, ايدوس سارىم, ەرلان سايروۆ, شوقان ءۋاليحانوۆ اتىنداعى تاريح جانە ەتنولوگيا ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى, قر ۇعا كوررەسپوندەنت مۇشەسى, پروفەسسور قابىلدينوۆ زيابەك ەرماحان ۇلى, مەملەكەت تاريحى ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى ءابىل ەركىن امانجول ۇلى,  تاعى باسقا كورنەكتى تاريحشىلار قاتىستى.

XVIII حالىقارالىق ەۋرازيا عىلىمي فورۋمىنىڭ جۇمىسى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ «تاۋەلسىزدىك بارىنەن قىمبات» اتتى باعدارلامالىق ماقالاسىنىڭ يدەيالارىن جانە وتاندىق, شەتەلدىك عالىمدارمەن پىكىر الماسۋ ءۇشىن تۇراقتى ديالوگ الاڭىن قۇرۋعا باعىتتالدى.

حالىقارالىق جيىندا «ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى» كەاق باسقارما توراعاسى – رەكتورى, قر ۇعا اكادەميگى سىدىقوۆ ەرلان ءباتتاش ۇلى كىرىسپە ءسوز سويلەپ, ماكسيم تانك اتىنداعى بەلورۋسسيا مەملەكەتتىك پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى جۋك الەكساندر يۆانوۆيچ, نوۆوسيبيرسك تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى كوزودوي ۆيكتور يۆانوۆيچ, ۇلى پەتر اتىنداعى سانكت-پەتەربۋرگ پوليتەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى لبوۆا ليۋدميلا ۆالەنتينوۆنا, ميمار سينان كوركەم ونەر ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى ابدۋاقاپ قارا, دورج بانزاروۆ اتىنداعى بۋرياتيا مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى تاريح فاكۋلتەتىنىڭ دەكانى, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى نوموگاەۆا ۆيكتوريا ۆلاديميروۆنا, ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى تاريح فاكۋلتەتىنىڭ دەكانى, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى سادىقوۆ تىلەگەن, تاعى باسقا عالىمدار بايانداما جاسادى.

«فورۋمنىڭ باستى ماقساتى – مەملەكەت باسشىسى ق.توقاەۆتىڭ «تاۋەلسىزدىك بارىنەن قىمبات» اتتى ماقالاسىنداعى ۇلى دالا ەلى تاريحى مەن تاۋەلسىز قازاقستان مەملەكەتتىلىگى اراسىنداعى ساباقتاستىقتى الەمدىك عىلىمي زەرتتەۋلەر تاجىريبەسى اياسىندا قاراستىرۋ», دەدى اكادەميك ەرلان سىدىقوۆ. «وسى ماقساتتان تۋىنداعان نەگىزگى مىندەت – شەتەلدىك تاريحشى-عالىمداردىڭ قاتىسۋىمەن قازاقستان تاريحىن زەردەلەۋدىڭ جاڭا ساناتتاعى «اشىق الاڭىن» قالىپتاستىرۋ.  نەگىزگى مازمۇن – الەم تاريحشىلارىنىڭ قازاق حالقىنىڭ جانە قازاقستان  تاريحى مەن مادەنيەتى تۋرالى جازعان ەڭبەكتەرىن سارالاۋدى مەملەكەتتىك مۇددە تۇرعىسىنان قاراستىرۋ مۇمكىندىگىندە. ويتكەنى عاسىرلار قويناۋىنان جەتكەن رۋحاني قازىنانى  – «ۇلت تاريحىن» قوعام  جانە مەملەكەت مۇددەسىمەن بىرىزدىلىكتە قاراستىرۋ بۇگىنگى كۇنى ەڭ ابزال ءىس بولماق.

وتان تاريحىن قازىرگى ادامزات قوعامى تانىپ-بىلەتىندەي دەڭگەيدە بايىپپەن زەردەلەپ جازۋ جانە ونى حالىققا جەتكىزۋ ۇدەرىسى – ۇلت عىلىمى مەن ءبىلىمىنىڭ اسىل پارىزى. ءححى عاسىردىڭ وسى تۇرعىداعى سۇرانىستارىن ءبىلىم مەن عىلىم جۇيەسى  ارقىلى ەنگىزۋ جانە ونى ۇلتتتىق مەنتاليتەتكە ساي  ۇدەرىستە بۇگىنگى قازاقستاندىق قوعامعا ۇسىنۋ باستى ماقسات بولماق.

فورۋمدا كورىنىس بەرەتىن كوزقاراس ناقتىلىعى, پىكىر تەرەڭدىگى, تۇجىرىمداما نەگىزدىلىگى, ادىستەمە ۇتقىرلىعى – ءبارىمىز ءۇشىن ۇلكەن رۋحاني ولجا بولاتىندىعى داۋسىز. سوندىقتان ۇلى دالا ەلىنىڭ تاريحىن جازۋداعى جاڭا ۇستانىمدار پرەزيدەنت ماقالاسىنداعى تۇجىرىمداردان باستاۋ الىپ, ءىزاشار ويلارىن شىنايى ورىستەتۋى ءتيىس. فورۋمعا قاتىسۋشى زيالى قاۋىم بۇل ويىمىزدى قۇپتاپ جانە ەۋرازيالىق كەڭىستىكتەگى حالىقتار تاريحىن زەردەلەۋدىڭ جاڭا ساناتتاعى «اشىق الاڭىن» قالىپتاستىرۋعا ءسوزسىز ىقپال ەتەتىن بولادى دەگەن سەنىمدەمىز.

فورۋم جۇمىسىنا قاتىسۋشىلارعا شىعارماشىلىق تابىس, عىلىمي جەتىستىكتەر تىلەيمىن!», دەدى ەرلان سىدىقوۆ.

XVIII حالىقارالىق ەۋرازيا عىلىمي فورۋمى تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ مەملەكەتتىلىك تاريحى مەن ۇلى دالا تاريحى بويىنشا زاماناۋي عىلىمي جەتىستىكتەرمەن الماسۋ ءۇشىن اشىق ديالوگ الاڭىنا اينالعانىن ايتا كەتكەن ءجون. الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن كەلگەن تاريحشى عالىمدار ۇلى دالا جانە تاۋەلسىز قازاقستان, ءححى عاسىرداعى عىلىم جانە ءبىلىم يننوۆاتسياسى, حح عاسىرداعى توتاليتاريزم قاسىرەتى: اشارشىلىق, تەررور جانە رەپرەسسيا, 1986 جىلعى جەلتوقسان كوتەرىلىسى, ۇلىق ۇلىس جانە قازاق حاندىعى: مەملەكەتتىلىك ساباقتاستىعى, تۇركى الەمى جانە ل.ن. گۋميلەۆتىڭ عىلىمي مۇرالارى, الەمدىك تاريح عىلىمىنىڭ باستى باعىتتارى, ت.ب. تاقىرىپتاردى قوزعادى.

سونىمەن قاتار فورۋمعا قاتىسۋشىلار سيرەك كىتاپتار مەن قولجازبالار ۇلتتىق ورتالىعى جانە ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى تاريح فاكۋلتەتىنىڭ ارحەولوگيالىق قازبا تابىلىمدارىنىڭ كورمەسىن تاماشالاپ, شارا بارىسىندا تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى ۆيكتور كوزودايدىڭ «اليحان بۋكەيحانوۆ. چەلوۆەك ەپوحا» اتتى كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەر ءراسىمىنىڭ كۋاسى بولدى.

قازاق, ورىس جانە اعىلشىن تىلدەرىندە ونلاين فورماتتا وتكەن فورۋم بارىسىندا عىلىمي جيناق جارىق كوردى. كىتاپ اۆتورلارىنىڭ اراسىندا تانىمال عالىمدارمەن قاتار عىلىمعا جاڭادان كەلگەن جاس زەرتتەۋشىلەر دە بار.

سوڭعى جاڭالىقتار