پارلامەنت • 21 قازان، 2021

سەناتتا كاسپي تەڭىزىن لاستانۋدان قورعاۋ تۋرالى زاڭ قابىلداندى

30 رەت كورسەتىلدى

پارلامەنت سەناتى «كاسپيدىڭ تەڭىز ورتاسىن قورعاۋ جونىندەگى نەگىزدەمەلىك كونۆەنتسياعا كاسپي تەڭىزىن جەرۇستى كوزدەرىنەن جانە قۇرلىقتا جۇزەگە اسىرىلاتىن قىزمەت ناتيجەسىندە لاستانۋدان قورعاۋ حاتتاماسىن راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى قابىلداندى، دەپ حابارلايدى Egemen.kz.

2003 جىلى كاسپي تەڭىزىنىڭ تەڭىز ورتاسىن قورعاۋ جونىندەگى نەگىزدەمەلىك كونۆەنتسياسى قابىلدانعان ەدى. بۇگىنگى زاڭ جوباسىن دەپۋتاتتارعا قر ەكولوگيا، گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار ءمينيسترى سەرىكقالي برەكەشەۆ تانىستىردى.

«كاسپي تەڭىزىندە كومىرسۋتەك شيكىزاتىنىڭ ءىرى قورلارىنىڭ بولۋى سۋ ايدىنىنىڭ ەكولوگياسى مەن بيورەسۋرستارىن ساقتاۋ تۋرالى ماسەلەنى وزەكتەندىرەدى. حاتتامانىڭ نەگىزگى ماقساتى – كاسپي تەڭىزىنىڭ ەكولوگيالىق تازا تەڭىز ورتاسىنا قول جەتكىزۋ جانە سول قالپىندا ساقتاۋ ءۇشىن جەرۇستى كوزدەرىنەن جانە قۇرلىقتا جۇزەگە اسىرىلاتىن قىزمەتتەردەن تەڭىز ورتاسىنىڭ لاستانۋىن بولدىرماۋ، باسەڭدەتۋ، باقىلاۋ جانە بارىنشا مۇمكىن بولاتىن اپاتتاردى جويۋ»، دەدى ەكولوگيا ءمينيسترى سەنات وتىرىسىندا.

ونىڭ ايتۋىنشا، حاتتامانىڭ نەگىزگى باعىتتارى – ەڭ وزىق قولجەتىمدى تەحنولوگيالاردى جانە تابيعات قورعاۋ پراكتيكاسىن پايدالانۋ، ولارعا قول جەتكىزۋ جانە ولاردى تەڭىز اكۆاتورياسىندا نەمەسە ونىڭ جاعالاۋ ايماعىندا تاپسىرۋ كەزىندە شارۋاشىلىق قىزمەتتى جۇزەگە اسىرۋ بولماق.

سونىمەن بىرگە، كاسپي تەڭىزىنىڭ تەڭىز ورتاسى مەن جاعالاۋ ماڭىنداعى اۋداندارىنىڭ فيزيكالىق، بيولوگيالىق جانە حيميالىق سيپاتتامالارى تۋرالى، ونىڭ ىشىندە تەڭىز اكۆاتورياسىنا جەرۇستى كوزدەرىنەن لاستاۋشى زاتتاردىڭ ءتۇسۋ كولەمدەرى تۋرالى دەرەكتەر بازاسىن قۇرۋ جانە جۇرگىزۋ كوزدەلەدى. ودان بولەك، كاسپيدىڭ تەڭىز ورتاسى مەن جاعالاۋ ماڭىنداعى اۋداندارىنىڭ جاي-كۇيىنە، ونىڭ جاعالاۋ جيەگى بويىنداعى تەڭىزدىڭ لاستانۋ دەڭگەيىنە تۇراقتى باعالاۋ جۇرگىزىلەدى.

«حاتتاما بويىنشا تەڭىز ورتاسىنا اسەر ەتۋى مۇمكىن قىزمەت تۇرلەرىنىڭ تىزبەسى، سونداي-اق ەلەۋلى ترانسشەكارالىق اسەردى ايقىنداۋعا ىقپال ەتەتىن كريتەريلەر ايقىندالعان. حاتتامانىڭ ىسكە اسىرىلۋى قورشاعان ورتانى قورعاۋ جونىندەگى حالىقارالىق، وڭىرلىك جانە ترانسشەكارالىق باعدارلامالاردى قامتيتىن قر ەكولوگيالىق كودەكستە كوزدەلگەن. كونۆەنتسياعا سايكەس، تاراپتار وزدەرىنىڭ ۇلتتىق زاڭناماسى بويىنشا قورشاعان ورتاعا اسەردى باعالاۋدى قوسا العاندا، كاسپي تەڭىزىنىڭ تەڭىز ورتاسىن جانە جاعالاۋ ماڭىنداعى اۋداندارىن لاستانۋدان قورعاۋ ءۇشىن قاجەتتى ءىس-شارالارعا جەرگىلىكتى بيلىك ورگاندارى مەن جۇرتشىلىقتىڭ قاتىسۋىنا ىقپال ەتەدى»، دەدى س. برەكەشەۆ.

سونداي-اق، اگرارلىق ماسەلەلەر، تابيعاتتى پايدالانۋ جانە اۋىلدىق اۋماقتاردى دامىتۋ كوميتەتىنىڭ مۇشەسى دۇيسەنعازى مۋسين كاسپي تەڭىزى اسا ماڭىزدى ستراتەگيالىق ايماق ەكەنىن، گەوگرافيالىق ورنالاسۋى ونى ازيا مەن ەۋروپا قۇرلىقتارىندا عانا ەمەس، دۇنيەجۇزىندەگى ەرەكشە ىقپالدى تەڭىزدەردىڭ قاتارىنا قوساتىنىن ايتتى.

«زاڭ جوباسى – كاسپي ماڭىنداعى بەس مەملەكەتتىڭ كاسپي تەڭىزىنىڭ لاستانۋىن بولعىزباۋ جانە ازايتۋ جونىندە بىرلەسكەن شارالار قابىلداۋدى ايقىندايدى، سونداي-اق، تاراپتاردىڭ بۇل بىرەگەي تەڭىز ايدىنىنىڭ ەكولوگيالىق ساۋلىعىن قولداۋ بويىنشا بىرلەسكەن ءىس-قيمىلدارىن ودان ءارى جەتىلدىرۋدى كوزدەيدى.

سونىمەن قاتار، حاتتامادا – تەڭىز ورتاسىنا اسەر ەتۋى مۇمكىن قىزمەت تۇرلەرىنىڭ تىزبەسى، تەڭىزدىڭ فيزيكالىق، بيولوگيالىق جانە حيميالىق سيپاتتامالارى تۋرالى دەرەكقور قۇرۋ قاراستىرىلعان. جالپى، اتالعان زاڭ جوباسى – ءوڭىردىڭ ەكوجۇيەسىنىڭ قاۋىپسىزدىگىنە، تۇراقتىلىعى مەن وركەندەۋىنە قاتىستى كەشەندى ماسەلەلەردى رەتتەۋ بويىنشا تاراپتاردىڭ كوپجاقتى ارىپتەستىك ەتۋىنە سەپتىگىن تيگىزەدى. زاڭ جوباسى جۇمىس توپتارىنىڭ، كوميتەتتىڭ كەزەكتى جانە كەڭەيتىلگەن وتىرىستارىندا جان-جاقتى قارالدى. سەناتتىڭ تۇراقتى كوميتەتتەرىنەن ەسكەرتۋلەر مەن ۇسىنىستار كەلىپ تۇسكەن جوق»، دەدى د. مۋسين.

سەنات دەپۋتاتتارى حاتتامانى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى زاڭدى ءبىراۋىزدان قابىلدادى. «بۇگىن قابىلدانعان زاڭ كاسپي تەڭىزىنىڭ ەكولوگيا سالاسىنداعى جەكەلەگەن ماسەلەلەرىن شەشۋدى كوزدەيدى. وسى حالىقارالىق شارت تەڭىزدى لاستانۋدان قورعاۋ ءۇشىن بىرلەسكەن ءىس-شارالاردى ىسكە اسىرۋعا قۇقىقتىق نەگىز قالىپتاستىرادى. الداعى ۋاقىتتا وسى قۇجات بۇل باعىتتاعى مەملەكەتارالىق ىنتىماقاتستىقتى ودان ءارى كەڭەيتەدى دەپ سەنەمىز»، دەدى سەنات توراعاسى ماۋلەن اشىمباەۆ.

سوڭعى جاڭالىقتار

مەركەل قىزمەتىنەن كەتتى

ساياسات • بۇگىن، 17:30

ساراپشى گولوۆكيندى قاتتى سىناپ تاستادى

كاسىپقوي بوكس • بۇگىن، 16:15

دوللار قىمباتتاپ بارادى

قارجى • بۇگىن، 11:20

ۇقساس جاڭالىقتار