بۇعان دەيىن اۋىلداعى ورتا مەكتەپتىڭ ءبىر بۇرىشىندا ەلەۋسىزدەۋ قالىپ كەلگەن ولكە تاريحىنىڭ تابارىگى ەندى كەڭ دە, جارىق باسپانا ىشىندە كەلۋشىلەردىڭ كوزايىمى بولماق. جاڭا مۇراجايعا سەگىز جۇزدەن استام ەكسپونات جينالىپ, ساقتاۋعا بەرىلىپتى. ال مۋزەي ىرگەتاسىنىڭ قالانۋىنا ءماجىلىس دەپۋتاتى بەرىك ابدىعالي ۇلى, بەلگىلى مەتسەنات باۋىرجان وسپانوۆ جانە جەرگىلىكتى تاريحشى, ولكەتانۋشى مۇحاررام حايبۋللين ءوز ۇلەستەرىن قوسقان.
– جەتىسۋدىڭ بۇل ايماعى تاريحي جانە مادەني مۇراعا باي ەكەنى بەلگىلى. الداعى ۋاقىتتا الاكولگە كەلەتىن تۋريستەر شيپالى سۋدىڭ ەمدىك قاسيەتىمەن قاتار, ءوڭىردىڭ تاريحىمەن دە تانىسا الاتىن بولادى. ءبىر كەزدەرى جەرگىلىكتى مەكتەپ كابينەتىندە ورنالاسقان قۇندى تاريحي ەكسپوناتتار بۇگىنگى كۇنى كەڭ مۇراجاي زالدارىنا ورنالاستىرىلدى, – دەدى وبلىستىق مادەنيەت باسقارماسىنىڭ باسشىسى مارلەن كولباەۆ اۋىلداعى مۇراجايدىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا.
بۇگىندە مۇراجايدا 781 ەكسپونات بار. تاريحي-ولكەتانۋ مۇراجايىندا ولكەنىڭ ەجەلگى تاريحى, تۇرمىس-تىرشىلىگى, مادەنيەتى مەن شىعارماشىلىعى ۇسىنىلعان. سونداي-اق مۇندا كەڭەس وداعى, ازاماتتىق جانە ۇلى وتان سوعىسى كەزىندەگى ەكسپوناتتارى ساقتالعان. ولاردىڭ بارلىعى 30 جىل بويى جەرگىلىكتى تۇرعىنداردىڭ كۇشىمەن جينالعان ەكەن.
– لەپسى اۋىلى قازاقستان تاريحىندا, اسىرەسە جەتىسۋ ولكەسىندە ماڭىزدى ءرول اتقاردى. بۇل ايماقتا جىل سايىن اعىلىپ كەلەتىن تۋريستەردىڭ قىزىعۋشىلىعىن وياتاتىن ەرەكشە ورىندار بارشىلىق. مۇراجايعا كەلگەن ءاربىر دەمالۋشى لەپسى اۋىلىنىڭ تاريحىنان سىر شەرتىپ قانا قويماي, ەلىمىزدىڭ ءارتۇرلى كەزەڭدەگى گەوساياسي جاعدايى تۋرالى قىزىقتى مالىمەتتەردەن حاباردار بولا الادى. الداعى ۋاقىتتا مۇراجاي لەپسى اۋىلىنىڭ ودان ءارى شارىقتاپ, دامۋىنا وزىندىك ۇلەسىن قوسادى دەپ ۇمىتتەنەمىز, – دەيدى ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى بەرىك ابدىعالي ۇلى.
ايتپاقشى, اۋىلداعى مۋزەيدىڭ بىرەگەي ەكسپوناتىنىڭ قاتارىندا «تۇركى وباتاسى» اتالاتىن بىتىك تاس بار. VI-VIII عاسىردىڭ ارالىعىن قامتيتىن تاڭبالى تاس لەپسى ايماعىنىڭ جانىنان تابىلعان دەسەدى. سونىمەن قاتار ەل ىشىنەن جينالعان الاش پولكى ساربازدارىنىڭ كيىمدەرى دە ەلىمىزدىڭ باسقا مۇراجايلارىندا كەزدەسە بەرمەيتىن تەڭدەسى جوق جادىگەرلەر ساناتىندا.
الماتى وبلىسى
